Lilak pospolity (bez)

Syringa vulgaris roślina ozdobna

Co zrobić we wrześniu

Wycinaj dzikie odrosty spod krzewu PZD wymienia lilaka pospolitego wprost wśród roślin okulizowanych lub szczepionych na podkładce, u których problem odrostów jest realny: „dziczki” rosną intensywniej niż pędy odmiany szlachetnej i nieusunięte w porę mogą ją nawet całkowicie zagłuszyć. Krzew, którego nikt nie pilnował przez kilka lat, potrafi zamienić się w kępę podkładki kwitnącej byle jak — a odmiany szlachetnej już w nim nie ma.
Sadź wczesną jesienią, w słońcu i w glebie, która nie jest kwaśna Metodyka IO wskazuje dla drzew i krzewów balotowanych oraz z gołym korzeniem dwa dobre terminy: wczesną jesień, żeby zdążyły się ukorzenić przed zimą, albo bardzo wczesną wiosnę, zanim przyjdą upały i wysychanie gleby. Zaleca też sprawdzenie odczynu gleby PRZED sadzeniem — bo później poprawia się to latami — i ostrzega przed nadmiernym zagęszczaniem nasadzeń: rośliny rosnące zbyt gęsto są słabe, wiotkie i podatne na choroby oraz szkodniki.
Nowo posadzony krzew podlewaj regularnie przez pierwszy sezon Metodyka IO wiąże niedobór wody wprost z objawem, który działkowiec bierze za chorobę: wiosną lub w lecie przy niedoborze wody następuje brązowienie i zasychanie brzegów liści. U krzewu, który dopiero się ukorzenia, dzieje się to przy pozornie wilgotnej ziemi, bo korzenie jeszcze nie sięgają tam, gdzie woda jest.
Utrzymuj czysto pod krzewem przez cały sezon Metodyka IO uzasadnia odchwaszczanie trzema argumentami naraz: chwasty konkurują o wodę i składniki pokarmowe, mogą być źródłem infekcji wielu patogenów i szkodników, a przy zagęszczeniu podnoszą wilgotność wokół rośliny, co nasila choroby grzybowe. Dla ogrodu przydomowego dokłada czwarty, szczerze estetyczny: zachwaszczenie psuje wizerunek ogrodu.
Jesienią daj fosfor i potas, nie azot
Sprawdź odczyn gleby i wapnuj, jeśli jest kwaśna
Przeglądaj krzew co 10 dni przez cały sezon
Biały nalot na liściach późnym latem — mączniak prawdziwy lilaka

Pielęgnacja

Sadzenie Materiał gołokorzenny — sadź w mar, kwi, paź, lis · zalecenie ogólne dla grupy

Zalecenia dla gatunku — przy konkretnej odmianie mogą się różnić.

Kalendarz zabiegów

Luty	Stary, ogołocony od dołu krzew odmłodź na przedwiośniu Świeżo posadzony krzew przytnij wiosną — kosztem pierwszego kwitnienia Muszelkowate tarczki na korze — skorupik jabłoniowy
Marzec	Stary, ogołocony od dołu krzew odmłodź na przedwiośniu Świeżo posadzony krzew przytnij wiosną — kosztem pierwszego kwitnienia Muszelkowate tarczki na korze — skorupik jabłoniowy
Kwiecień	Wycinaj dzikie odrosty spod krzewu PZD wymienia lilaka pospolitego wprost wśród roślin okulizowanych lub szczepionych na podkładce, u których problem odrostów jest realny: „dziczki” rosną intensywniej niż pędy odmiany szlachetnej i nieusunięte w porę mogą ją nawet całkowicie zagłuszyć. Krzew, którego nikt nie pilnował przez kilka lat, potrafi zamienić się w kępę podkładki kwitnącej byle jak — a odmiany szlachetnej już w nim nie ma. Świeżo posadzony krzew przytnij wiosną — kosztem pierwszego kwitnienia Wyściółkuj podstawę krzewu — ale wiedz, czym ryzykujesz Metodyka IO zaleca ściółkowanie grubą warstwą kory jako metodę zapobiegającą kiełkowaniu i wzrostowi chwastów, dzięki czemu w ogrodzie przydomowym nie ma potrzeby sięgania po herbicydy. Kompostowana kora sosnowa poprawia przy okazji właściwości gleby i jej potencjał antychorobowy, ograniczając rozwój patogenów glebowych. Haczyk jest jeden i źródło wymienia go wprost: z korą istnieje ryzyko wprowadzenia do ogrodu opieńki miodowej. Utrzymuj czysto pod krzewem przez cały sezon Metodyka IO uzasadnia odchwaszczanie trzema argumentami naraz: chwasty konkurują o wodę i składniki pokarmowe, mogą być źródłem infekcji wielu patogenów i szkodników, a przy zagęszczeniu podnoszą wilgotność wokół rośliny, co nasila choroby grzybowe. Dla ogrodu przydomowego dokłada czwarty, szczerze estetyczny: zachwaszczenie psuje wizerunek ogrodu. Azot wiosną — umiarkowanie, i najpóźniej do końca lipca To wątek, w którym błąd widać dopiero rok później. Metodyka IO opisuje nadmiar azotu jako bujny rozwój liści przy słabym kwitnieniu i tkanki wiotkie, podatne na patogeny i szkodniki — czyli dokładnie odwrotność tego, po co sadzi się lilaka. Co więcej, obfite nawożenie azotem przy niedoborze fosforu jest wprost wskazane jako przyczyna silnego nasilenia patogenów bezwzględnych: mączniaków prawdziwych i rdzy, a nawozy fosforowe i potasowe te choroby ograniczają. Do tego dochodzi ryzyko zimowe: rośliny nawożone azotem późno nie zdążą wystarczająco zdrewnieć przed zimą i są narażone na wymarznięcie. Przeglądaj krzew co 10 dni przez cały sezon Ciepło i deszczowo — warunki dla plamistości liści lilaka
Maj	Zetnij lilaka od razu po przekwitnieniu — innego terminu nie ma Lilak kwitnie na pędach ubiegłorocznych, a pąki kwiatowe na przyszły rok zawiązuje latem, krótko po przekwitnieniu, na przyrostach wypuszczonych po cięciu. Broszura PZD stawia to najostrzej: przycięcie krzewu kwitnącego na pędach ubiegłorocznych w niewłaściwym okresie, czyli wczesną wiosną lub jesienią, może spowodować nawet roczną przerwę w kwitnieniu. To najczęstszy i najdroższy błąd działkowca przy tym krzewie — jesienne „porządkowanie” bzu kosztuje cały następny maj. Wytnij przekwitłe wiechy, zanim krzew zawiąże nasiona Broszura PZD wymienia lilaka jako jeden z dwóch gatunków (obok różanecznika), dla których usuwanie przekwitłych kwiatostanów jest zalecane wprost: dzięki temu roślina będzie mocniejsza, wytworzy większą liczbę nowych pędów i zawiąże więcej pąków kwiatowych na rok następny. Materiał PZD Okręgu Mazowieckiego dopowiada drugą stronę: pozostawienie nieprzyciętych, przekwitłych kwiatów skutkuje rozpoczęciem zawiązywania nasion — a to jest wydatek energii, której nie starczy już na pąki. Wycinaj dzikie odrosty spod krzewu PZD wymienia lilaka pospolitego wprost wśród roślin okulizowanych lub szczepionych na podkładce, u których problem odrostów jest realny: „dziczki” rosną intensywniej niż pędy odmiany szlachetnej i nieusunięte w porę mogą ją nawet całkowicie zagłuszyć. Krzew, którego nikt nie pilnował przez kilka lat, potrafi zamienić się w kępę podkładki kwitnącej byle jak — a odmiany szlachetnej już w nim nie ma. Wyściółkuj podstawę krzewu — ale wiedz, czym ryzykujesz Metodyka IO zaleca ściółkowanie grubą warstwą kory jako metodę zapobiegającą kiełkowaniu i wzrostowi chwastów, dzięki czemu w ogrodzie przydomowym nie ma potrzeby sięgania po herbicydy. Kompostowana kora sosnowa poprawia przy okazji właściwości gleby i jej potencjał antychorobowy, ograniczając rozwój patogenów glebowych. Haczyk jest jeden i źródło wymienia go wprost: z korą istnieje ryzyko wprowadzenia do ogrodu opieńki miodowej. Utrzymuj czysto pod krzewem przez cały sezon Metodyka IO uzasadnia odchwaszczanie trzema argumentami naraz: chwasty konkurują o wodę i składniki pokarmowe, mogą być źródłem infekcji wielu patogenów i szkodników, a przy zagęszczeniu podnoszą wilgotność wokół rośliny, co nasila choroby grzybowe. Dla ogrodu przydomowego dokłada czwarty, szczerze estetyczny: zachwaszczenie psuje wizerunek ogrodu. Azot wiosną — umiarkowanie, i najpóźniej do końca lipca To wątek, w którym błąd widać dopiero rok później. Metodyka IO opisuje nadmiar azotu jako bujny rozwój liści przy słabym kwitnieniu i tkanki wiotkie, podatne na patogeny i szkodniki — czyli dokładnie odwrotność tego, po co sadzi się lilaka. Co więcej, obfite nawożenie azotem przy niedoborze fosforu jest wprost wskazane jako przyczyna silnego nasilenia patogenów bezwzględnych: mączniaków prawdziwych i rdzy, a nawozy fosforowe i potasowe te choroby ograniczają. Do tego dochodzi ryzyko zimowe: rośliny nawożone azotem późno nie zdążą wystarczająco zdrewnieć przed zimą i są narażone na wymarznięcie. W czasie kwitnienia nie opryskuj — to stołówka zapylaczy Metodyka IO powtarza tę zasadę w ramce: środki ochrony roślin winny w jak najmniejszym stopniu oddziaływać na organizmy, które nie są celem zabiegu, szczególnie owady zapylające oraz naturalnych wrogów szkodników. Kwitnący lilak jest w maju jednym z najliczniej odwiedzanych krzewów na działce, więc jakikolwiek oprysk wykonany w tym oknie trafia przede wszystkim w zapylacze. Przeglądaj krzew co 10 dni przez cały sezon Zwinięte i minowane końce liści — kibitnik lilakowiaczek Srebrzejące liście — wciornastek lipowiec Zatokowe wygryzienia od brzegu liścia — opuchlak lilakowiec Gniazda ze sprzędzonych liści — zwójka różóweczka Ciepło i deszczowo — warunki dla plamistości liści lilaka Wilgotność powyżej 94% — szara pleśń na kwiatach i ranach po cięciu
Czerwiec	Zetnij lilaka od razu po przekwitnieniu — innego terminu nie ma Lilak kwitnie na pędach ubiegłorocznych, a pąki kwiatowe na przyszły rok zawiązuje latem, krótko po przekwitnieniu, na przyrostach wypuszczonych po cięciu. Broszura PZD stawia to najostrzej: przycięcie krzewu kwitnącego na pędach ubiegłorocznych w niewłaściwym okresie, czyli wczesną wiosną lub jesienią, może spowodować nawet roczną przerwę w kwitnieniu. To najczęstszy i najdroższy błąd działkowca przy tym krzewie — jesienne „porządkowanie” bzu kosztuje cały następny maj. Wytnij przekwitłe wiechy, zanim krzew zawiąże nasiona Broszura PZD wymienia lilaka jako jeden z dwóch gatunków (obok różanecznika), dla których usuwanie przekwitłych kwiatostanów jest zalecane wprost: dzięki temu roślina będzie mocniejsza, wytworzy większą liczbę nowych pędów i zawiąże więcej pąków kwiatowych na rok następny. Materiał PZD Okręgu Mazowieckiego dopowiada drugą stronę: pozostawienie nieprzyciętych, przekwitłych kwiatów skutkuje rozpoczęciem zawiązywania nasion — a to jest wydatek energii, której nie starczy już na pąki. Wycinaj dzikie odrosty spod krzewu PZD wymienia lilaka pospolitego wprost wśród roślin okulizowanych lub szczepionych na podkładce, u których problem odrostów jest realny: „dziczki” rosną intensywniej niż pędy odmiany szlachetnej i nieusunięte w porę mogą ją nawet całkowicie zagłuszyć. Krzew, którego nikt nie pilnował przez kilka lat, potrafi zamienić się w kępę podkładki kwitnącej byle jak — a odmiany szlachetnej już w nim nie ma. Utrzymuj czysto pod krzewem przez cały sezon Metodyka IO uzasadnia odchwaszczanie trzema argumentami naraz: chwasty konkurują o wodę i składniki pokarmowe, mogą być źródłem infekcji wielu patogenów i szkodników, a przy zagęszczeniu podnoszą wilgotność wokół rośliny, co nasila choroby grzybowe. Dla ogrodu przydomowego dokłada czwarty, szczerze estetyczny: zachwaszczenie psuje wizerunek ogrodu. W czasie kwitnienia nie opryskuj — to stołówka zapylaczy Metodyka IO powtarza tę zasadę w ramce: środki ochrony roślin winny w jak najmniejszym stopniu oddziaływać na organizmy, które nie są celem zabiegu, szczególnie owady zapylające oraz naturalnych wrogów szkodników. Kwitnący lilak jest w maju jednym z najliczniej odwiedzanych krzewów na działce, więc jakikolwiek oprysk wykonany w tym oknie trafia przede wszystkim w zapylacze. Przeglądaj krzew co 10 dni przez cały sezon Zwinięte i minowane końce liści — kibitnik lilakowiaczek Srebrzejące liście — wciornastek lipowiec Zatokowe wygryzienia od brzegu liścia — opuchlak lilakowiec Gniazda ze sprzędzonych liści — zwójka różóweczka Wilgotność powyżej 94% — szara pleśń na kwiatach i ranach po cięciu
Lipiec	Wycinaj dzikie odrosty spod krzewu PZD wymienia lilaka pospolitego wprost wśród roślin okulizowanych lub szczepionych na podkładce, u których problem odrostów jest realny: „dziczki” rosną intensywniej niż pędy odmiany szlachetnej i nieusunięte w porę mogą ją nawet całkowicie zagłuszyć. Krzew, którego nikt nie pilnował przez kilka lat, potrafi zamienić się w kępę podkładki kwitnącej byle jak — a odmiany szlachetnej już w nim nie ma. Utrzymuj czysto pod krzewem przez cały sezon Metodyka IO uzasadnia odchwaszczanie trzema argumentami naraz: chwasty konkurują o wodę i składniki pokarmowe, mogą być źródłem infekcji wielu patogenów i szkodników, a przy zagęszczeniu podnoszą wilgotność wokół rośliny, co nasila choroby grzybowe. Dla ogrodu przydomowego dokłada czwarty, szczerze estetyczny: zachwaszczenie psuje wizerunek ogrodu. Przeglądaj krzew co 10 dni przez cały sezon Zwinięte i minowane końce liści — kibitnik lilakowiaczek Srebrzejące liście — wciornastek lipowiec Zatokowe wygryzienia od brzegu liścia — opuchlak lilakowiec Gniazda ze sprzędzonych liści — zwójka różóweczka Biały nalot na liściach późnym latem — mączniak prawdziwy lilaka
Sierpień	Wycinaj dzikie odrosty spod krzewu PZD wymienia lilaka pospolitego wprost wśród roślin okulizowanych lub szczepionych na podkładce, u których problem odrostów jest realny: „dziczki” rosną intensywniej niż pędy odmiany szlachetnej i nieusunięte w porę mogą ją nawet całkowicie zagłuszyć. Krzew, którego nikt nie pilnował przez kilka lat, potrafi zamienić się w kępę podkładki kwitnącej byle jak — a odmiany szlachetnej już w nim nie ma. Utrzymuj czysto pod krzewem przez cały sezon Metodyka IO uzasadnia odchwaszczanie trzema argumentami naraz: chwasty konkurują o wodę i składniki pokarmowe, mogą być źródłem infekcji wielu patogenów i szkodników, a przy zagęszczeniu podnoszą wilgotność wokół rośliny, co nasila choroby grzybowe. Dla ogrodu przydomowego dokłada czwarty, szczerze estetyczny: zachwaszczenie psuje wizerunek ogrodu. Sprawdź odczyn gleby i wapnuj, jeśli jest kwaśna Przeglądaj krzew co 10 dni przez cały sezon Zwinięte i minowane końce liści — kibitnik lilakowiaczek Srebrzejące liście — wciornastek lipowiec Biały nalot na liściach późnym latem — mączniak prawdziwy lilaka
Wrzesień	Wycinaj dzikie odrosty spod krzewu PZD wymienia lilaka pospolitego wprost wśród roślin okulizowanych lub szczepionych na podkładce, u których problem odrostów jest realny: „dziczki” rosną intensywniej niż pędy odmiany szlachetnej i nieusunięte w porę mogą ją nawet całkowicie zagłuszyć. Krzew, którego nikt nie pilnował przez kilka lat, potrafi zamienić się w kępę podkładki kwitnącej byle jak — a odmiany szlachetnej już w nim nie ma. Sadź wczesną jesienią, w słońcu i w glebie, która nie jest kwaśna Metodyka IO wskazuje dla drzew i krzewów balotowanych oraz z gołym korzeniem dwa dobre terminy: wczesną jesień, żeby zdążyły się ukorzenić przed zimą, albo bardzo wczesną wiosnę, zanim przyjdą upały i wysychanie gleby. Zaleca też sprawdzenie odczynu gleby PRZED sadzeniem — bo później poprawia się to latami — i ostrzega przed nadmiernym zagęszczaniem nasadzeń: rośliny rosnące zbyt gęsto są słabe, wiotkie i podatne na choroby oraz szkodniki. Nowo posadzony krzew podlewaj regularnie przez pierwszy sezon Metodyka IO wiąże niedobór wody wprost z objawem, który działkowiec bierze za chorobę: wiosną lub w lecie przy niedoborze wody następuje brązowienie i zasychanie brzegów liści. U krzewu, który dopiero się ukorzenia, dzieje się to przy pozornie wilgotnej ziemi, bo korzenie jeszcze nie sięgają tam, gdzie woda jest. Utrzymuj czysto pod krzewem przez cały sezon Metodyka IO uzasadnia odchwaszczanie trzema argumentami naraz: chwasty konkurują o wodę i składniki pokarmowe, mogą być źródłem infekcji wielu patogenów i szkodników, a przy zagęszczeniu podnoszą wilgotność wokół rośliny, co nasila choroby grzybowe. Dla ogrodu przydomowego dokłada czwarty, szczerze estetyczny: zachwaszczenie psuje wizerunek ogrodu. Jesienią daj fosfor i potas, nie azot Sprawdź odczyn gleby i wapnuj, jeśli jest kwaśna Przeglądaj krzew co 10 dni przez cały sezon Biały nalot na liściach późnym latem — mączniak prawdziwy lilaka
Październik	Sadź wczesną jesienią, w słońcu i w glebie, która nie jest kwaśna Metodyka IO wskazuje dla drzew i krzewów balotowanych oraz z gołym korzeniem dwa dobre terminy: wczesną jesień, żeby zdążyły się ukorzenić przed zimą, albo bardzo wczesną wiosnę, zanim przyjdą upały i wysychanie gleby. Zaleca też sprawdzenie odczynu gleby PRZED sadzeniem — bo później poprawia się to latami — i ostrzega przed nadmiernym zagęszczaniem nasadzeń: rośliny rosnące zbyt gęsto są słabe, wiotkie i podatne na choroby oraz szkodniki. Nowo posadzony krzew podlewaj regularnie przez pierwszy sezon Metodyka IO wiąże niedobór wody wprost z objawem, który działkowiec bierze za chorobę: wiosną lub w lecie przy niedoborze wody następuje brązowienie i zasychanie brzegów liści. U krzewu, który dopiero się ukorzenia, dzieje się to przy pozornie wilgotnej ziemi, bo korzenie jeszcze nie sięgają tam, gdzie woda jest. Utrzymuj czysto pod krzewem przez cały sezon Metodyka IO uzasadnia odchwaszczanie trzema argumentami naraz: chwasty konkurują o wodę i składniki pokarmowe, mogą być źródłem infekcji wielu patogenów i szkodników, a przy zagęszczeniu podnoszą wilgotność wokół rośliny, co nasila choroby grzybowe. Dla ogrodu przydomowego dokłada czwarty, szczerze estetyczny: zachwaszczenie psuje wizerunek ogrodu. Jesienią daj fosfor i potas, nie azot Sprawdź odczyn gleby i wapnuj, jeśli jest kwaśna Zbierz opadłe liście spod krzewu Metodyka IO zaleca jesienne zbieranie opadłych liści i ich spalenie, żeby nie dopuścić do przezimowania wielu grzybów chorobotwórczych i szkodników. Przy plamistości liści to zalecenie pada dwukrotnie: sprawca zimuje na resztkach roślinnych w podłożu, a wiosną z tych samych liści rusza pierwsza infekcja. Przeglądaj krzew co 10 dni przez cały sezon
Listopad	Sadź wczesną jesienią, w słońcu i w glebie, która nie jest kwaśna Metodyka IO wskazuje dla drzew i krzewów balotowanych oraz z gołym korzeniem dwa dobre terminy: wczesną jesień, żeby zdążyły się ukorzenić przed zimą, albo bardzo wczesną wiosnę, zanim przyjdą upały i wysychanie gleby. Zaleca też sprawdzenie odczynu gleby PRZED sadzeniem — bo później poprawia się to latami — i ostrzega przed nadmiernym zagęszczaniem nasadzeń: rośliny rosnące zbyt gęsto są słabe, wiotkie i podatne na choroby oraz szkodniki. Nowo posadzony krzew podlewaj regularnie przez pierwszy sezon Metodyka IO wiąże niedobór wody wprost z objawem, który działkowiec bierze za chorobę: wiosną lub w lecie przy niedoborze wody następuje brązowienie i zasychanie brzegów liści. U krzewu, który dopiero się ukorzenia, dzieje się to przy pozornie wilgotnej ziemi, bo korzenie jeszcze nie sięgają tam, gdzie woda jest. Utrzymuj czysto pod krzewem przez cały sezon Metodyka IO uzasadnia odchwaszczanie trzema argumentami naraz: chwasty konkurują o wodę i składniki pokarmowe, mogą być źródłem infekcji wielu patogenów i szkodników, a przy zagęszczeniu podnoszą wilgotność wokół rośliny, co nasila choroby grzybowe. Dla ogrodu przydomowego dokłada czwarty, szczerze estetyczny: zachwaszczenie psuje wizerunek ogrodu. Zbierz opadłe liście spod krzewu Metodyka IO zaleca jesienne zbieranie opadłych liści i ich spalenie, żeby nie dopuścić do przezimowania wielu grzybów chorobotwórczych i szkodników. Przy plamistości liści to zalecenie pada dwukrotnie: sprawca zimuje na resztkach roślinnych w podłożu, a wiosną z tych samych liści rusza pierwsza infekcja. Przeglądaj krzew co 10 dni przez cały sezon

Zależne od pogody i obserwacji

Wytnij pędy suche, chore i połamane — poniżej nekrozy Metodyka IO stawia sprawę jednoznacznie: po stwierdzeniu chorób lub szkodników należy wycinać i palić silnie porażone pędy, a pędy obumarłe wycinać PONIŻEJ miejsca nekrozy, nad silnym bocznym odgałęzieniem. Zostawienie kawałka porażonej tkanki w krzewie to zostawienie żywej grzybni albo bakterii, które w przyszłym sezonie zaczną od tego samego miejsca.
Obejrzyj krzew przed kupnem — korzenie, szyjkę i pędy Metodyka IO poświęca osobny rozdział higienie fitosanitarnej i zaczyna go od zakupu, bo najtańszym momentem na pozbycie się choroby jest moment, w którym jeszcze jej nie kupiłeś. Fytoftora przeżywa w glebie kilka lat bez rośliny żywicielskiej, larwy opuchlaka przyjeżdżają w podłożu pojemnika, a czerwce na korze potrafią przez lata krążyć po ogrodzie.
W upał osłoń świeżo posadzony krzew agrowłókniną Metodyka IO podaje to jako regułę dla wszystkich świeżo sadzonych roślin ozdobnych: przy bardzo intensywnej operacji słonecznej i wysokiej temperaturze powietrza rośliny po posadzeniu nakrywa się na kilka dni białą agrowłókniną. Świeżo posadzony krzew nie ma jeszcze czynnego systemu korzeniowego i traci wodę szybciej, niż ją pobiera — brązowieje wtedy nie z choroby, tylko z przesuszenia.
Po tygodniu bez deszczu podlej — do ziemi, nie po liściach Dorosły lilak znosi suszę lepiej niż wiele krzewów, ale przy dłuższym niedoborze wody metodyka opisuje ten sam objaw: brązowienie i zasychanie brzegów liści. Ważniejszy jest jednak sposób podlewania. Zwilżanie roślin przy podlewaniu i pozostawianie ich mokrych na noc sprzyja porażeniu przez choroby, głównie szarą pleśń, a zarodniki plamistości liści roznoszą się właśnie z kroplami rozpryskującej się wody.
Plamy z żółtą obwódką i zamierające pędy — bakterioza lilaka
Zamierający krzew z brunatną plamą u nasady — usuń go razem z ziemią

Choroby

Bakterioza lilaka Pseudomonas syringae — Na liściach mniej lub bardziej nieregularne plamy otoczone żółtą obwódką (tzw. halo). Skupiska bakterii widoczne na pędach, czasem w postaci cuchnącej cieczy. Młode pędy i kwiatostany zamierają. Metodyka podaje lilaka jako jedynego żywiciela tej jednostki.
Mączniak prawdziwy lilaka Microsphaera siringae, M. lonicerae, Phyllactinia guttata — Biały, mączysty nalot grzybni i zarodnikowania na powierzchni młodych liści i pędów: początkowo pojedyncze plamy, w ciągu kilku dni nalot pokrywa całą powierzchnię najmłodszych liści. Na grzybni formują się liczne, okrągłe, drobne, jasnobrązowe, a następnie czarne otocznie. W przypadku sprawców z rodzaju Phyllactinia objawy pojawiają się dopiero latem: żółtozielone plamy na górnej stronie liści i delikatny, biały nalot grzybni od spodu. Wzrost porażonych roślin jest zahamowany, silnie porażone liście i pędy zamierają.
Plamistość liści lilaka Ascochyta syringae — Na liściach pojedyncze lub liczne jasnobrązowe plamy, szybko się powiększające, czasem z ciemniejszą obwódką szerokości 1–2 mm. W miarę wzrostu blaszki martwa tkanka w obrębie plam wykrusza się. Przy dużym nasileniu liście żółkną, brązowieją i masowo opadają. Na powierzchni obumarłych tkanek tworzą się skupienia zarodnikowania w postaci piknidiów — u sprawców z rodzaju Ascochyta jest to typ zarodnikowania podany w metodyce.
Szara pleśń Botrytis cinerea — Na liściach pojedyncze, wodniste, brązowe, szybko powiększające się plamy. Na pędach nekroza rozpoczyna się od miejsca cięcia i stopniowo obejmuje cały obwód, prowadząc do zamierania. Najczęściej objawy pojawiają się na kwiatach w okresie kwitnienia: na płatkach pojedyncze plamy, które w ciągu 2–3 dni obejmują całą tkankę. Przy wysokiej wilgotności na plamach tworzy się obfity, szary, pylący nalot zarodników; przy niskiej plamy nie rozszerzają się, tylko zasychają i wykruszają. Wewnątrz obumarłych tkanek czarne, twarde sklerocja o średnicy 1–15 mm.
Fytoftoroza Phytophthora citrophthora — Na krzewach liściastych choroba rozwija się dłużej niż na iglakach i bylinach. U nasady pnia pojawiają się ciemnobrunatne plamy, zwykle po jednej jego stronie, rozszerzające się nieregularnie lub stożkowo ku górze; na plamach często bursztynowe krople cieczy. Po usunięciu kory u nasady widać brązową zgniliznę sięgającą nawet 20 cm nad podłoże i schodzącą na korzenie. Krzew zamiera stopniowo, zwykle pojedynczo w nasadzeniu.

Szkodniki

Kibitnik lilakowiaczek Gracillaria syringella — Motyl z rodziny kibitnikowatych, w metodyce wymieniony w skorowidzu szkodników i pokazany na fotografii 15B. Gąsienice wygryzają miękisz liścia w postaci min — jaśniejszych, przezroczystych, brązowiejących placków między skórkami; zaatakowane końce liści zwijają się i zasychają. Uszkodzenie estetyczne, ale przy dużym nasileniu szpeci cały krzew.
Skorupik jabłoniowy Lepidosaphes ulmi — Tarcznik. Lilak jest wymieniony wprost wśród żywicieli (obok jabłoni, bukszpanu, irgi i runianki). Rodzaj uszkodzenia według metodyki: wzrost pędów zahamowany, z czasem pędy zamierają. Samica długości 1–2,5 mm ukryta pod twardą, muszelkowatą tarczką przylegającą do kory, barwą trudną do odróżnienia od kory.
Wciornastek lipowiec Dendrothrips ornatus — Wciornastek pokładełkowy o dwóch podanych w metodyce żywicielach: ligustr pospolity i lilak pospolity. Objaw to srebrzenie górnej powierzchni liści. Osobniki dorosłe długości 1–2 mm, barwy od żółtej do czarnej, ze skrzydłami otoczonymi frędzlą włosków; larwy bezskrzydłe, białe lub żółte. Uszkodzone liście nie regenerują się do końca sezonu.
Opuchlak lilakowiec Otiorhynchus rotundatus — Ryjkowiec wymieniony w skorowidzu szkodników metodyki i pokazany na fotografii 23C. Chrząszcze wygryzają zatokowe lub nieregularne dziury od brzegu liścia (tak metodyka opisuje uszkodzenia opuchlaków na krzewach liściastych), żerują głównie po zmroku. Groźniejsze są beznogie larwy, które żerują na korzeniach — roślina więdnie i zamiera mimo podlewania.
Zwójka różóweczka Archips rosanus — Lilak wymieniony wprost wśród żywicieli. Gąsienice sprzędzają wzdłuż lub w poprzek pojedyncze liście albo kilka liści, tworząc ukrycie zwane gniazdem, i w nim żerują. Uszkodzenie estetyczne.
Plusknia jagodziak Dolycoris baccarum — Pluskwiak wymieniony w metodyce z dwoma przykładowymi żywicielami: aster krzaczasty i lilak. Uszkodzenie: na najmłodszych liściach nekrotyczne plamy, a następnie dziury w miejscu obumarłej tkanki. Szkodnik wielożerny, na działce zwykle pojedynczy.
Przebarwiacz lilakowy Tetraspinus lentus — Szpeciel wymieniony w skorowidzu polsko-łacińskich nazw szkodników metodyki, z odesłaniem do tabeli szpecieli, w której odpowiadającym mu rodzajem uszkodzenia jest przebarwianie liści. Metodyka nie opisuje jego biologii ani objawów na lilaku — rekord istnieje po to, żeby nazwa i sprawca nie zginęły przy weryfikacji eksperckiej.

Odmiany

Odmiany dziedziczą zalecenia po gatunku; różnią się pokrojem, barwą i wysokością.

Lilak pospolity 'Ambassadeur' Syringa vulgaris 'Ambassadeur'
Lilak pospolity 'Amethyst' Syringa vulgaris 'Amethyst'
Lilak pospolity 'Andenken an Ludwig Späth' Syringa vulgaris 'Andenken an Ludwig Späth'
Lilak pospolity 'Archevêque' Syringa vulgaris 'Archevêque'
Lilak pospolity 'Aucubaefolia' Syringa vulgaris 'Aucubaefolia'
Lilak pospolity 'Belle de Nancy' Syringa vulgaris 'Belle de Nancy'
Lilak pospolity 'Cavour' Syringa vulgaris 'Cavour'
Lilak pospolity 'Charles Joly' Syringa vulgaris 'Charles Joly'
Lilak pospolity 'Congo' Syringa vulgaris 'Congo'
Lilak pospolity 'Edith Cavell' Syringa vulgaris 'Edith Cavell'
Lilak pospolity 'Excellent' Syringa vulgaris 'Excellent'
Lilak pospolity 'Firmament' Syringa vulgaris 'Firmament'
Lilak pospolity 'Gaby' Syringa vulgaris 'Gaby'
Lilak pospolity 'General Pershing' Syringa vulgaris 'General Pershing'
Lilak pospolity 'Gortenziya' Syringa vulgaris 'Gortenziya'
Lilak pospolity 'Hugo de Vries' Syringa vulgaris 'Hugo de Vries'
Lilak pospolity 'Indiya' Syringa vulgaris 'Indiya'
Lilak pospolity 'Jan van Tol' Syringa vulgaris 'Jan van Tol'
Lilak pospolity 'Johan Mensing' Syringa vulgaris 'Johan Mensing'
Lilak pospolity 'Jonkheer G.P. van Tets' Syringa vulgaris 'Jonkheer G.P. van Tets'
Lilak pospolity 'Jules Simon' Syringa vulgaris 'Jules Simon'
Lilak pospolity 'Kardynał' Syringa vulgaris 'Kardynał'
Lilak pospolity 'Katherine Havemeyer' Syringa vulgaris 'Katherine Havemeyer'
Lilak pospolity 'Kolkhoznitsa' Syringa vulgaris 'Kolkhoznitsa'
Lilak pospolity 'Krasavitsa Moskvy' Syringa vulgaris 'Krasavitsa Moskvy'
Lilak pospolity 'Lebedushka' Syringa vulgaris 'Lebedushka'
Lilak pospolity 'Le Nôtre' Syringa vulgaris 'Le Nôtre'
Lilak pospolity 'Maréchal Foch' Syringa vulgaris 'Maréchal Foch'
Lilak pospolity 'Maréchal Lannes' Syringa vulgaris 'Maréchal Lannes'
Lilak pospolity 'Masséna' Syringa vulgaris 'Masséna'
Lilak pospolity 'Maurice de Vilmorin' Syringa vulgaris 'Maurice de Vilmorin'
Lilak pospolity 'Michel Buchner' Syringa vulgaris 'Michel Buchner'
Lilak pospolity 'Minkarl' Syringa vulgaris 'Minkarl'
Lilak pospolity 'Miss Ellen Willmott' Syringa vulgaris 'Miss Ellen Willmott'
Lilak pospolity 'Mme Casimir Périer' Syringa vulgaris 'Mme Casimir Périer'
Lilak pospolity 'Mme Florent Stepman' Syringa vulgaris 'Mme Florent Stepman'
Lilak pospolity 'Mme Lemoine' Syringa vulgaris 'Mme Lemoine'
Lilak pospolity 'Mrs Edward Harding' Syringa vulgaris 'Mrs Edward Harding'
Lilak pospolity 'Negro' Syringa vulgaris 'Negro'
Lilak pospolity 'Niebo Moskwy' Syringa vulgaris 'Niebo Moskwy'
Lilak pospolity 'Olimpiada Kolesnikova' Syringa vulgaris 'Olimpiada Kolesnikova'
Lilak pospolity 'Olivier de Serres' Syringa vulgaris 'Olivier de Serres'
Lilak pospolity 'Pamyat' o Kolesnikove' Syringa vulgaris 'Pamyat' o Kolesnikove'
Lilak pospolity 'Pamyat' o Vavilove' Syringa vulgaris 'Pamyat' o Vavilove'
Lilak pospolity 'Paul Deschanel' Syringa vulgaris 'Paul Deschanel'
Lilak pospolity 'Paul Thirion' Syringa vulgaris 'Paul Thirion'
Lilak pospolity 'Président Grévy' Syringa vulgaris 'Président Grévy'
Lilak pospolity 'Président Loubet' Syringa vulgaris 'Président Loubet'
Lilak pospolity 'Président Poincaré' Syringa vulgaris 'Président Poincaré'
Lilak pospolity 'Primrose' Syringa vulgaris 'Primrose'
Lilak pospolity 'Princesse Sturdza' Syringa vulgaris 'Princesse Sturdza'
Lilak pospolity 'Prodige' Syringa vulgaris 'Prodige'
Lilak pospolity 'Prof. Hoser' Syringa vulgaris 'Prof. Hoser'
Lilak pospolity 'Sensation' Syringa vulgaris 'Sensation'
Lilak pospolity 'Souvenir d'Alice Harding' Syringa vulgaris 'Souvenir d'Alice Harding'
Lilak pospolity 'Stefan Makowiecki' Syringa vulgaris 'Stefan Makowiecki'
Lilak pospolity 'Victor Lemoine' Syringa vulgaris 'Victor Lemoine'
Lilak pospolity 'Znamya Lenina' Syringa vulgaris 'Znamya Lenina'