Budleja Dawida (krzew motyli)

Buddleja davidii roślina ozdobna

Co zrobić we wrześniu

Kupując budleję, wyjmij ją z pojemnika i obejrzyj korzenie Metodyka stawia zakup zdrowej rośliny na pierwszym miejscu zasad higieny fitosanitarnej — i słusznie, bo najczęstszą drogą wprowadzenia szkodnika albo patogena na działkę jest przywiezienie go razem z rośliną. Przy budlei ma to dodatkowy sens: dwa z trzech szkodników, które metodyka jej przypisuje (węgorek chryzantemowiec, mszyca burakowa), są praktycznie niewidoczne na pierwszy rzut oka w sklepie.
Sadź rano lub wieczorem, a rośliny balotowane — wczesną jesienią lub bardzo wczesną wiosną Metodyka rozdziela dwa przypadki: rośliny w pojemnikach można sadzić przez cały okres wegetacji, natomiast drzewa i krzewy balotowane albo z gołym korzeniem najlepiej sadzić wczesną jesienią, żeby do zimy zdążyły się ukorzenić, albo bardzo wczesną wiosną, zanim nastąpią upały i wysychanie gleby. Pora dnia też nie jest obojętna — świeżo posadzona roślina w pełnym słońcu traci wodę szybciej, niż uszkodzone korzenie są w stanie ją pobrać.
Po posadzeniu przytnij pędy na 3–5 pąków DODR tłumaczy to bilansem: krzewy nieprzycięte gorzej się przyjmują, bo wiosną na pędach rozwija się zbyt dużo pączków w stosunku do korzeni, które jeszcze nie pracują. Cięcie po posadzeniu wyrównuje ten bilans i od razu ustawia pokrój krzewu — a przy budlei, którą i tak będziesz co roku ostro ciąć, nie kosztuje ono nic poza jednym sezonem kwitnienia w mniejszej skali.
Wycinaj przekwitłe wiechy — budleja odpowie na to kolejnymi kwiatami PZD wymienia budleję w tej sprawie z nazwy: „U budlei Davida (Buddleja davidii) usuwanie przekwitłych kwiatostanów pobudza krzew do wytworzenia kolejnych pąków kwiatowych, wydłużając w ten sposób okres kwitnienia rośliny”. To najtańszy sposób, żeby wyciągnąć kwitnienie od lipca aż do jesiennych przymrozków, zamiast oglądać od sierpnia krzew obwieszony brązowymi, zaschniętymi wiechami. Przy okazji krzew zamiast zawiązywać nasiona wkłada energię w nowe pędy.
Jesienią fosfor i potas — pracują na zdrowotność i na mrozoodporność
Od kwietnia obejdź krzew raz w tygodniu
Powieś żółtą tablicę lepową, żeby wiedzieć, czy masz wciornastki
Kwitnącej budlei nie opryskuje się — po to się ją sadzi Budleja bywa nazywana krzewem motyli i to jest jedyny powód, dla którego większość działkowców w ogóle ją sadzi: kwitnie wtedy, gdy w ogrodzie kwitnie już niewiele, i ściąga owady zapylające. Oprysk w pełni kwitnienia uderza dokładnie w ten efekt. Metodyka stawia sprawę jasno: środki ochrony roślin winny w jak najmniejszym stopniu oddziaływać na organizmy, które nie są celem zabiegu, szczególnie owady zapylające oraz naturalnych wrogów szkodników; przy doborze środka stosowanego w formie opryskiwania trzeba uwzględnić niebezpieczeństwo dla pszczół. UWAGA: związku budlei z motylami nie ma w cytowanych źródłach — jest to wiedza spoza nich, dlatego zabieg jest oznaczony w notatkach jako wymagający potwierdzenia.

Pielęgnacja

Sadzenie Materiał gołokorzenny — sadź w mar, kwi, paź, lis · zalecenie ogólne dla grupy

Zalecenia dla gatunku — przy konkretnej odmianie mogą się różnić.

Kalendarz zabiegów

Styczeń	Zimą przejrzyj dziesięć pędów — to najlepszy moment na wykrycie zimujących szkodników
Luty	Zimą przejrzyj dziesięć pędów — to najlepszy moment na wykrycie zimujących szkodników
Marzec	Kupując budleję, wyjmij ją z pojemnika i obejrzyj korzenie Metodyka stawia zakup zdrowej rośliny na pierwszym miejscu zasad higieny fitosanitarnej — i słusznie, bo najczęstszą drogą wprowadzenia szkodnika albo patogena na działkę jest przywiezienie go razem z rośliną. Przy budlei ma to dodatkowy sens: dwa z trzech szkodników, które metodyka jej przypisuje (węgorek chryzantemowiec, mszyca burakowa), są praktycznie niewidoczne na pierwszy rzut oka w sklepie. Sadź rano lub wieczorem, a rośliny balotowane — wczesną jesienią lub bardzo wczesną wiosną Metodyka rozdziela dwa przypadki: rośliny w pojemnikach można sadzić przez cały okres wegetacji, natomiast drzewa i krzewy balotowane albo z gołym korzeniem najlepiej sadzić wczesną jesienią, żeby do zimy zdążyły się ukorzenić, albo bardzo wczesną wiosną, zanim nastąpią upały i wysychanie gleby. Pora dnia też nie jest obojętna — świeżo posadzona roślina w pełnym słońcu traci wodę szybciej, niż uszkodzone korzenie są w stanie ją pobrać. Po posadzeniu przytnij pędy na 3–5 pąków DODR tłumaczy to bilansem: krzewy nieprzycięte gorzej się przyjmują, bo wiosną na pędach rozwija się zbyt dużo pączków w stosunku do korzeni, które jeszcze nie pracują. Cięcie po posadzeniu wyrównuje ten bilans i od razu ustawia pokrój krzewu — a przy budlei, którą i tak będziesz co roku ostro ciąć, nie kosztuje ono nic poza jednym sezonem kwitnienia w mniejszej skali. Ściółka z kory pod krzewem — ale nie pod sam pień i nie bez świadomości ryzyka Metodyka poleca ściółkowanie grubą warstwą kory jako podstawowy sposób zapobiegania kiełkowaniu i wzrostowi chwastów, dzięki któremu w ogrodzie przydomowym nie trzeba sięgać po herbicydy. Kompostowana kora sosnowa poprawia przy tym właściwości fizyko-chemiczne gleby i jest — cytat — „doskonałym komponentem ograniczającym rozwój patogenów w glebie”. Metodyka w tym samym zdaniu dodaje jednak ostrzeżenie, o którym mało kto wie: z korą istnieje ryzyko wprowadzenia opieńki miodowej. Zanim zetniesz — sprawdź, które pędy w ogóle przezimowały Zetnij budleję wczesną wiosną na 20–30 cm od ziemi — bez tego nie zakwitnie porządnie To jest ten jeden zabieg, dla którego warto mieć w telefonie kalendarz. DODR pisze o budlei wprost: „kwitnie późno latem na tegorocznych pędach. Przycinamy ją wczesną wiosną, 20-30 cm od ziemi”. Skoro kwiaty powstają wyłącznie na przyroście z bieżącego roku, to każdy pęd zostawiony z zeszłego roku nie da kwiatów na całej długości, tylko wypchnie skromny kwiatostan gdzieś wysoko na szczycie zdrewniałego, wyłysiałego od dołu pędu. Nieciętą budleję poznaje się właśnie po tym: rozklekotany, wysoki krzew z kilkoma marnymi wiechami na wierzchu. DODR dodaje ostrzeżenie o terminie: jeżeli cięcie wykonamy zbyt późno, kwitnienie może się opóźnić. Jeśli budleja zagłusza sąsiadów na rabacie — prześwietl ją, ale w lutym lub marcu
Kwiecień	Kupując budleję, wyjmij ją z pojemnika i obejrzyj korzenie Metodyka stawia zakup zdrowej rośliny na pierwszym miejscu zasad higieny fitosanitarnej — i słusznie, bo najczęstszą drogą wprowadzenia szkodnika albo patogena na działkę jest przywiezienie go razem z rośliną. Przy budlei ma to dodatkowy sens: dwa z trzech szkodników, które metodyka jej przypisuje (węgorek chryzantemowiec, mszyca burakowa), są praktycznie niewidoczne na pierwszy rzut oka w sklepie. Sadź rano lub wieczorem, a rośliny balotowane — wczesną jesienią lub bardzo wczesną wiosną Metodyka rozdziela dwa przypadki: rośliny w pojemnikach można sadzić przez cały okres wegetacji, natomiast drzewa i krzewy balotowane albo z gołym korzeniem najlepiej sadzić wczesną jesienią, żeby do zimy zdążyły się ukorzenić, albo bardzo wczesną wiosną, zanim nastąpią upały i wysychanie gleby. Pora dnia też nie jest obojętna — świeżo posadzona roślina w pełnym słońcu traci wodę szybciej, niż uszkodzone korzenie są w stanie ją pobrać. Po posadzeniu przytnij pędy na 3–5 pąków DODR tłumaczy to bilansem: krzewy nieprzycięte gorzej się przyjmują, bo wiosną na pędach rozwija się zbyt dużo pączków w stosunku do korzeni, które jeszcze nie pracują. Cięcie po posadzeniu wyrównuje ten bilans i od razu ustawia pokrój krzewu — a przy budlei, którą i tak będziesz co roku ostro ciąć, nie kosztuje ono nic poza jednym sezonem kwitnienia w mniejszej skali. Ściółka z kory pod krzewem — ale nie pod sam pień i nie bez świadomości ryzyka Metodyka poleca ściółkowanie grubą warstwą kory jako podstawowy sposób zapobiegania kiełkowaniu i wzrostowi chwastów, dzięki któremu w ogrodzie przydomowym nie trzeba sięgać po herbicydy. Kompostowana kora sosnowa poprawia przy tym właściwości fizyko-chemiczne gleby i jest — cytat — „doskonałym komponentem ograniczającym rozwój patogenów w glebie”. Metodyka w tym samym zdaniu dodaje jednak ostrzeżenie, o którym mało kto wie: z korą istnieje ryzyko wprowadzenia opieńki miodowej. Zanim zetniesz — sprawdź, które pędy w ogóle przezimowały Zetnij budleję wczesną wiosną na 20–30 cm od ziemi — bez tego nie zakwitnie porządnie To jest ten jeden zabieg, dla którego warto mieć w telefonie kalendarz. DODR pisze o budlei wprost: „kwitnie późno latem na tegorocznych pędach. Przycinamy ją wczesną wiosną, 20-30 cm od ziemi”. Skoro kwiaty powstają wyłącznie na przyroście z bieżącego roku, to każdy pęd zostawiony z zeszłego roku nie da kwiatów na całej długości, tylko wypchnie skromny kwiatostan gdzieś wysoko na szczycie zdrewniałego, wyłysiałego od dołu pędu. Nieciętą budleję poznaje się właśnie po tym: rozklekotany, wysoki krzew z kilkoma marnymi wiechami na wierzchu. DODR dodaje ostrzeżenie o terminie: jeżeli cięcie wykonamy zbyt późno, kwitnienie może się opóźnić. Jeśli budleja zagłusza sąsiadów na rabacie — prześwietl ją, ale w lutym lub marcu Azot dopiero wiosną, i bez przesady — nadmiar odbija się na kwitnieniu Od kwietnia obejdź krzew raz w tygodniu
Maj	Kupując budleję, wyjmij ją z pojemnika i obejrzyj korzenie Metodyka stawia zakup zdrowej rośliny na pierwszym miejscu zasad higieny fitosanitarnej — i słusznie, bo najczęstszą drogą wprowadzenia szkodnika albo patogena na działkę jest przywiezienie go razem z rośliną. Przy budlei ma to dodatkowy sens: dwa z trzech szkodników, które metodyka jej przypisuje (węgorek chryzantemowiec, mszyca burakowa), są praktycznie niewidoczne na pierwszy rzut oka w sklepie. Sadź rano lub wieczorem, a rośliny balotowane — wczesną jesienią lub bardzo wczesną wiosną Metodyka rozdziela dwa przypadki: rośliny w pojemnikach można sadzić przez cały okres wegetacji, natomiast drzewa i krzewy balotowane albo z gołym korzeniem najlepiej sadzić wczesną jesienią, żeby do zimy zdążyły się ukorzenić, albo bardzo wczesną wiosną, zanim nastąpią upały i wysychanie gleby. Pora dnia też nie jest obojętna — świeżo posadzona roślina w pełnym słońcu traci wodę szybciej, niż uszkodzone korzenie są w stanie ją pobrać. Po posadzeniu przytnij pędy na 3–5 pąków DODR tłumaczy to bilansem: krzewy nieprzycięte gorzej się przyjmują, bo wiosną na pędach rozwija się zbyt dużo pączków w stosunku do korzeni, które jeszcze nie pracują. Cięcie po posadzeniu wyrównuje ten bilans i od razu ustawia pokrój krzewu — a przy budlei, którą i tak będziesz co roku ostro ciąć, nie kosztuje ono nic poza jednym sezonem kwitnienia w mniejszej skali. Azot dopiero wiosną, i bez przesady — nadmiar odbija się na kwitnieniu Od kwietnia obejdź krzew raz w tygodniu Maj–sierpień: skręcone liście na młodych pędach i lepka rosa miodowa Powieś żółtą tablicę lepową, żeby wiedzieć, czy masz wciornastki
Czerwiec	Kupując budleję, wyjmij ją z pojemnika i obejrzyj korzenie Metodyka stawia zakup zdrowej rośliny na pierwszym miejscu zasad higieny fitosanitarnej — i słusznie, bo najczęstszą drogą wprowadzenia szkodnika albo patogena na działkę jest przywiezienie go razem z rośliną. Przy budlei ma to dodatkowy sens: dwa z trzech szkodników, które metodyka jej przypisuje (węgorek chryzantemowiec, mszyca burakowa), są praktycznie niewidoczne na pierwszy rzut oka w sklepie. Sadź rano lub wieczorem, a rośliny balotowane — wczesną jesienią lub bardzo wczesną wiosną Metodyka rozdziela dwa przypadki: rośliny w pojemnikach można sadzić przez cały okres wegetacji, natomiast drzewa i krzewy balotowane albo z gołym korzeniem najlepiej sadzić wczesną jesienią, żeby do zimy zdążyły się ukorzenić, albo bardzo wczesną wiosną, zanim nastąpią upały i wysychanie gleby. Pora dnia też nie jest obojętna — świeżo posadzona roślina w pełnym słońcu traci wodę szybciej, niż uszkodzone korzenie są w stanie ją pobrać. Po posadzeniu przytnij pędy na 3–5 pąków DODR tłumaczy to bilansem: krzewy nieprzycięte gorzej się przyjmują, bo wiosną na pędach rozwija się zbyt dużo pączków w stosunku do korzeni, które jeszcze nie pracują. Cięcie po posadzeniu wyrównuje ten bilans i od razu ustawia pokrój krzewu — a przy budlei, którą i tak będziesz co roku ostro ciąć, nie kosztuje ono nic poza jednym sezonem kwitnienia w mniejszej skali. Od kwietnia obejdź krzew raz w tygodniu Maj–sierpień: skręcone liście na młodych pędach i lepka rosa miodowa Powieś żółtą tablicę lepową, żeby wiedzieć, czy masz wciornastki
Lipiec	Kupując budleję, wyjmij ją z pojemnika i obejrzyj korzenie Metodyka stawia zakup zdrowej rośliny na pierwszym miejscu zasad higieny fitosanitarnej — i słusznie, bo najczęstszą drogą wprowadzenia szkodnika albo patogena na działkę jest przywiezienie go razem z rośliną. Przy budlei ma to dodatkowy sens: dwa z trzech szkodników, które metodyka jej przypisuje (węgorek chryzantemowiec, mszyca burakowa), są praktycznie niewidoczne na pierwszy rzut oka w sklepie. Sadź rano lub wieczorem, a rośliny balotowane — wczesną jesienią lub bardzo wczesną wiosną Metodyka rozdziela dwa przypadki: rośliny w pojemnikach można sadzić przez cały okres wegetacji, natomiast drzewa i krzewy balotowane albo z gołym korzeniem najlepiej sadzić wczesną jesienią, żeby do zimy zdążyły się ukorzenić, albo bardzo wczesną wiosną, zanim nastąpią upały i wysychanie gleby. Pora dnia też nie jest obojętna — świeżo posadzona roślina w pełnym słońcu traci wodę szybciej, niż uszkodzone korzenie są w stanie ją pobrać. Po posadzeniu przytnij pędy na 3–5 pąków DODR tłumaczy to bilansem: krzewy nieprzycięte gorzej się przyjmują, bo wiosną na pędach rozwija się zbyt dużo pączków w stosunku do korzeni, które jeszcze nie pracują. Cięcie po posadzeniu wyrównuje ten bilans i od razu ustawia pokrój krzewu — a przy budlei, którą i tak będziesz co roku ostro ciąć, nie kosztuje ono nic poza jednym sezonem kwitnienia w mniejszej skali. Wycinaj przekwitłe wiechy — budleja odpowie na to kolejnymi kwiatami PZD wymienia budleję w tej sprawie z nazwy: „U budlei Davida (Buddleja davidii) usuwanie przekwitłych kwiatostanów pobudza krzew do wytworzenia kolejnych pąków kwiatowych, wydłużając w ten sposób okres kwitnienia rośliny”. To najtańszy sposób, żeby wyciągnąć kwitnienie od lipca aż do jesiennych przymrozków, zamiast oglądać od sierpnia krzew obwieszony brązowymi, zaschniętymi wiechami. Przy okazji krzew zamiast zawiązywać nasiona wkłada energię w nowe pędy. Koniec lipca to ostatni moment na azot — inaczej krzew nie zdrewnieje przed zimą To jedna z niewielu twardych dat, jakie w tym rekordzie w ogóle są, i pochodzi wprost z metodyki: nawozy azotowe „należy zastosować nie później niż do końca lipca lub początku sierpnia. Rośliny nawożone azotem w późniejszym okresie narażone są na wymarznięcie, gdyż nie zdążą wystarczająco zdrewnieć przed zimą”. Budleja rośnie długo i chętnie odpowiada nowymi przyrostami na każde zasilenie, więc sierpniowa czy wrześniowa dawka azotu wprost hoduje jej pędy, które zimy nie przeżyją. Od kwietnia obejdź krzew raz w tygodniu Maj–sierpień: skręcone liście na młodych pędach i lepka rosa miodowa Powieś żółtą tablicę lepową, żeby wiedzieć, czy masz wciornastki Kwitnącej budlei nie opryskuje się — po to się ją sadzi Budleja bywa nazywana krzewem motyli i to jest jedyny powód, dla którego większość działkowców w ogóle ją sadzi: kwitnie wtedy, gdy w ogrodzie kwitnie już niewiele, i ściąga owady zapylające. Oprysk w pełni kwitnienia uderza dokładnie w ten efekt. Metodyka stawia sprawę jasno: środki ochrony roślin winny w jak najmniejszym stopniu oddziaływać na organizmy, które nie są celem zabiegu, szczególnie owady zapylające oraz naturalnych wrogów szkodników; przy doborze środka stosowanego w formie opryskiwania trzeba uwzględnić niebezpieczeństwo dla pszczół. UWAGA: związku budlei z motylami nie ma w cytowanych źródłach — jest to wiedza spoza nich, dlatego zabieg jest oznaczony w notatkach jako wymagający potwierdzenia.
Sierpień	Kupując budleję, wyjmij ją z pojemnika i obejrzyj korzenie Metodyka stawia zakup zdrowej rośliny na pierwszym miejscu zasad higieny fitosanitarnej — i słusznie, bo najczęstszą drogą wprowadzenia szkodnika albo patogena na działkę jest przywiezienie go razem z rośliną. Przy budlei ma to dodatkowy sens: dwa z trzech szkodników, które metodyka jej przypisuje (węgorek chryzantemowiec, mszyca burakowa), są praktycznie niewidoczne na pierwszy rzut oka w sklepie. Sadź rano lub wieczorem, a rośliny balotowane — wczesną jesienią lub bardzo wczesną wiosną Metodyka rozdziela dwa przypadki: rośliny w pojemnikach można sadzić przez cały okres wegetacji, natomiast drzewa i krzewy balotowane albo z gołym korzeniem najlepiej sadzić wczesną jesienią, żeby do zimy zdążyły się ukorzenić, albo bardzo wczesną wiosną, zanim nastąpią upały i wysychanie gleby. Pora dnia też nie jest obojętna — świeżo posadzona roślina w pełnym słońcu traci wodę szybciej, niż uszkodzone korzenie są w stanie ją pobrać. Po posadzeniu przytnij pędy na 3–5 pąków DODR tłumaczy to bilansem: krzewy nieprzycięte gorzej się przyjmują, bo wiosną na pędach rozwija się zbyt dużo pączków w stosunku do korzeni, które jeszcze nie pracują. Cięcie po posadzeniu wyrównuje ten bilans i od razu ustawia pokrój krzewu — a przy budlei, którą i tak będziesz co roku ostro ciąć, nie kosztuje ono nic poza jednym sezonem kwitnienia w mniejszej skali. Wycinaj przekwitłe wiechy — budleja odpowie na to kolejnymi kwiatami PZD wymienia budleję w tej sprawie z nazwy: „U budlei Davida (Buddleja davidii) usuwanie przekwitłych kwiatostanów pobudza krzew do wytworzenia kolejnych pąków kwiatowych, wydłużając w ten sposób okres kwitnienia rośliny”. To najtańszy sposób, żeby wyciągnąć kwitnienie od lipca aż do jesiennych przymrozków, zamiast oglądać od sierpnia krzew obwieszony brązowymi, zaschniętymi wiechami. Przy okazji krzew zamiast zawiązywać nasiona wkłada energię w nowe pędy. Koniec lipca to ostatni moment na azot — inaczej krzew nie zdrewnieje przed zimą To jedna z niewielu twardych dat, jakie w tym rekordzie w ogóle są, i pochodzi wprost z metodyki: nawozy azotowe „należy zastosować nie później niż do końca lipca lub początku sierpnia. Rośliny nawożone azotem w późniejszym okresie narażone są na wymarznięcie, gdyż nie zdążą wystarczająco zdrewnieć przed zimą”. Budleja rośnie długo i chętnie odpowiada nowymi przyrostami na każde zasilenie, więc sierpniowa czy wrześniowa dawka azotu wprost hoduje jej pędy, które zimy nie przeżyją. Od kwietnia obejdź krzew raz w tygodniu Maj–sierpień: skręcone liście na młodych pędach i lepka rosa miodowa Powieś żółtą tablicę lepową, żeby wiedzieć, czy masz wciornastki Kwitnącej budlei nie opryskuje się — po to się ją sadzi Budleja bywa nazywana krzewem motyli i to jest jedyny powód, dla którego większość działkowców w ogóle ją sadzi: kwitnie wtedy, gdy w ogrodzie kwitnie już niewiele, i ściąga owady zapylające. Oprysk w pełni kwitnienia uderza dokładnie w ten efekt. Metodyka stawia sprawę jasno: środki ochrony roślin winny w jak najmniejszym stopniu oddziaływać na organizmy, które nie są celem zabiegu, szczególnie owady zapylające oraz naturalnych wrogów szkodników; przy doborze środka stosowanego w formie opryskiwania trzeba uwzględnić niebezpieczeństwo dla pszczół. UWAGA: związku budlei z motylami nie ma w cytowanych źródłach — jest to wiedza spoza nich, dlatego zabieg jest oznaczony w notatkach jako wymagający potwierdzenia.
Wrzesień	Kupując budleję, wyjmij ją z pojemnika i obejrzyj korzenie Metodyka stawia zakup zdrowej rośliny na pierwszym miejscu zasad higieny fitosanitarnej — i słusznie, bo najczęstszą drogą wprowadzenia szkodnika albo patogena na działkę jest przywiezienie go razem z rośliną. Przy budlei ma to dodatkowy sens: dwa z trzech szkodników, które metodyka jej przypisuje (węgorek chryzantemowiec, mszyca burakowa), są praktycznie niewidoczne na pierwszy rzut oka w sklepie. Sadź rano lub wieczorem, a rośliny balotowane — wczesną jesienią lub bardzo wczesną wiosną Metodyka rozdziela dwa przypadki: rośliny w pojemnikach można sadzić przez cały okres wegetacji, natomiast drzewa i krzewy balotowane albo z gołym korzeniem najlepiej sadzić wczesną jesienią, żeby do zimy zdążyły się ukorzenić, albo bardzo wczesną wiosną, zanim nastąpią upały i wysychanie gleby. Pora dnia też nie jest obojętna — świeżo posadzona roślina w pełnym słońcu traci wodę szybciej, niż uszkodzone korzenie są w stanie ją pobrać. Po posadzeniu przytnij pędy na 3–5 pąków DODR tłumaczy to bilansem: krzewy nieprzycięte gorzej się przyjmują, bo wiosną na pędach rozwija się zbyt dużo pączków w stosunku do korzeni, które jeszcze nie pracują. Cięcie po posadzeniu wyrównuje ten bilans i od razu ustawia pokrój krzewu — a przy budlei, którą i tak będziesz co roku ostro ciąć, nie kosztuje ono nic poza jednym sezonem kwitnienia w mniejszej skali. Wycinaj przekwitłe wiechy — budleja odpowie na to kolejnymi kwiatami PZD wymienia budleję w tej sprawie z nazwy: „U budlei Davida (Buddleja davidii) usuwanie przekwitłych kwiatostanów pobudza krzew do wytworzenia kolejnych pąków kwiatowych, wydłużając w ten sposób okres kwitnienia rośliny”. To najtańszy sposób, żeby wyciągnąć kwitnienie od lipca aż do jesiennych przymrozków, zamiast oglądać od sierpnia krzew obwieszony brązowymi, zaschniętymi wiechami. Przy okazji krzew zamiast zawiązywać nasiona wkłada energię w nowe pędy. Jesienią fosfor i potas — pracują na zdrowotność i na mrozoodporność Od kwietnia obejdź krzew raz w tygodniu Powieś żółtą tablicę lepową, żeby wiedzieć, czy masz wciornastki Kwitnącej budlei nie opryskuje się — po to się ją sadzi Budleja bywa nazywana krzewem motyli i to jest jedyny powód, dla którego większość działkowców w ogóle ją sadzi: kwitnie wtedy, gdy w ogrodzie kwitnie już niewiele, i ściąga owady zapylające. Oprysk w pełni kwitnienia uderza dokładnie w ten efekt. Metodyka stawia sprawę jasno: środki ochrony roślin winny w jak najmniejszym stopniu oddziaływać na organizmy, które nie są celem zabiegu, szczególnie owady zapylające oraz naturalnych wrogów szkodników; przy doborze środka stosowanego w formie opryskiwania trzeba uwzględnić niebezpieczeństwo dla pszczół. UWAGA: związku budlei z motylami nie ma w cytowanych źródłach — jest to wiedza spoza nich, dlatego zabieg jest oznaczony w notatkach jako wymagający potwierdzenia.
Październik	Kupując budleję, wyjmij ją z pojemnika i obejrzyj korzenie Metodyka stawia zakup zdrowej rośliny na pierwszym miejscu zasad higieny fitosanitarnej — i słusznie, bo najczęstszą drogą wprowadzenia szkodnika albo patogena na działkę jest przywiezienie go razem z rośliną. Przy budlei ma to dodatkowy sens: dwa z trzech szkodników, które metodyka jej przypisuje (węgorek chryzantemowiec, mszyca burakowa), są praktycznie niewidoczne na pierwszy rzut oka w sklepie. Sadź rano lub wieczorem, a rośliny balotowane — wczesną jesienią lub bardzo wczesną wiosną Metodyka rozdziela dwa przypadki: rośliny w pojemnikach można sadzić przez cały okres wegetacji, natomiast drzewa i krzewy balotowane albo z gołym korzeniem najlepiej sadzić wczesną jesienią, żeby do zimy zdążyły się ukorzenić, albo bardzo wczesną wiosną, zanim nastąpią upały i wysychanie gleby. Pora dnia też nie jest obojętna — świeżo posadzona roślina w pełnym słońcu traci wodę szybciej, niż uszkodzone korzenie są w stanie ją pobrać. Po posadzeniu przytnij pędy na 3–5 pąków DODR tłumaczy to bilansem: krzewy nieprzycięte gorzej się przyjmują, bo wiosną na pędach rozwija się zbyt dużo pączków w stosunku do korzeni, które jeszcze nie pracują. Cięcie po posadzeniu wyrównuje ten bilans i od razu ustawia pokrój krzewu — a przy budlei, którą i tak będziesz co roku ostro ciąć, nie kosztuje ono nic poza jednym sezonem kwitnienia w mniejszej skali. Jesienią fosfor i potas — pracują na zdrowotność i na mrozoodporność Od kwietnia obejdź krzew raz w tygodniu Jesienią zbierz opadłe liście spod krzewu Metodyka kończy rozdział o higienie fitosanitarnej jednym zdaniem, które załatwia połowę problemów następnego sezonu: jesienią wskazane jest zbieranie opadłych liści i ich spalenie, aby nie dopuścić do przezimowania wielu grzybów chorobotwórczych i szkodników. Przy budlei chodzi przede wszystkim o sprawcę plamistości liści — grzyby z tej grupy zimują na resztkach roślinnych w podłożu, a wiosną z tych resztek startuje pierwsza infekcja.
Listopad	Od kwietnia obejdź krzew raz w tygodniu Zimą przejrzyj dziesięć pędów — to najlepszy moment na wykrycie zimujących szkodników Jesienią zbierz opadłe liście spod krzewu Metodyka kończy rozdział o higienie fitosanitarnej jednym zdaniem, które załatwia połowę problemów następnego sezonu: jesienią wskazane jest zbieranie opadłych liści i ich spalenie, aby nie dopuścić do przezimowania wielu grzybów chorobotwórczych i szkodników. Przy budlei chodzi przede wszystkim o sprawcę plamistości liści — grzyby z tej grupy zimują na resztkach roślinnych w podłożu, a wiosną z tych resztek startuje pierwsza infekcja.
Grudzień	Zimą przejrzyj dziesięć pędów — to najlepszy moment na wykrycie zimujących szkodników

Zależne od pogody i obserwacji

Tnij ostrym, czystym narzędziem, w suchy i słoneczny dzień
Pęd chory, złamany lub zamierający wytnij od razu, o każdej porze roku PZD sprowadza letnią pielęgnację krzewów, które nie wymagają regularnego cięcia, właśnie do cięcia sanitarnego: pędy uszkodzone, chore i tym podobne. Metodyka mówi to samo językiem higieny fitosanitarnej: po stwierdzeniu chorób lub szkodników należy wycinać i palić silnie porażone pędy, a pędy obumarłe wycinać poniżej miejsca nekrozy, nad silnym bocznym odgałęzieniem. Przy budlei, która w sezonie wypuszcza długie, miękkie pędy z ciężkimi kwiatostanami na końcach, do złamań dochodzi zwyczajnie po ulewie i wietrze.
W suszę podlewaj obficie, rano i do ziemi — nigdy po liściach na noc Metodyka podaje objaw niedoboru wody wprost: wiosną lub latem przy niedoborze wody następuje brązowienie i zasychanie brzegów liści. Budleja odbudowuje po cięciu cały krzew w jeden sezon i robi to w najgorętszych miesiącach, więc susza uderza w nią dokładnie wtedy, gdy zawiązuje kwiatostany. Sposób podlewania jest tu równie ważny jak jego częstotliwość: metodyka ostrzega, że zwilżanie roślin przy podlewaniu i pozostawianie ich mokrych na noc sprzyja porażeniu przez choroby, a zwilżanie w ciągu dnia przy intensywnej operacji słonecznej powoduje poparzenie liści i młodych pędów.
Kolonie mszyc zmyj najpierw wodą — zanim pomyślisz o preparacie Metodyka opisuje mechanizm, który na działce działa za darmo: podczas podlewania roślin następuje wzrost wilgotności powietrza, co ogranicza rozmnażanie się przędziorków, a intensywny deszcz lub silny strumień wody zrzuca z roślin przędziorki, mszyce, drobne gąsienice oraz inne owady. Przy budlei ma to dodatkową zaletę: woda nie szkodzi motylom i trzmielom, które siedzą na kwiatach, a każdy preparat owadobójczy im szkodzi.
Przed pierwszymi mrozami okryj nasadę krzewu UWAGA — to jedyny zabieg w tym rekordzie, którego ŻADNE z cytowanych źródeł nie opisuje wprost dla budlei; jest zbudowany z trzech przesłanek pośrednich i wymaga potwierdzenia przez agronoma. DODR pisze o krzewach kwitnących latem, że „w rejonach o łagodnej zimie cięcie można wykonać nawet jesienią” — czyli poza takimi rejonami raczej nie. PZD ostrzega, że pędy, które przed zimą nie zdążą zdrewnieć, przemarzają. Metodyka wiąże spóźnione nawożenie azotem z narażeniem roślin na wymarznięcie. U budlei to nie jest teoretyczne: krzew kwitnie na tegorocznych przyrostach, więc nawet gdy pędy przemarzną, roślina odbija z podstawy i kwitnie — pod warunkiem że przeżyje właśnie ta podstawa.
Ciemne plamy między nerwami i zahamowane pąki — sprawdź, czy to nie węgorek
Mozaika na liściach: wirusa się nie leczy — usuń roślinę i pilnuj mszyc Metodyka wymienia budleję jako żywiciela wirusa mozaiki ogórka (CMV). Wirozy nie da się wyleczyć żadnym preparatem: wirusy rozmnażają się wyłącznie w żywych komórkach rośliny, a wnikają do niej przez zranione tkanki podczas cięcia i innych prac pielęgnacyjnych albo są wprowadzane podczas żerowania owadów-wektorów, najczęściej mszyc i szkodliwych nicieni glebowych. Zostawiony w nasadzeniu chory krzew jest źródłem zakażenia dla sąsiednich roślin, a mszyca burakowa siedzi na budlei i tak.
Ciepło (20–24°C) i deszcz — sprawdź liście pod kątem plamistości
Okno pogodowe na zabieg: 18–24°C, wiatr poniżej 3 m/s, sucha roślina
Jeśli zmywanie nie wystarcza — preparat o działaniu mechanicznym, poza kwitnieniem

Choroby

Plamistość liści budleji Cladosporium heugelinianum — Na liściach pojedyncze lub liczne jasnobrązowe plamy, szybko się powiększające, czasem z ciemniejszą obwódką szerokości 1–2 mm. W miarę wzrostu blaszek martwa tkanka w obrębie plam wykrusza się. Przy dużym nasileniu choroby liście żółkną, brązowieją i masowo opadają, a na powierzchni obumarłych tkanek pojawiają się zarodniki grzyba. Metodyka wymienia tę jednostkę chorobową z nazwy dla budlei (tab. 11b), ale objawów samego Cladosporium heugelinianum nie opisuje — powyższy opis pochodzi z ogólnej charakterystyki plamistości liści i igieł.
Wirus mozaiki ogórka (CMV) Cucumber mosaic virus — Metodyka wymienia budleję jako żywiciela wirusa mozaiki ogórka (tab. 11), ale objawów na budlei nie opisuje. Z ogólnej charakterystyki wiroz: choroba ujawnia się często na roślinach w pełni rozwoju, w postaci mozaikowatych przejaśnień i przebarwień liści, deformacji blaszek oraz osłabienia wzrostu, którego nie tłumaczą warunki uprawy. Wirus rozmnaża się wyłącznie w żywych komórkach; wnika przez tkanki zranione podczas cięcia i innych prac pielęgnacyjnych albo jest wprowadzany podczas żerowania wektorów — najczęściej mszyc oraz szkodliwych nicieni glebowych z rodzajów Trichodorus, Paratrichodorus i Longidorus. Nie istnieje zabieg leczniczy.

Szkodniki

Mszyca burakowa Aphis fabae — Szkodnik wielożerny; budleja jest w metodyce wymieniona jako pierwszy z trzech przykładowych żywicieli („budleja, funkia, złocień”). Rodzaj uszkodzenia według tabeli 5a: liście na młodych pędach skręcone, wzrost pędów zahamowany, na liściach rosa miodowa i sadzaki. Ponieważ budleja kwitnie na przyrostach bieżącego roku, zahamowanie wzrostu wierzchołków przekłada się bezpośrednio na liczbę i wielkość kwiatostanów. Mszyce mają dodatkowe znaczenie jako wektory wirusów — metodyka wymienia je jako najczęstszych przenosicieli wiroz na rośliny ozdobne, a budleja jest żywicielem wirusa mozaiki ogórka.
Wciornastek różówek Thrips fuscipennis — Wciornastek pokładełkowy; budleja jest wymieniona wśród żywicieli obok bzu czarnego, krzewuszki, magnolii, pięciornika, róży i winobluszczu. UWAGA — niespójność w źródle: metodyka opisuje rodzaj uszkodzenia w tym wierszu jako „larwy i osobniki dorosłe żerują w pochwach liściowych powodując żółknięcie i zamieranie źdźbeł”, co jest opisem uszkodzenia TRAW i do krzewu liściastego nie pasuje (budleja nie ma ani źdźbeł, ani pochew liściowych). Objawu na budlei metodyka faktycznie nie podaje. Budowa owada według rozdziału 8.3: osobniki dorosłe długości 1–2 mm, barwy od żółtej do czarnej, z dwiema parami wąskich, błoniastych skrzydeł otoczonych frędzlą włosków (strzępiną), czułki 7- lub 8-członowe; larwy bezskrzydłe, białe lub żółte.
Węgorek chryzantemowiec Aphelenchoides ritzemabosi — Nicień żerujący i rozmnażający się WEWNĄTRZ liści i pąków kwiatowych roślin zielnych oraz krzewów — budleja jest w metodyce wymieniona wśród krzewów żywicielskich obok powojnika i krzewuszki. Objawy według tabeli 5: wzrost pędu głównego, a także rozwój pąków kwiatowych zahamowany, na liściach ciemne, prawie czarne plamy pomiędzy nerwami. Samica ma ciało nitkowate, długości 0,7–1,2 mm, bezbarwne, z głową wyraźnie wyodrębnioną od reszty ciała; samiec podobny, nieco mniejszy. Ponieważ szkodnik przebywa wewnątrz tkanek, zabiegi kontaktowe go nie dosięgają — jedyną reakcją opisaną w metodyce jest usuwanie porażonych części roślin.

Odmiany

Odmiany dziedziczą zalecenia po gatunku; różnią się pokrojem, barwą i wysokością.

Budleja Dawida 'Adokeep' Buddleja davidii 'Adokeep'
Budleja Dawida 'Adonis Blue' Buddleja davidii 'Adonis Blue'
Budleja Dawida 'African Queen' Buddleja davidii 'African Queen'
Budleja Dawida 'Black Knight' Buddleja davidii 'Black Knight'
Budleja Dawida 'Border Beauty' Buddleja davidii 'Border Beauty'
Budleja Dawida 'BotEx 001' Buddleja davidii 'BotEx 001'
Budleja Dawida 'BotEx 002' Buddleja davidii 'BotEx 002'
Budleja Dawida 'Botex 003' Buddleja davidii 'Botex 003'
Budleja Dawida 'Botex 004' Buddleja davidii 'Botex 004'
Budleja Dawida 'Botex 005' Buddleja davidii 'Botex 005'
Budleja Dawida 'BotEx 006' Buddleja davidii 'BotEx 006'
Budleja Dawida 'BotEx 007' Buddleja davidii 'BotEx 007'
Budleja Dawida 'Botex 008' Buddleja davidii 'Botex 008'
Budleja Dawida 'Buddma' Buddleja davidii 'Buddma'
Budleja Dawida 'Burgundy' Buddleja davidii 'Burgundy'
Budleja Dawida 'Butterfly Tower' Buddleja davidii 'Butterfly Tower'
Budleja Dawida 'Dart's Ornamental White' Buddleja davidii 'Dart's Ornamental White'
Budleja Dawida 'Dart's Papillon Bleu' Buddleja davidii 'Dart's Papillon Bleu'
Budleja Dawida 'Dart's Purple Rain' Buddleja davidii 'Dart's Purple Rain'
Budleja Dawida 'Ecolonia' Buddleja davidii 'Ecolonia'
Budleja Dawida 'ElstB1' Buddleja davidii 'ElstB1'
Budleja Dawida 'Empire Blue' Buddleja davidii 'Empire Blue'
Budleja Dawida 'Fascinating' Buddleja davidii 'Fascinating'
Budleja Dawida 'Grand Cascade' Buddleja davidii 'Grand Cascade'
Budleja Dawida 'Gulliver' Buddleja davidii 'Gulliver'
Budleja Dawida 'Harlequin' Buddleja davidii 'Harlequin'
Budleja Dawida 'Ile de France' Buddleja davidii 'Ile de France'
Budleja Dawida 'Minpap' Buddleja davidii 'Minpap'
Budleja Dawida 'Minpap 2' Buddleja davidii 'Minpap 2'
Budleja Dawida 'Minpap 3' Buddleja davidii 'Minpap 3'
Budleja Dawida 'Nanho Blue' Buddleja davidii 'Nanho Blue'
Budleja Dawida 'Nanho Purple' Buddleja davidii 'Nanho Purple'
Budleja Dawida 'Nanho White' Buddleja davidii 'Nanho White'
Budleja Dawida 'NC20102' Buddleja davidii 'NC20102'
Budleja Dawida 'Nike' Buddleja davidii 'Nike'
Budleja Dawida 'Notbud' Buddleja davidii 'Notbud'
Budleja Dawida 'Orchid Beauty' Buddleja davidii 'Orchid Beauty'
Budleja Dawida 'Peace' Buddleja davidii 'Peace'
Budleja Dawida 'Peacock' Buddleja davidii 'Peacock'
Budleja Dawida 'Peakeep' Buddleja davidii 'Peakeep'
Budleja Dawida 'Pink Cascade' Buddleja davidii 'Pink Cascade'
Budleja Dawida 'Pink Delight' Buddleja davidii 'Pink Delight'
Budleja Dawida 'Pmoore14' Buddleja davidii 'Pmoore14'
Budleja Dawida 'Prince Charming' Buddleja davidii 'Prince Charming'
Budleja Dawida 'Purple Prince' Buddleja davidii 'Purple Prince'
Budleja Dawida 'Rocketstar Indigo' Buddleja davidii 'Rocketstar Indigo'
Budleja Dawida 'Royal Purple' Buddleja davidii 'Royal Purple'
Budleja Dawida 'Royal Red' Buddleja davidii 'Royal Red'
Budleja Dawida 'RuttenBU2016' Buddleja davidii 'RuttenBU2016'
Budleja Dawida 'Santana' Buddleja davidii 'Santana'
Budleja Dawida 'SMNBDBT' Buddleja davidii 'SMNBDBT'
Budleja Dawida 'Sophie' Buddleja davidii 'Sophie'
Budleja Dawida 'Summer Beauty' Buddleja davidii 'Summer Beauty'
Budleja Dawida 'Sunkissed' Buddleja davidii 'Sunkissed'
Budleja Dawida 'Tobud1305' Buddleja davidii 'Tobud1305'
Budleja Dawida 'Tobudivory' Buddleja davidii 'Tobudivory'
Budleja Dawida 'White Bouquet' Buddleja davidii 'White Bouquet'
Budleja Dawida 'White Profusion' Buddleja davidii 'White Profusion'
Budleja Dawida 'White Spread' Buddleja davidii 'White Spread'
Budleja Dawida 'Wisteria Lane' Buddleja davidii 'Wisteria Lane'