Kapusta głowiasta

Brassica oleracea warzywo

Co zrobić we wrześniu

Ustaw pułapkę zapachową na śmietkę kapuścianą
Zareaguj w ciągu 3–5 dni od złapania śmietki
Od czerwca sprawdzaj spody liści na mszyce
Od lipca licz gąsienice i złoża jaj na liściach
W upały co 3 dni sprawdzaj liście na wciornastka
Ciepło i długo mokre liście — czerń krzyżowych
Chłodno i bardzo wilgotno przed zbiorem — szara pleśń
Zbieraj bez uszkodzeń i szybko schłódź główki Zgnilizna twardzikowa i szara pleśń najczęściej ujawniają się dopiero w czasie przechowywania — do piwnicy trafiają z pozoru zdrowe główki, w których infekcja już siedzi. Metodyka podaje natychmiastowe schłodzenie główek po zbiorze jako podstawowy zabieg ograniczający zgniliznę twardzikową, a każde uszkodzenie mechaniczne to otwarte drzwi dla szarej pleśni.
Po zbiorze usuń wszystkie resztki i głęboko przekop grządkę Na resztkach kapusty zimują jaja mszycy kapuścianej i tantniś krzyżowiaczek, w glebie bobówki śmietki, gąsienice rolnic i piętnówki, larwy pchełek, pędraki i drutowce. Tam też przetrwa zimę czerń krzyżowych, sucha zgnilizna i szara pleśń, a bakteria czarnej zgnilizny utrzymuje się w resztkach nawet dwa lata. Głębokie przekopanie zabija część szkodników mechanicznie, a resztę wyrzuca na powierzchnię, gdzie zjadają je ptaki i biegaczowate.

Kalendarz zabiegów

Styczeń	Co dwa tygodnie przejrzyj główki w piwnicy Zimą wybierz chwasty kapustowate z pustej grządki i obrzeży Na chwastach kapustowatych i resztkach kapusty przezimuje niemal cała przyszłoroczna presja: jaja mszycy kapuścianej składane na głąbach, spodniej stronie liści i właśnie na chwastach, zarodniki czerni krzyżowych, bakteria czarnej zgnilizny porażająca dziką rzodkiew i gorczycę czarną, a same chwasty są żywicielem kiły, która atakuje ponad 200 gatunków, głównie właśnie kapustowate — jej zarodniki przetrwalnikowe zalegają potem w glebie do 8 lat. Pchełki zimują pod resztkami roślin i grudkami ziemi na miedzach i w rowach, a wiosną żerują najpierw na tych chwastach i dopiero stamtąd przechodzą na kapustę. Zimą rozplanuj grządki i kup nasiona odmian odpornych Najskuteczniejsza ochrona kapusty to decyzje podjęte, zanim cokolwiek zostanie wysiane: 4-letnia przerwa w uprawie kapustowatych przeciw kile, stanowisko nie po burakach i szpinaku ze względu na mątwika burakowego, odmiany odporne lub tolerancyjne oraz zaprawione nasiona, bo to one są pierwotnym źródłem czerni krzyżowych i czarnej zgnilizny. Siew odmian wczesnych na rozsadę zaczyna się już w pierwszej połowie lutego, więc na te decyzje zostaje właśnie grudzień i styczeń.
Luty	Wysiewaj do czystego podłoża i przeglądaj rozsadę przed sadzeniem Zgorzel siewek, kiła, czerń krzyżowych i czarna zgnilizna kapustnych zaczynają się już na etapie rozsady — z zakażonego podłoża albo z nasion. Roślina wyniesiona na grządkę z chorym korzeniem zaraża stanowisko na lata. Metodyka wskazuje kontrolę zdrowotności rozsady jako podstawowy środek higieny. Co dwa tygodnie przejrzyj główki w piwnicy Zimą wybierz chwasty kapustowate z pustej grządki i obrzeży Na chwastach kapustowatych i resztkach kapusty przezimuje niemal cała przyszłoroczna presja: jaja mszycy kapuścianej składane na głąbach, spodniej stronie liści i właśnie na chwastach, zarodniki czerni krzyżowych, bakteria czarnej zgnilizny porażająca dziką rzodkiew i gorczycę czarną, a same chwasty są żywicielem kiły, która atakuje ponad 200 gatunków, głównie właśnie kapustowate — jej zarodniki przetrwalnikowe zalegają potem w glebie do 8 lat. Pchełki zimują pod resztkami roślin i grudkami ziemi na miedzach i w rowach, a wiosną żerują najpierw na tych chwastach i dopiero stamtąd przechodzą na kapustę.
Marzec	Zachowaj co najmniej 4 lata przerwy w uprawie kapustowatych Kiła kapusty to najgroźniejsza choroba tej grupy warzyw, a jej zarodniki przetrwalnikowe wytrzymują w glebie do 8 lat. Płodozmian jest jedynym naprawdę skutecznym sposobem, żeby nie wprowadzić jej na działkę na stałe. Ta sama przerwa ogranicza czarną zgniliznę kapustnych, mątwika i szkodniki glebowe. Sprawdź odczyn gleby i zwapnuj kwaśne stanowisko Kapusta źle rośnie na glebie kwaśnej, a przede wszystkim jest tam znacznie częściej porażana przez kiłę kapusty. Metodyka podaje optymalny odczyn 6,5–7,3 dla gleb mineralnych i 5,5–6,5 dla torfowych. To najtańsza profilaktyka przeciw kile, jaką ma do dyspozycji działkowiec. Wysiewaj do czystego podłoża i przeglądaj rozsadę przed sadzeniem Zgorzel siewek, kiła, czerń krzyżowych i czarna zgnilizna kapustnych zaczynają się już na etapie rozsady — z zakażonego podłoża albo z nasion. Roślina wyniesiona na grządkę z chorym korzeniem zaraża stanowisko na lata. Metodyka wskazuje kontrolę zdrowotności rozsady jako podstawowy środek higieny. Przed sadzeniem zrób odkrywki glebowe Zaraz po posadzeniu nakryj rozsadę siatką lub włókniną Metodyka wymienia osłony z włókniny i siatek entomologicznych jako ochronę przed trzema najgroźniejszymi szkodnikami naraz: śmietką kapuścianą, tantnisiem krzyżowiaczkiem i chowaczami. Dla działkowca to najskuteczniejszy zabieg, który nie wymaga żadnej chemii — muchówka po prostu nie ma jak złożyć jaj przy szyjce korzeniowej. Ustaw pułapkę zapachową na śmietkę kapuścianą Zareaguj w ciągu 3–5 dni od złapania śmietki W ciepłe, suche dni policz pchełki na młodych roślinach Odchwaszczaj do zakrycia międzyrzędzi Metodyka podaje twardą liczbę: kapusta z rozsady nieodchwaszczana przez ponad 30 dni od sadzenia daje plon niższy o 30–40%. Chwasty to jednak nie tylko konkurencja — chwasty kapustowate, jak tasznik, tobołki, gorczyca polna i rzodkiew świrzepa, żywią te same choroby i szkodniki co kapusta, a kwitnące chwasty wabią samice śmietek i motyli, które potem składają jaja na twojej kapuście. Rozważ ściółkę zamiast pielenia Ściółka odcina światło od powierzchni gleby, więc chwasty w ogóle nie wschodzą. Dla działkowca to sposób na wykreślenie z kalendarza kilku pieleń w najbardziej pracochłonnym okresie, czyli w pierwszym miesiącu po posadzeniu rozsady. Rozłóż kryjówki na ślimaki i sprawdzaj je codziennie Ślimaki uszkadzają zarówno wschody, jak i świeżo posadzoną rozsadę, a najchętniej zjadają stożki wzrostu i liścienie — czyli dokładnie to, bez czego roślina nie zawiąże główki. Trudno je zauważyć, bo żerują nocą, a w dzień się chowają. Co dwa tygodnie przejrzyj główki w piwnicy
Kwiecień	Zachowaj co najmniej 4 lata przerwy w uprawie kapustowatych Kiła kapusty to najgroźniejsza choroba tej grupy warzyw, a jej zarodniki przetrwalnikowe wytrzymują w glebie do 8 lat. Płodozmian jest jedynym naprawdę skutecznym sposobem, żeby nie wprowadzić jej na działkę na stałe. Ta sama przerwa ogranicza czarną zgniliznę kapustnych, mątwika i szkodniki glebowe. Sprawdź odczyn gleby i zwapnuj kwaśne stanowisko Kapusta źle rośnie na glebie kwaśnej, a przede wszystkim jest tam znacznie częściej porażana przez kiłę kapusty. Metodyka podaje optymalny odczyn 6,5–7,3 dla gleb mineralnych i 5,5–6,5 dla torfowych. To najtańsza profilaktyka przeciw kile, jaką ma do dyspozycji działkowiec. Wysiewaj do czystego podłoża i przeglądaj rozsadę przed sadzeniem Zgorzel siewek, kiła, czerń krzyżowych i czarna zgnilizna kapustnych zaczynają się już na etapie rozsady — z zakażonego podłoża albo z nasion. Roślina wyniesiona na grządkę z chorym korzeniem zaraża stanowisko na lata. Metodyka wskazuje kontrolę zdrowotności rozsady jako podstawowy środek higieny. Przed sadzeniem zrób odkrywki glebowe Zaraz po posadzeniu nakryj rozsadę siatką lub włókniną Metodyka wymienia osłony z włókniny i siatek entomologicznych jako ochronę przed trzema najgroźniejszymi szkodnikami naraz: śmietką kapuścianą, tantnisiem krzyżowiaczkiem i chowaczami. Dla działkowca to najskuteczniejszy zabieg, który nie wymaga żadnej chemii — muchówka po prostu nie ma jak złożyć jaj przy szyjce korzeniowej. Ustaw pułapkę zapachową na śmietkę kapuścianą Zareaguj w ciągu 3–5 dni od złapania śmietki W ciepłe, suche dni policz pchełki na młodych roślinach Odchwaszczaj do zakrycia międzyrzędzi Metodyka podaje twardą liczbę: kapusta z rozsady nieodchwaszczana przez ponad 30 dni od sadzenia daje plon niższy o 30–40%. Chwasty to jednak nie tylko konkurencja — chwasty kapustowate, jak tasznik, tobołki, gorczyca polna i rzodkiew świrzepa, żywią te same choroby i szkodniki co kapusta, a kwitnące chwasty wabią samice śmietek i motyli, które potem składają jaja na twojej kapuście. Rozważ ściółkę zamiast pielenia Ściółka odcina światło od powierzchni gleby, więc chwasty w ogóle nie wschodzą. Dla działkowca to sposób na wykreślenie z kalendarza kilku pieleń w najbardziej pracochłonnym okresie, czyli w pierwszym miesiącu po posadzeniu rozsady. Rozłóż kryjówki na ślimaki i sprawdzaj je codziennie Ślimaki uszkadzają zarówno wschody, jak i świeżo posadzoną rozsadę, a najchętniej zjadają stożki wzrostu i liścienie — czyli dokładnie to, bez czego roślina nie zawiąże główki. Trudno je zauważyć, bo żerują nocą, a w dzień się chowają.
Maj	Wysiewaj do czystego podłoża i przeglądaj rozsadę przed sadzeniem Zgorzel siewek, kiła, czerń krzyżowych i czarna zgnilizna kapustnych zaczynają się już na etapie rozsady — z zakażonego podłoża albo z nasion. Roślina wyniesiona na grządkę z chorym korzeniem zaraża stanowisko na lata. Metodyka wskazuje kontrolę zdrowotności rozsady jako podstawowy środek higieny. Zaraz po posadzeniu nakryj rozsadę siatką lub włókniną Metodyka wymienia osłony z włókniny i siatek entomologicznych jako ochronę przed trzema najgroźniejszymi szkodnikami naraz: śmietką kapuścianą, tantnisiem krzyżowiaczkiem i chowaczami. Dla działkowca to najskuteczniejszy zabieg, który nie wymaga żadnej chemii — muchówka po prostu nie ma jak złożyć jaj przy szyjce korzeniowej. Ustaw pułapkę zapachową na śmietkę kapuścianą Zareaguj w ciągu 3–5 dni od złapania śmietki W ciepłe, suche dni policz pchełki na młodych roślinach Odchwaszczaj do zakrycia międzyrzędzi Metodyka podaje twardą liczbę: kapusta z rozsady nieodchwaszczana przez ponad 30 dni od sadzenia daje plon niższy o 30–40%. Chwasty to jednak nie tylko konkurencja — chwasty kapustowate, jak tasznik, tobołki, gorczyca polna i rzodkiew świrzepa, żywią te same choroby i szkodniki co kapusta, a kwitnące chwasty wabią samice śmietek i motyli, które potem składają jaja na twojej kapuście. Rozważ ściółkę zamiast pielenia Ściółka odcina światło od powierzchni gleby, więc chwasty w ogóle nie wschodzą. Dla działkowca to sposób na wykreślenie z kalendarza kilku pieleń w najbardziej pracochłonnym okresie, czyli w pierwszym miesiącu po posadzeniu rozsady. Od czerwca sprawdzaj spody liści na mszyce Przed zawiązaniem główek zajrzyj w serce rozety Od lipca licz gąsienice i złoża jaj na liściach Druga połowa maja i czerwiec — sprawdzaj co kilka dni, czy nie ma czarnych liszek W upały co 3 dni sprawdzaj liście na wciornastka Podlewaj równo — skoki suszy i wody dają zbrunatnienie wnętrza główki Wewnętrzne zbrunatnienie główek to nie choroba, tylko efekt niedoboru wapnia w najmłodszych liściach. Metodyka wskazuje jako przyczynę stresowe warunki wzrostu: długotrwałą suszę, przenawożenie azotowo-potasowe oraz bardzo szybki wzrost po deszczu lub nawadnianiu, po którym znowu przychodzi susza. Objaw zobaczysz dopiero po rozcięciu główki, czyli za późno na jakąkolwiek reakcję. Ciepło i długo mokre liście — czerń krzyżowych Rozłóż kryjówki na ślimaki i sprawdzaj je codziennie Ślimaki uszkadzają zarówno wschody, jak i świeżo posadzoną rozsadę, a najchętniej zjadają stożki wzrostu i liścienie — czyli dokładnie to, bez czego roślina nie zawiąże główki. Trudno je zauważyć, bo żerują nocą, a w dzień się chowają. Zbieraj bez uszkodzeń i szybko schłódź główki Zgnilizna twardzikowa i szara pleśń najczęściej ujawniają się dopiero w czasie przechowywania — do piwnicy trafiają z pozoru zdrowe główki, w których infekcja już siedzi. Metodyka podaje natychmiastowe schłodzenie główek po zbiorze jako podstawowy zabieg ograniczający zgniliznę twardzikową, a każde uszkodzenie mechaniczne to otwarte drzwi dla szarej pleśni.
Czerwiec	Zaraz po posadzeniu nakryj rozsadę siatką lub włókniną Metodyka wymienia osłony z włókniny i siatek entomologicznych jako ochronę przed trzema najgroźniejszymi szkodnikami naraz: śmietką kapuścianą, tantnisiem krzyżowiaczkiem i chowaczami. Dla działkowca to najskuteczniejszy zabieg, który nie wymaga żadnej chemii — muchówka po prostu nie ma jak złożyć jaj przy szyjce korzeniowej. Ustaw pułapkę zapachową na śmietkę kapuścianą Zareaguj w ciągu 3–5 dni od złapania śmietki W ciepłe, suche dni policz pchełki na młodych roślinach Odchwaszczaj do zakrycia międzyrzędzi Metodyka podaje twardą liczbę: kapusta z rozsady nieodchwaszczana przez ponad 30 dni od sadzenia daje plon niższy o 30–40%. Chwasty to jednak nie tylko konkurencja — chwasty kapustowate, jak tasznik, tobołki, gorczyca polna i rzodkiew świrzepa, żywią te same choroby i szkodniki co kapusta, a kwitnące chwasty wabią samice śmietek i motyli, które potem składają jaja na twojej kapuście. Rozważ ściółkę zamiast pielenia Ściółka odcina światło od powierzchni gleby, więc chwasty w ogóle nie wschodzą. Dla działkowca to sposób na wykreślenie z kalendarza kilku pieleń w najbardziej pracochłonnym okresie, czyli w pierwszym miesiącu po posadzeniu rozsady. Od czerwca sprawdzaj spody liści na mszyce Przed zawiązaniem główek zajrzyj w serce rozety Od lipca licz gąsienice i złoża jaj na liściach Druga połowa maja i czerwiec — sprawdzaj co kilka dni, czy nie ma czarnych liszek W upały co 3 dni sprawdzaj liście na wciornastka Podlewaj równo — skoki suszy i wody dają zbrunatnienie wnętrza główki Wewnętrzne zbrunatnienie główek to nie choroba, tylko efekt niedoboru wapnia w najmłodszych liściach. Metodyka wskazuje jako przyczynę stresowe warunki wzrostu: długotrwałą suszę, przenawożenie azotowo-potasowe oraz bardzo szybki wzrost po deszczu lub nawadnianiu, po którym znowu przychodzi susza. Objaw zobaczysz dopiero po rozcięciu główki, czyli za późno na jakąkolwiek reakcję. Ciepło i długo mokre liście — czerń krzyżowych Chłodno i bardzo wilgotno przed zbiorem — szara pleśń Rozłóż kryjówki na ślimaki i sprawdzaj je codziennie Ślimaki uszkadzają zarówno wschody, jak i świeżo posadzoną rozsadę, a najchętniej zjadają stożki wzrostu i liścienie — czyli dokładnie to, bez czego roślina nie zawiąże główki. Trudno je zauważyć, bo żerują nocą, a w dzień się chowają. Zbieraj bez uszkodzeń i szybko schłódź główki Zgnilizna twardzikowa i szara pleśń najczęściej ujawniają się dopiero w czasie przechowywania — do piwnicy trafiają z pozoru zdrowe główki, w których infekcja już siedzi. Metodyka podaje natychmiastowe schłodzenie główek po zbiorze jako podstawowy zabieg ograniczający zgniliznę twardzikową, a każde uszkodzenie mechaniczne to otwarte drzwi dla szarej pleśni.
Lipiec	Ustaw pułapkę zapachową na śmietkę kapuścianą Zareaguj w ciągu 3–5 dni od złapania śmietki Odchwaszczaj do zakrycia międzyrzędzi Metodyka podaje twardą liczbę: kapusta z rozsady nieodchwaszczana przez ponad 30 dni od sadzenia daje plon niższy o 30–40%. Chwasty to jednak nie tylko konkurencja — chwasty kapustowate, jak tasznik, tobołki, gorczyca polna i rzodkiew świrzepa, żywią te same choroby i szkodniki co kapusta, a kwitnące chwasty wabią samice śmietek i motyli, które potem składają jaja na twojej kapuście. Od czerwca sprawdzaj spody liści na mszyce Przed zawiązaniem główek zajrzyj w serce rozety Od lipca licz gąsienice i złoża jaj na liściach W upały co 3 dni sprawdzaj liście na wciornastka Podlewaj równo — skoki suszy i wody dają zbrunatnienie wnętrza główki Wewnętrzne zbrunatnienie główek to nie choroba, tylko efekt niedoboru wapnia w najmłodszych liściach. Metodyka wskazuje jako przyczynę stresowe warunki wzrostu: długotrwałą suszę, przenawożenie azotowo-potasowe oraz bardzo szybki wzrost po deszczu lub nawadnianiu, po którym znowu przychodzi susza. Objaw zobaczysz dopiero po rozcięciu główki, czyli za późno na jakąkolwiek reakcję. Ciepło i długo mokre liście — czerń krzyżowych Chłodno i bardzo wilgotno przed zbiorem — szara pleśń Rozłóż kryjówki na ślimaki i sprawdzaj je codziennie Ślimaki uszkadzają zarówno wschody, jak i świeżo posadzoną rozsadę, a najchętniej zjadają stożki wzrostu i liścienie — czyli dokładnie to, bez czego roślina nie zawiąże główki. Trudno je zauważyć, bo żerują nocą, a w dzień się chowają. Zbieraj bez uszkodzeń i szybko schłódź główki Zgnilizna twardzikowa i szara pleśń najczęściej ujawniają się dopiero w czasie przechowywania — do piwnicy trafiają z pozoru zdrowe główki, w których infekcja już siedzi. Metodyka podaje natychmiastowe schłodzenie główek po zbiorze jako podstawowy zabieg ograniczający zgniliznę twardzikową, a każde uszkodzenie mechaniczne to otwarte drzwi dla szarej pleśni. Po zbiorze usuń wszystkie resztki i głęboko przekop grządkę Na resztkach kapusty zimują jaja mszycy kapuścianej i tantniś krzyżowiaczek, w glebie bobówki śmietki, gąsienice rolnic i piętnówki, larwy pchełek, pędraki i drutowce. Tam też przetrwa zimę czerń krzyżowych, sucha zgnilizna i szara pleśń, a bakteria czarnej zgnilizny utrzymuje się w resztkach nawet dwa lata. Głębokie przekopanie zabija część szkodników mechanicznie, a resztę wyrzuca na powierzchnię, gdzie zjadają je ptaki i biegaczowate.
Sierpień	Ustaw pułapkę zapachową na śmietkę kapuścianą Zareaguj w ciągu 3–5 dni od złapania śmietki Od czerwca sprawdzaj spody liści na mszyce Przed zawiązaniem główek zajrzyj w serce rozety Od lipca licz gąsienice i złoża jaj na liściach W upały co 3 dni sprawdzaj liście na wciornastka Podlewaj równo — skoki suszy i wody dają zbrunatnienie wnętrza główki Wewnętrzne zbrunatnienie główek to nie choroba, tylko efekt niedoboru wapnia w najmłodszych liściach. Metodyka wskazuje jako przyczynę stresowe warunki wzrostu: długotrwałą suszę, przenawożenie azotowo-potasowe oraz bardzo szybki wzrost po deszczu lub nawadnianiu, po którym znowu przychodzi susza. Objaw zobaczysz dopiero po rozcięciu główki, czyli za późno na jakąkolwiek reakcję. Ciepło i długo mokre liście — czerń krzyżowych Chłodno i bardzo wilgotno przed zbiorem — szara pleśń Zbieraj bez uszkodzeń i szybko schłódź główki Zgnilizna twardzikowa i szara pleśń najczęściej ujawniają się dopiero w czasie przechowywania — do piwnicy trafiają z pozoru zdrowe główki, w których infekcja już siedzi. Metodyka podaje natychmiastowe schłodzenie główek po zbiorze jako podstawowy zabieg ograniczający zgniliznę twardzikową, a każde uszkodzenie mechaniczne to otwarte drzwi dla szarej pleśni. Po zbiorze usuń wszystkie resztki i głęboko przekop grządkę Na resztkach kapusty zimują jaja mszycy kapuścianej i tantniś krzyżowiaczek, w glebie bobówki śmietki, gąsienice rolnic i piętnówki, larwy pchełek, pędraki i drutowce. Tam też przetrwa zimę czerń krzyżowych, sucha zgnilizna i szara pleśń, a bakteria czarnej zgnilizny utrzymuje się w resztkach nawet dwa lata. Głębokie przekopanie zabija część szkodników mechanicznie, a resztę wyrzuca na powierzchnię, gdzie zjadają je ptaki i biegaczowate.
Wrzesień	Ustaw pułapkę zapachową na śmietkę kapuścianą Zareaguj w ciągu 3–5 dni od złapania śmietki Od czerwca sprawdzaj spody liści na mszyce Od lipca licz gąsienice i złoża jaj na liściach W upały co 3 dni sprawdzaj liście na wciornastka Ciepło i długo mokre liście — czerń krzyżowych Chłodno i bardzo wilgotno przed zbiorem — szara pleśń Zbieraj bez uszkodzeń i szybko schłódź główki Zgnilizna twardzikowa i szara pleśń najczęściej ujawniają się dopiero w czasie przechowywania — do piwnicy trafiają z pozoru zdrowe główki, w których infekcja już siedzi. Metodyka podaje natychmiastowe schłodzenie główek po zbiorze jako podstawowy zabieg ograniczający zgniliznę twardzikową, a każde uszkodzenie mechaniczne to otwarte drzwi dla szarej pleśni. Po zbiorze usuń wszystkie resztki i głęboko przekop grządkę Na resztkach kapusty zimują jaja mszycy kapuścianej i tantniś krzyżowiaczek, w glebie bobówki śmietki, gąsienice rolnic i piętnówki, larwy pchełek, pędraki i drutowce. Tam też przetrwa zimę czerń krzyżowych, sucha zgnilizna i szara pleśń, a bakteria czarnej zgnilizny utrzymuje się w resztkach nawet dwa lata. Głębokie przekopanie zabija część szkodników mechanicznie, a resztę wyrzuca na powierzchnię, gdzie zjadają je ptaki i biegaczowate.
Październik	Ustaw pułapkę zapachową na śmietkę kapuścianą Zareaguj w ciągu 3–5 dni od złapania śmietki Od czerwca sprawdzaj spody liści na mszyce Od lipca licz gąsienice i złoża jaj na liściach W upały co 3 dni sprawdzaj liście na wciornastka Ciepło i długo mokre liście — czerń krzyżowych Chłodno i bardzo wilgotno przed zbiorem — szara pleśń Zbieraj bez uszkodzeń i szybko schłódź główki Zgnilizna twardzikowa i szara pleśń najczęściej ujawniają się dopiero w czasie przechowywania — do piwnicy trafiają z pozoru zdrowe główki, w których infekcja już siedzi. Metodyka podaje natychmiastowe schłodzenie główek po zbiorze jako podstawowy zabieg ograniczający zgniliznę twardzikową, a każde uszkodzenie mechaniczne to otwarte drzwi dla szarej pleśni. Po zbiorze usuń wszystkie resztki i głęboko przekop grządkę Na resztkach kapusty zimują jaja mszycy kapuścianej i tantniś krzyżowiaczek, w glebie bobówki śmietki, gąsienice rolnic i piętnówki, larwy pchełek, pędraki i drutowce. Tam też przetrwa zimę czerń krzyżowych, sucha zgnilizna i szara pleśń, a bakteria czarnej zgnilizny utrzymuje się w resztkach nawet dwa lata. Głębokie przekopanie zabija część szkodników mechanicznie, a resztę wyrzuca na powierzchnię, gdzie zjadają je ptaki i biegaczowate. Co dwa tygodnie przejrzyj główki w piwnicy
Listopad	Ustaw pułapkę zapachową na śmietkę kapuścianą Zareaguj w ciągu 3–5 dni od złapania śmietki Od czerwca sprawdzaj spody liści na mszyce Od lipca licz gąsienice i złoża jaj na liściach W upały co 3 dni sprawdzaj liście na wciornastka Ciepło i długo mokre liście — czerń krzyżowych Chłodno i bardzo wilgotno przed zbiorem — szara pleśń Zbieraj bez uszkodzeń i szybko schłódź główki Zgnilizna twardzikowa i szara pleśń najczęściej ujawniają się dopiero w czasie przechowywania — do piwnicy trafiają z pozoru zdrowe główki, w których infekcja już siedzi. Metodyka podaje natychmiastowe schłodzenie główek po zbiorze jako podstawowy zabieg ograniczający zgniliznę twardzikową, a każde uszkodzenie mechaniczne to otwarte drzwi dla szarej pleśni. Po zbiorze usuń wszystkie resztki i głęboko przekop grządkę Na resztkach kapusty zimują jaja mszycy kapuścianej i tantniś krzyżowiaczek, w glebie bobówki śmietki, gąsienice rolnic i piętnówki, larwy pchełek, pędraki i drutowce. Tam też przetrwa zimę czerń krzyżowych, sucha zgnilizna i szara pleśń, a bakteria czarnej zgnilizny utrzymuje się w resztkach nawet dwa lata. Głębokie przekopanie zabija część szkodników mechanicznie, a resztę wyrzuca na powierzchnię, gdzie zjadają je ptaki i biegaczowate. Co dwa tygodnie przejrzyj główki w piwnicy
Grudzień	Co dwa tygodnie przejrzyj główki w piwnicy Zimą wybierz chwasty kapustowate z pustej grządki i obrzeży Na chwastach kapustowatych i resztkach kapusty przezimuje niemal cała przyszłoroczna presja: jaja mszycy kapuścianej składane na głąbach, spodniej stronie liści i właśnie na chwastach, zarodniki czerni krzyżowych, bakteria czarnej zgnilizny porażająca dziką rzodkiew i gorczycę czarną, a same chwasty są żywicielem kiły, która atakuje ponad 200 gatunków, głównie właśnie kapustowate — jej zarodniki przetrwalnikowe zalegają potem w glebie do 8 lat. Pchełki zimują pod resztkami roślin i grudkami ziemi na miedzach i w rowach, a wiosną żerują najpierw na tych chwastach i dopiero stamtąd przechodzą na kapustę. Zimą rozplanuj grządki i kup nasiona odmian odpornych Najskuteczniejsza ochrona kapusty to decyzje podjęte, zanim cokolwiek zostanie wysiane: 4-letnia przerwa w uprawie kapustowatych przeciw kile, stanowisko nie po burakach i szpinaku ze względu na mątwika burakowego, odmiany odporne lub tolerancyjne oraz zaprawione nasiona, bo to one są pierwotnym źródłem czerni krzyżowych i czarnej zgnilizny. Siew odmian wczesnych na rozsadę zaczyna się już w pierwszej połowie lutego, więc na te decyzje zostaje właśnie grudzień i styczeń.

Zależne od pogody i obserwacji

Okno pogodowe na zabieg
Wykop i wynieś korzenie z wyroślami, zanim zgniją Porażony kiłą system korzeniowy staje się głównym źródłem zakażenia gleby na kolejne lata — a zarodniki przetrwalnikowe zostają w niej do 8 lat. Metodyka wskazuje usunięcie porażonych korzeni PRZED ich rozkładem jako osobny, kluczowy punkt ochrony. Gdy wyrośle rozłoży się w ziemi, jest już za późno.

Choroby

Zgorzel siewek kapustnych (czarna nóżka) Pythium spp., Fusarium spp., Rhizoctonia solani, Alternaria spp. — Masowe zamieranie kiełków przed wschodami albo siewek po wschodach. U roślin porażonych w starszym wieku część podliścieniowa jest zdrewniała i lekko przewężona — takie rośliny mogą przetrwać, ale są słabe. Problem dotyczy wyłącznie okresu produkcji rozsady.
Kiła kapusty Plasmodiophora brassicae — Na korzeniach powstają charakterystyczne guzowate wyrośla, widoczne już kilkanaście dni po infekcji. Przewodzenie wody i składników jest zablokowane, więc rośliny więdną i zamierają — najpierw w upał, mimo wilgotnej gleby. Gnijącej tkance korzeni towarzyszą bakterie gnilne i nieprzyjemny zapach. Rośliny porażone później tworzą korzenie przybyszowe i mogą jeszcze wydać plon.
Czerń krzyżowych Alternaria spp. — Porażeniu ulegają najczęściej dolne, starsze liście. Pojawiają się na nich różnej wielkości koncentryczne, ciemno zabarwione plamy, otoczone zwykle żółtawą obwódką. Powierzchnię plam pokrywa warstwa mączystego, ciemnobrązowego nalotu zarodników. Objawy występują też na główkach.
Czarna zgnilizna kapustnych Xanthomonas campestris pv. campestris — Pierwsze objawy w okresie tworzenia się główek: lekko żółknące plamy na obrzeżach liści, które szybko przybierają charakterystyczny kształt litery V skierowanej w stronę środka liścia. Drugą cechą rozpoznawczą jest czernienie wiązek przewodzących, postępujące w głąb rośliny — widać je na przekroju główki jako warstwowo czerniejące liście. Czernienie może przejść w szybkie gnicie tkanki. Porażone główki nie nadają się do przechowywania ani do kwaszenia.
Sucha zgnilizna kapustnych Phoma lingam — Na części podliścieniowej łodygi i na liściach pojawiają się owalne, zapadające, jasnobrązowe plamy, które się powiększają. Chora tkanka zasycha i przybiera postać zrakowaciałych wgłębień otoczonych czarną lub purpurową obwódką. Silnie porażone rośliny nie rosną, więdną, przebarwiają się na niebiesko-czerwono i zamierają, a ich system korzeniowy jest najczęściej całkowicie zniszczony. Z szyjki korzeniowej mogą wyrastać liczne korzenie przybyszowe. W czasie przechowywania na wewnętrznych liściach przy głąbie powstają brązowe, czerniejące plamy.
Szara pleśń Botrytis cinerea — Początkowo brązowe, wodniste plamy różnej wielkości na liściach. W okresach chłodnej, wilgotnej pogody przebarwienia pokrywają się obfitym szarofioletowym nalotem zarodników. Grzyb atakuje obumarłe lub mechanicznie uszkodzone części roślin i główki, głównie w okresie tworzenia główek i przed zbiorem; największe straty ujawniają się po przechowaniu.
Zgnilizna twardzikowa Sclerotinia sclerotiorum — Pierwsze infekcje widać na ogonkach liściowych lub u podstawy liści jako ciemnobrązowe, wodniste plamy. Objawy najbardziej charakterystyczne pojawiają się w czasie przechowywania: obfity, puszysty biały nalot grzybni na główkach, czasem z pomarańczową obwódką zbitej grzybni, a na jego powierzchni czarne sklerocja wielkości ziaren pszenicy.
Wewnętrzne zbrunatnienie główek (tipburn) zaburzenie fizjologiczne — deficyt wapnia — Na obwodzie najmłodszych liści sercowych pojawiają się jasnobrązowe nekrozy, stopniowo czerniejące. U starszych roślin zbrunatnienie jest widoczne wokół głąba dopiero po rozcięciu główki — z zewnątrz roślina wygląda zdrowo. Po zbiorze zaburzenie nie postępuje, ale w uszkodzonych tkankach może rozwinąć się wtórna infekcja bakteryjna powodująca mokre gnicie wnętrza główki. To NIE jest choroba infekcyjna.

Szkodniki

Śmietka kapuściana Delia radicum — Według metodyki najgroźniejszy szkodnik warzyw kapustowatych. Larwy I pokolenia atakują rozsadę zaraz po posadzeniu, żerując w korzeniu głównym i szyjce korzeniowej — żerowanie już 3 larw w jednej roślinie hamuje wzrost, a często prowadzi do jej zamierania. Uszkodzone rośliny słabo rosną, więdną i łatwo wychodzą z ziemi. Larwy II i III pokolenia drążą korytarze w głównych nerwach liści i uszkadzają główki.
Pchełki Phyllotreta nemorum, P. undulata, P. atra, P. nigripes — Chrząszcze wygryzają w liściach liczne drobne otwory, co zmniejsza powierzchnię asymilacyjną i powoduje utratę dużej ilości wody. Przy masowym wystąpieniu rośliny więdną, liście brązowieją i zamierają. Szczególnie groźne dla młodych roślin; największe szkody przy ciepłej, suchej i słonecznej pogodzie.
Chowacze Ceutorrhynchus quadridens, C. napi, C. pleurostigma — Chowacz czterozębny wygryza nieregularne dziury w blaszce liściowej, a jego larwy uszkadzają główne nerwy liści. Larwy chowacza brukwiaczka żerują w wierzchołkach wzrostu, pędach i ogonkach liściowych — porażone rośliny nie wytwarzają główek. Chowacz galasówek powoduje na szyjce korzeniowej lub korzeniu głównym narośla o średnicy około 1 cm, które łatwo pomylić z kiłą kapusty. Podobne szkody wyrządza drążyn zielony (Baris laticollis) z tej samej rodziny.
Mszyca kapuściana Brevicoryne brassicae — Żeruje w koloniach; opanowane liście skręcają się i odbarwiają, tkanka może przybierać barwę różowofioletową. Jeśli mszyce zasiedlą liście środkowe, kapusta nie wytworzy główki. Przy bardzo silnym zaatakowaniu młode rośliny zamierają, a zasiedlone główki tracą wartość handlową.
Mszyca brzoskwiniowa Myzus persicae — Liście skręcają się i odbarwiają; zaatakowana rozsada nie wytworzy główki, a przy dużym nasileniu młode rośliny zamierają. Kluczowa jest jednak inna szkodliwość: jest wektorem około 100 wirusów roślinnych.
Gnatarz rzepakowiec (czarna liszka) Athalia rosae — Szkody wyrządzają larwy. Na młodych roślinach powodują gołożery, na starszych szkieletowanie liści. Są bardzo żarłoczne — przy dużej liczebności wystarczy kilka dni, żeby całkowicie zniszczyły rośliny. W początkowym okresie żerowania trudne do wykrycia.
Paciornica krzyżowianka Contarinia nasturtii — Larwy uszkadzają liście sercowe. W uszkodzonych roślinach zanika stożek wzrostu i główki w ogóle się nie tworzą albo powstaje kilka małych. Skutkiem żerowania bywają skorkowaciałe blizny, a ogonki liściowe grubieją, skręcają się i kędzierzawieją. Silnie uszkodzone rośliny są potem atakowane przez choroby gnilne.
Tantniś krzyżowiaczek Plutella maculipennis — Gąsienice pokolenia wiosennego żerują w liściach sercowych i w zawiązujących się główkach — rośliny z uszkodzonym stożkiem wzrostu nie zawiązują główek. Początkowo minują liście, później zjadają miękisz, przez co w liściach zewnętrznych powstają charakterystyczne okienka.
Bielinek kapustnik Pieris brassicae — Znaczenie gospodarcze mają gąsienice drugiego pokolenia. Młode żerują gromadnie, starsze rozchodzą się po roślinie i szkieletują liście, zostawiając tylko grubsze nerwy. Roślina jest zanieczyszczona odchodami.
Bielinek rzepnik Pieris rapae — W ostatnich latach w Polsce występuje liczniej niż bielinek kapustnik. Gąsienice żerują pojedynczo, początkowo wygryzając dziury między nerwami, później wgryzają się do główek kapusty. Główki zanieczyszczone odchodami nie nadają się do handlu.
Piętnówka kapustnica Mamestra brassicae — Gąsienice początkowo wygryzają w liściach duże, okrągłe otwory, zostawiając brzegi i nerwy. Później wgryzają się do główek, zanieczyszczają je odchodami i powodują gnicie. Metodyka ostrzega, że po wejściu do główki gąsienice są praktycznie niedostępne dla środków ochrony.
Błyszczka jarzynówka Autographa gamma — Gąsienice dziurawią liście i powodują gołożery — liście zostają nadgryzione lub całkowicie zjedzone. Na roślinie i wokół niej widać brązowe odchody szkodnika.
Wciornastek tytoniowiec Thrips tabaci — Najbardziej szkodliwy na odmianach średnio wczesnych i późnych kapusty białej. Larwy i osobniki dorosłe wysysają sok komórkowy, początkowo z liści zewnętrznych, później wchodzą w głąb główki nawet do dwudziestego liścia. Na liściach zewnętrznych powstają drobne jasnobeżowe plamy, którym zawsze towarzyszą czarne kropki odchodów, a na wewnętrznych drobne, jasne, płaskie brodawki.
Rolnice Agrotis segetum, A. ypsilon, A. exclamationis, A. c-nigrum — Młode gąsienice żerują na częściach nadziemnych i podcinają wschodzące rośliny, co daje typowe placowe wypadanie roślin wiosną. Jedna gąsienica może zniszczyć do kilkunastu roślin. Starsze stadia w dzień kryją się w glebie, a nocą podgryzają rośliny przy ziemi. Uszkadzają też części podziemne — takie warzywa nie nadają się do dłuższego przechowywania.
Drutowce (larwy sprężykowatych) Elateridae — Larwy podgryzają i zjadają podziemne części roślin przez cały okres wegetacji. Wiosną żerują na kiełkujących nasionach, przerzedzając wschody, później na młodych roślinach, powodując ich zamieranie. Znacznie większe szkody w lata wilgotne.
Pędraki Melolontha melolontha, M. hippocastani, Phyllopertha horticola, Amphimallus solstitialis — Larwy wygryzają w korzeniach rany, przez które wnikają bakterie i grzyby chorobotwórcze — to prowadzi do gnicia korzeni. Żerują na głębokości do 25 cm. Największe szkody chrabąszcz majowy powoduje w trzecim roku żerowania.
Mątwik burakowy Heterodera schachtii — Nicień zaburzający fizjologiczny rozwój rośliny. Zaatakowane rośliny mają zahamowany wzrost i żółknące liście, a system korzeniowy jest nadmiernie rozwinięty i tworzy tak zwaną brodę z ciągle wyrastających korzeni przybyszowych. Cysty z jajami przetrwają w glebie wiele lat.
Ślimaki Arion spp., Deroceras spp., Cepaea spp. — Uszkadzają zarówno wschody, jak i rozsadę. Wygryzają w liściach dziury, powodując niekiedy całkowity gołożer, albo zeskrobują tkankę, zostawiając górną skórkę. Najchętniej zjadają najmłodsze części kapusty — stożki wzrostu i liścienie.