Astra jesienna (marcinki)

Symphyotrichum novi-belgii, S. novae-angliae, S. dumosum (w źródłach jako Aster novi-belgii, A. novae-angliae, A. dumosus) roślina ozdobna

Co zrobić we wrześniu

Kalendarz zabiegów

Luty
  • Słońce i przewiew — inaczej wygra mączniak Program ochrony astry przy mączniaku prawdziwym podaje trzy metody niechemiczne i dwie z nich dotyczą samego stanowiska: nie sadzić w miejscach zacienionych i podlewać bezpośrednio na podłoże. Marcinki w cieniu i w zwarciu dłużej pozostają mokre, a mączniak potrafi w szczycie kwitnienia pokryć białym nalotem cały łan liści.
Marzec
  • Słońce i przewiew — inaczej wygra mączniak Program ochrony astry przy mączniaku prawdziwym podaje trzy metody niechemiczne i dwie z nich dotyczą samego stanowiska: nie sadzić w miejscach zacienionych i podlewać bezpośrednio na podłoże. Marcinki w cieniu i w zwarciu dłużej pozostają mokre, a mączniak potrafi w szczycie kwitnienia pokryć białym nalotem cały łan liści.
  • Sadź marcinki wiosną, nie jesienią PZD umieszcza astry na liście bylin, których kępy wykopuje się, dzieli i sadzi na przedwiośniu. Byliny kwitnące późnym latem i jesienią sadzi się wiosną, bo posadzone jesienią nie zdążą się ukorzenić przed mrozem — jesienią kończą właśnie kwitnienie i nie mają z czego odbudować korzeni.
  • Nie przenoś choroby razem z sadzonką
  • Podziel kępę pod koniec marca — inaczej wyłysieje w środku PZD wymienia astry (marcinki) z nazwy wśród bylin kwitnących latem i jesienią, których karpy dzieli się pod koniec marca. Marcinki szybko się starzeją: kępa rozrasta się na boki, środek zamiera, pędy kładą się na zewnątrz, a kwitnienie z roku na rok słabnie. Podział jest jednocześnie odmłodzeniem, rozmnożeniem i rozluźnieniem zbyt gęstej kępy, w której trzyma się wilgoć.
  • Zasil kępę wiosną — z przewagą potasu, nie azotu Program ochrony astry przy mączniaku prawdziwym mówi wprost: nie dopuszczać do przenawożenia roślin azotem. Bujny, wypasiony azotem przyrost jest miękki i podatny na mączniaka, a przy okazji pędy stają się kruche i kładą się pod ciężarem kwiatów. W uprawie astrów zaleca się dokarmianie nawozami wieloskładnikowymi z przewagą potasu.
  • Ściółkuj wokół kępy, ale nie na samą kępę Metodyka roślin ozdobnych poleca ściółkowanie zagonów jako sposób na ograniczenie rozwoju chwastów bez sięgania po herbicydy, które w nasadzeniach ozdobnych są niewskazane z braku selektywności. Ściółka pomaga też utrzymać równomierną wilgotność gleby, na której wrażliwym na suszę marcinkom bardzo zależy.
  • Przedwiośnie — rozgarnij okrycie i uprzątnij rabatę PZD zaleca na przedwiośniu zdjęcie zimowych okryć, rozgarnięcie kopczyków, zebranie resztek roślinnych i spulchnienie gleby, przypominając, żeby trzymać okrycia w pogotowiu na wypadek powrotu mrozów. U marcinków ma to dodatkowy sens: pod resztkami zimują sprawcy chorób i pojedyncze samice roztocza astrowca ukryte przy podstawie roślin.
  • Najmłodsze liście przez lupę — roztocz astrowiec
  • Wiosną pilnuj wybijających pędów — ślimaki
Kwiecień
  • Sadź marcinki wiosną, nie jesienią PZD umieszcza astry na liście bylin, których kępy wykopuje się, dzieli i sadzi na przedwiośniu. Byliny kwitnące późnym latem i jesienią sadzi się wiosną, bo posadzone jesienią nie zdążą się ukorzenić przed mrozem — jesienią kończą właśnie kwitnienie i nie mają z czego odbudować korzeni.
  • Podziel kępę pod koniec marca — inaczej wyłysieje w środku PZD wymienia astry (marcinki) z nazwy wśród bylin kwitnących latem i jesienią, których karpy dzieli się pod koniec marca. Marcinki szybko się starzeją: kępa rozrasta się na boki, środek zamiera, pędy kładą się na zewnątrz, a kwitnienie z roku na rok słabnie. Podział jest jednocześnie odmłodzeniem, rozmnożeniem i rozluźnieniem zbyt gęstej kępy, w której trzyma się wilgoć.
  • Zasil kępę wiosną — z przewagą potasu, nie azotu Program ochrony astry przy mączniaku prawdziwym mówi wprost: nie dopuszczać do przenawożenia roślin azotem. Bujny, wypasiony azotem przyrost jest miękki i podatny na mączniaka, a przy okazji pędy stają się kruche i kładą się pod ciężarem kwiatów. W uprawie astrów zaleca się dokarmianie nawozami wieloskładnikowymi z przewagą potasu.
  • Ściółkuj wokół kępy, ale nie na samą kępę Metodyka roślin ozdobnych poleca ściółkowanie zagonów jako sposób na ograniczenie rozwoju chwastów bez sięgania po herbicydy, które w nasadzeniach ozdobnych są niewskazane z braku selektywności. Ściółka pomaga też utrzymać równomierną wilgotność gleby, na której wrażliwym na suszę marcinkom bardzo zależy.
  • Najmłodsze liście przez lupę — roztocz astrowiec
  • Wiosną pilnuj wybijających pędów — ślimaki
Maj
  • Rozluźnij kępę, zanim zrobi się z niej mokry gąszcz
  • Odchwaszczaj — chwasty podnoszą wilgotność wokół kępy Metodyka roślin ozdobnych przy septoriozie i szarej pleśni zaleca to samo: unikać nadmiernego zagęszczenia roślin i ich zachwaszczenia, zmniejszając nadmierną wilgotność wokół roślin. Chwast pod kępą marcinków działa dokładnie tak samo jak zbyt gęsty pęd — trzyma wodę przy ziemi.
  • Zbieraj opadłe i poplamione liście przez cały sezon Sprawca septoriozy zimuje w postaci piknidiów i zarodników na resztkach roślin w podłożu, a metodyka kończy opis choroby jednoznacznie: opadłe liście z roślin należy zbierać. To samo zalecenie wraca przy rdzy. Liście zostawione pod kępą to gotowe źródło infekcji na kolejne tygodnie i na przyszły sezon.
  • Najmłodsze liście przez lupę — roztocz astrowiec
  • Sprawdzaj wierzchołki pędów — mszyce
  • Wiosną pilnuj wybijających pędów — ślimaki
  • Koniec maja — biała piana na pędach
  • Maj i czerwiec — zatokowate wygryzienia na brzegach liści
  • Sprzędzione liście wierzchołkowe — zwójka
  • Plamy na liściach — plamistość i septorioza
  • Ciepło i częste opady — warunki dla rdzy
  • 20–24°C i deszcz — optimum dla plamistości liści
Czerwiec
  • Rozluźnij kępę, zanim zrobi się z niej mokry gąszcz
  • Odchwaszczaj — chwasty podnoszą wilgotność wokół kępy Metodyka roślin ozdobnych przy septoriozie i szarej pleśni zaleca to samo: unikać nadmiernego zagęszczenia roślin i ich zachwaszczenia, zmniejszając nadmierną wilgotność wokół roślin. Chwast pod kępą marcinków działa dokładnie tak samo jak zbyt gęsty pęd — trzyma wodę przy ziemi.
  • Zbieraj opadłe i poplamione liście przez cały sezon Sprawca septoriozy zimuje w postaci piknidiów i zarodników na resztkach roślin w podłożu, a metodyka kończy opis choroby jednoznacznie: opadłe liście z roślin należy zbierać. To samo zalecenie wraca przy rdzy. Liście zostawione pod kępą to gotowe źródło infekcji na kolejne tygodnie i na przyszły sezon.
  • Najmłodsze liście przez lupę — roztocz astrowiec
  • Sprawdzaj wierzchołki pędów — mszyce
  • Wiosną pilnuj wybijających pędów — ślimaki
  • Koniec maja — biała piana na pędach
  • Maj i czerwiec — zatokowate wygryzienia na brzegach liści
  • Sprzędzione liście wierzchołkowe — zwójka
  • Latem zaglądaj pod liście — rdza astra
  • Plamy na liściach — plamistość i septorioza
  • Ciepło i częste opady — warunki dla rdzy
  • 20–24°C i deszcz — optimum dla plamistości liści
Lipiec
  • Rozluźnij kępę, zanim zrobi się z niej mokry gąszcz
  • Odchwaszczaj — chwasty podnoszą wilgotność wokół kępy Metodyka roślin ozdobnych przy septoriozie i szarej pleśni zaleca to samo: unikać nadmiernego zagęszczenia roślin i ich zachwaszczenia, zmniejszając nadmierną wilgotność wokół roślin. Chwast pod kępą marcinków działa dokładnie tak samo jak zbyt gęsty pęd — trzyma wodę przy ziemi.
  • Ustaw podpory, zanim pędy urosną na całą wysokość PZD wymienia astry wprost wśród bylin wysokich i obficie kwitnących, które wymagają podpór. Marcinki wysokich odmian dochodzą do półtora metra, a cały ciężar siedzi na samym szczycie pędu — po pierwszym deszczu z wiatrem kępa rozkłada się na boki i już się nie podniesie.
  • Zbieraj opadłe i poplamione liście przez cały sezon Sprawca septoriozy zimuje w postaci piknidiów i zarodników na resztkach roślin w podłożu, a metodyka kończy opis choroby jednoznacznie: opadłe liście z roślin należy zbierać. To samo zalecenie wraca przy rdzy. Liście zostawione pod kępą to gotowe źródło infekcji na kolejne tygodnie i na przyszły sezon.
  • Najmłodsze liście przez lupę — roztocz astrowiec
  • Sprawdzaj wierzchołki pędów — mszyce
  • Wiosną pilnuj wybijających pędów — ślimaki
  • Sprzędzione liście wierzchołkowe — zwójka
  • Od lipca oglądaj liście co kilka dni — mączniak prawdziwy
  • Latem zaglądaj pod liście — rdza astra
  • Plamy na liściach — plamistość i septorioza
  • Ciepło i częste opady — warunki dla rdzy
  • 20–24°C i deszcz — optimum dla plamistości liści
Sierpień
  • Z końcem sierpnia przestań nawozić
  • Odchwaszczaj — chwasty podnoszą wilgotność wokół kępy Metodyka roślin ozdobnych przy septoriozie i szarej pleśni zaleca to samo: unikać nadmiernego zagęszczenia roślin i ich zachwaszczenia, zmniejszając nadmierną wilgotność wokół roślin. Chwast pod kępą marcinków działa dokładnie tak samo jak zbyt gęsty pęd — trzyma wodę przy ziemi.
  • Ustaw podpory, zanim pędy urosną na całą wysokość PZD wymienia astry wprost wśród bylin wysokich i obficie kwitnących, które wymagają podpór. Marcinki wysokich odmian dochodzą do półtora metra, a cały ciężar siedzi na samym szczycie pędu — po pierwszym deszczu z wiatrem kępa rozkłada się na boki i już się nie podniesie.
  • Zapowiadany deszcz w czasie kwitnienia — sprawdź podpory
  • Wycinaj przekwitłe i gnijące koszyczki PZD zaleca regularne usuwanie przekwitłych kwiatostanów, bo poprawia to wygląd i zdrowotność roślin oraz przedłuża kwitnienie. U marcinków dochodzi drugi powód: metodyka podaje, że objawy szarej pleśni najczęściej pojawiają się właśnie na kwiatach w okresie kwitnienia, a plamy na płatkach zamierają w ciągu 2–3 dni i stają się źródłem zarodnikowania w samym środku kępy.
  • Zbieraj opadłe i poplamione liście przez cały sezon Sprawca septoriozy zimuje w postaci piknidiów i zarodników na resztkach roślin w podłożu, a metodyka kończy opis choroby jednoznacznie: opadłe liście z roślin należy zbierać. To samo zalecenie wraca przy rdzy. Liście zostawione pod kępą to gotowe źródło infekcji na kolejne tygodnie i na przyszły sezon.
  • Najmłodsze liście przez lupę — roztocz astrowiec
  • Sprawdzaj wierzchołki pędów — mszyce
  • Sprzędzione liście wierzchołkowe — zwójka
  • Od końca sierpnia — nekrotyczne plamki na najmłodszych liściach
  • Od lipca oglądaj liście co kilka dni — mączniak prawdziwy
  • Latem zaglądaj pod liście — rdza astra
  • Plamy na liściach — plamistość i septorioza
  • Wilgotność powyżej 94% — warunki dla szarej pleśni
Wrzesień
  • Z końcem sierpnia przestań nawozić
  • Odchwaszczaj — chwasty podnoszą wilgotność wokół kępy Metodyka roślin ozdobnych przy septoriozie i szarej pleśni zaleca to samo: unikać nadmiernego zagęszczenia roślin i ich zachwaszczenia, zmniejszając nadmierną wilgotność wokół roślin. Chwast pod kępą marcinków działa dokładnie tak samo jak zbyt gęsty pęd — trzyma wodę przy ziemi.
  • Zapowiadany deszcz w czasie kwitnienia — sprawdź podpory
  • Wycinaj przekwitłe i gnijące koszyczki PZD zaleca regularne usuwanie przekwitłych kwiatostanów, bo poprawia to wygląd i zdrowotność roślin oraz przedłuża kwitnienie. U marcinków dochodzi drugi powód: metodyka podaje, że objawy szarej pleśni najczęściej pojawiają się właśnie na kwiatach w okresie kwitnienia, a plamy na płatkach zamierają w ciągu 2–3 dni i stają się źródłem zarodnikowania w samym środku kępy.
  • Zbieraj opadłe i poplamione liście przez cały sezon Sprawca septoriozy zimuje w postaci piknidiów i zarodników na resztkach roślin w podłożu, a metodyka kończy opis choroby jednoznacznie: opadłe liście z roślin należy zbierać. To samo zalecenie wraca przy rdzy. Liście zostawione pod kępą to gotowe źródło infekcji na kolejne tygodnie i na przyszły sezon.
  • Najmłodsze liście przez lupę — roztocz astrowiec
  • Sprawdzaj wierzchołki pędów — mszyce
  • Sprzędzione liście wierzchołkowe — zwójka
  • Od końca sierpnia — nekrotyczne plamki na najmłodszych liściach
  • Od lipca oglądaj liście co kilka dni — mączniak prawdziwy
  • Latem zaglądaj pod liście — rdza astra
  • Plamy na liściach — plamistość i septorioza
  • Wilgotność powyżej 94% — warunki dla szarej pleśni
Październik
  • Odchwaszczaj — chwasty podnoszą wilgotność wokół kępy Metodyka roślin ozdobnych przy septoriozie i szarej pleśni zaleca to samo: unikać nadmiernego zagęszczenia roślin i ich zachwaszczenia, zmniejszając nadmierną wilgotność wokół roślin. Chwast pod kępą marcinków działa dokładnie tak samo jak zbyt gęsty pęd — trzyma wodę przy ziemi.
  • Zapowiadany deszcz w czasie kwitnienia — sprawdź podpory
  • Wycinaj przekwitłe i gnijące koszyczki PZD zaleca regularne usuwanie przekwitłych kwiatostanów, bo poprawia to wygląd i zdrowotność roślin oraz przedłuża kwitnienie. U marcinków dochodzi drugi powód: metodyka podaje, że objawy szarej pleśni najczęściej pojawiają się właśnie na kwiatach w okresie kwitnienia, a plamy na płatkach zamierają w ciągu 2–3 dni i stają się źródłem zarodnikowania w samym środku kępy.
  • Zbieraj opadłe i poplamione liście przez cały sezon Sprawca septoriozy zimuje w postaci piknidiów i zarodników na resztkach roślin w podłożu, a metodyka kończy opis choroby jednoznacznie: opadłe liście z roślin należy zbierać. To samo zalecenie wraca przy rdzy. Liście zostawione pod kępą to gotowe źródło infekcji na kolejne tygodnie i na przyszły sezon.
  • Najmłodsze liście przez lupę — roztocz astrowiec
  • Sprawdzaj wierzchołki pędów — mszyce
  • Sprzędzione liście wierzchołkowe — zwójka
  • Od końca sierpnia — nekrotyczne plamki na najmłodszych liściach
  • Od lipca oglądaj liście co kilka dni — mączniak prawdziwy
  • Plamy na liściach — plamistość i septorioza
  • Wilgotność powyżej 94% — warunki dla szarej pleśni
Listopad
  • Wycinaj przekwitłe i gnijące koszyczki PZD zaleca regularne usuwanie przekwitłych kwiatostanów, bo poprawia to wygląd i zdrowotność roślin oraz przedłuża kwitnienie. U marcinków dochodzi drugi powód: metodyka podaje, że objawy szarej pleśni najczęściej pojawiają się właśnie na kwiatach w okresie kwitnienia, a plamy na płatkach zamierają w ciągu 2–3 dni i stają się źródłem zarodnikowania w samym środku kępy.
  • Zbieraj opadłe i poplamione liście przez cały sezon Sprawca septoriozy zimuje w postaci piknidiów i zarodników na resztkach roślin w podłożu, a metodyka kończy opis choroby jednoznacznie: opadłe liście z roślin należy zbierać. To samo zalecenie wraca przy rdzy. Liście zostawione pod kępą to gotowe źródło infekcji na kolejne tygodnie i na przyszły sezon.
  • Po zamarciu pędów zetnij kępę przy ziemi Program ochrony astry przy szarej pleśni każe starannie niszczyć resztki pozbiorcze, a metodyka dodaje, że na resztkach chorych roślin zimuje zarówno szara pleśń (w postaci sklerocjów), jak i sprawca septoriozy. Zeszłoroczne pędy zostawione na rabacie to jedyne źródło, z którego choroba wraca wiosną. PZD przypomina, że jeśli nie zrobi się tego jesienią, byliny przycina się nisko przy ziemi na przedwiośniu.
  • Świeżo posadzone kępy okryj przed trwałymi mrozami Dobrze zakorzenione astry są odporne na mróz, ale w rejonach o surowych, bezśnieżnych zimach zaleca się przykrycie roślin gałązkami drzew iglastych. Najbardziej narażone są kępy posadzone lub dzielone w tym sezonie, które nie zdążyły zbudować pełnego systemu korzeniowego.
  • Plamy na liściach — plamistość i septorioza
Grudzień
  • Zbieraj opadłe i poplamione liście przez cały sezon Sprawca septoriozy zimuje w postaci piknidiów i zarodników na resztkach roślin w podłożu, a metodyka kończy opis choroby jednoznacznie: opadłe liście z roślin należy zbierać. To samo zalecenie wraca przy rdzy. Liście zostawione pod kępą to gotowe źródło infekcji na kolejne tygodnie i na przyszły sezon.
  • Po zamarciu pędów zetnij kępę przy ziemi Program ochrony astry przy szarej pleśni każe starannie niszczyć resztki pozbiorcze, a metodyka dodaje, że na resztkach chorych roślin zimuje zarówno szara pleśń (w postaci sklerocjów), jak i sprawca septoriozy. Zeszłoroczne pędy zostawione na rabacie to jedyne źródło, z którego choroba wraca wiosną. PZD przypomina, że jeśli nie zrobi się tego jesienią, byliny przycina się nisko przy ziemi na przedwiośniu.
  • Świeżo posadzone kępy okryj przed trwałymi mrozami Dobrze zakorzenione astry są odporne na mróz, ale w rejonach o surowych, bezśnieżnych zimach zaleca się przykrycie roślin gałązkami drzew iglastych. Najbardziej narażone są kępy posadzone lub dzielone w tym sezonie, które nie zdążyły zbudować pełnego systemu korzeniowego.
  • Plamy na liściach — plamistość i septorioza

Zależne od pogody i obserwacji

Choroby

Szkodniki