Rabarbar

Rheum rhabarbarum warzywo

Co zrobić we wrześniu

Wybierz stanowisko raz a dobrze — rabarbar jest poza płodozmianem Rabarbar to bylina, która zostaje w jednym miejscu na lata, więc metodyka mówi wprost: uprawiany jest poza płodozmianem, a decydujący jest sam wybór stanowiska. Błąd popełniony teraz będzie ci towarzyszył przez cały czas życia plantacji, bo rabarbaru się nie przesadza co roku.
Odsuń rabarbar od szczawiu, kaliny i podmokłych zakątków Prawie wszystkie szkodniki rabarbaru przychodzą z sąsiedztwa, a metodyka podkreśla, że w uprawie rabarbaru nie ma zarejestrowanych środków do ich zwalczania. Izolacja przestrzenna jest tu więc nie dodatkiem, tylko podstawową metodą ochrony.
Głęboko spulchnij glebę i daj obornik przed sadzeniem Metodyka podaje, że rabarbar bardzo korzystnie reaguje na głębokie spulchnienie — na dobrze przygotowanej glebie świeżo posadzone karpy tworzą już w pierwszym roku silne rośliny i dają wyższe plony w pierwszych latach plonowania. Korzenie 3–4-letniej rośliny sięgają 150 cm w głąb, a pojedyncze nawet 200–250 cm, więc płytkie przekopanie to zmarnowana szansa.
Podziel karpę na sadzonki — na 1–2 dni przed sadzeniem Podział karpy to najprostszy sposób rozmnożenia rabarbaru, ale każde cięcie jest otwartą raną, przez którą wchodzi fytoftoroza. Metodyka dlatego wymaga gładkich cięć i całkowicie zaschniętej powierzchni rany przed włożeniem sadzonki do ziemi.
Zabezpiecz rany po podziale karpy Metodyka wymienia zabezpieczenie zranień przy dzieleniu karpy jako jeden z kluczowych punktów zapobiegania fytoftorozie korzeni — chorobie, na którą w Polsce nie ma żadnych zarejestrowanych środków w uprawie rabarbaru, a porażoną karpę trzeba usunąć i spalić.
Posadź karpy płytko i w szerokiej rozstawie Rabarbar posadzony zbyt głęboko rusza z opóźnieniem i słabiej rośnie, a posadzony zbyt gęsto tworzy zwarty, wilgotny łan — metodyka wymienia zbyt duże zagęszczenie roślin wprost jako czynnik sprzyjający fytoftorozie korzeni.
Zaściółkuj glebę wokół karp Ściółka odcina światło i tworzy fizyczną barierę, przez którą chwasty nie wschodzą, a przy okazji podnosi temperaturę gleby i przyspiesza wzrost roślin. To ważne, bo w rabarbarze możliwości chemicznego odchwaszczania są bardzo ograniczone, a mechaniczne pielenie w kolejnych latach grozi uszkodzeniem karpy.
Systematycznie usuwaj uszkodzone i obumarłe liście Metodyka wymienia to jako konieczny element pielęgnacji: uszkodzone, chore i obumarłe liście stanowią źródło chorób. Na wieloletniej plantacji, na której nic się nie usuwa, zapas patogenów narasta z sezonu na sezon.
Odchwaszczaj płytko i z dala od karpy W pierwszym roku po posadzeniu chwasty rosną szybciej niż rabarbar, lepiej wykorzystują wodę i składniki pokarmowe, a przede wszystkim zmniejszają grubość ogonków. Kwitnące chwasty zwabiają dodatkowo szkodniki. Z drugiej strony zbyt głębokie pielenie uszkadza korzenie i pąki karpy, więc technika ma tu znaczenie.
Zbieraj chrząszcze i gąsienice ręcznie Metodyka wprost zaleca ręczne zbieranie tam, gdzie szkodnika łatwo znaleźć i występuje w niewielkim nasileniu — wymienia gąsienice błyszczki jarzynówki, paciepnicy ziemniaczanej i ukośnicy szczawiówki. Na działce to zwykle najskuteczniejsza metoda, bo w rabarbarze nie ma zarejestrowanych zoocydów.
Jesienny nawrót objawów wirusowych — druga szansa na diagnozę

Kalendarz zabiegów

Styczeń	Zimą sprzątnij kryjówki, w których przeczekują szkodniki Metodyka przy kolejnych szkodnikach rabarbaru podaje wprost, gdzie przetrwają zimę: pchełka burakowa jako chrząszcz w zaroślach, zaschniętych trawach i pod opadniętymi liśćmi; zmienik lucernowiec w wierzchniej warstwie gleby, na miedzach, pod opadłymi liśćmi i w resztkach roślinnych; wieczernica szczawiówka jako poczwarka w kokonie z resztek roślinnych; paciepnica ziemniaczana jako jaja złożone na dolnych częściach roślin i chwastów, bardzo często traw; mszyca burakowa jako jaja na kalinie, trzmielinie i jaśminowcu. Zimą grządka jest pusta i te kryjówki widać jak na dłoni — a że w rabarbarze nie ma zarejestrowanych środków przeciw żadnemu z tych szkodników, uprzątnięcie ich zimowisk jest realną ochroną, nie kosmetyką. Zadołuj karpę do pędzenia — zbiór rabarbaru w środku zimy Pędzenie to jedyny sposób, żeby mieć ogonki poza sezonem. Metodyka opisuje jego przebieg: zbiór zaczyna się 4–5 tygodni po zadołowaniu karp, trwa około dwóch miesięcy i daje 3–4 kg ogonków z metra kwadratowego powierzchni dołowania. Zabieg musi wypaść zimą, bo karpa najpierw potrzebuje przechłodzenia — metodyka wspomina o tym przy wirusach: rośliny porażone wirusową plamistością gorzej nadają się do pędzenia, bo wymagają dłuższego chłodzenia. Co tydzień oglądaj karpy w pędzeniu — ciepło i wilgoć sprzyjają zgniliźnie Zbieraj ogonki z pędzonej karpy Metodyka podaje, że zbiór z pędzenia rusza 4–5 tygodni po zadołowaniu karp i trwa około dwóch miesięcy, dając 3–4 kg ogonków z metra kwadratowego powierzchni dołowania. To jedyny zbiór rabarbaru, jaki na działce da się mieć zimą.
Luty	Przyspiesz zbiór, okrywając rośliny wczesną wiosną Metodyka podaje, że uprawa pod niskimi tunelami z folii perforowanej daje zbiór wcześniejszy o 9–14 dni, a plon handlowy wyższy i lepszej jakości. Ściółkowanie na zimę dodatkowo zapobiega przemarzaniu gleby i przyspiesza start wegetacji. Zasil azotem, zanim ruszy wegetacja Rabarbar ma bardzo duże wymagania pokarmowe — przy plonie 85 ton z hektara pobiera około 260 kg azotu, 100 kg P2O5, 500 kg K2O i 400 kg CaO. Bez wiosennego zasilenia roślina buduje mniejszą masę liści, a ogonki są cienkie. Zimą sprzątnij kryjówki, w których przeczekują szkodniki Metodyka przy kolejnych szkodnikach rabarbaru podaje wprost, gdzie przetrwają zimę: pchełka burakowa jako chrząszcz w zaroślach, zaschniętych trawach i pod opadniętymi liśćmi; zmienik lucernowiec w wierzchniej warstwie gleby, na miedzach, pod opadłymi liśćmi i w resztkach roślinnych; wieczernica szczawiówka jako poczwarka w kokonie z resztek roślinnych; paciepnica ziemniaczana jako jaja złożone na dolnych częściach roślin i chwastów, bardzo często traw; mszyca burakowa jako jaja na kalinie, trzmielinie i jaśminowcu. Zimą grządka jest pusta i te kryjówki widać jak na dłoni — a że w rabarbarze nie ma zarejestrowanych środków przeciw żadnemu z tych szkodników, uprzątnięcie ich zimowisk jest realną ochroną, nie kosmetyką. Co tydzień oglądaj karpy w pędzeniu — ciepło i wilgoć sprzyjają zgniliźnie Zbieraj ogonki z pędzonej karpy Metodyka podaje, że zbiór z pędzenia rusza 4–5 tygodni po zadołowaniu karp i trwa około dwóch miesięcy, dając 3–4 kg ogonków z metra kwadratowego powierzchni dołowania. To jedyny zbiór rabarbaru, jaki na działce da się mieć zimą.
Marzec	Przyspiesz zbiór, okrywając rośliny wczesną wiosną Metodyka podaje, że uprawa pod niskimi tunelami z folii perforowanej daje zbiór wcześniejszy o 9–14 dni, a plon handlowy wyższy i lepszej jakości. Ściółkowanie na zimę dodatkowo zapobiega przemarzaniu gleby i przyspiesza start wegetacji. Zasil azotem, zanim ruszy wegetacja Rabarbar ma bardzo duże wymagania pokarmowe — przy plonie 85 ton z hektara pobiera około 260 kg azotu, 100 kg P2O5, 500 kg K2O i 400 kg CaO. Bez wiosennego zasilenia roślina buduje mniejszą masę liści, a ogonki są cienkie. Wiosną co dwa tygodnie szukaj objawów wirusów Policz mszyce na roślinach — próg 1–3 na roślinę Wiosną sprawdź młode liście na pchełkę burakową Odchwaszczaj płytko i z dala od karpy W pierwszym roku po posadzeniu chwasty rosną szybciej niż rabarbar, lepiej wykorzystują wodę i składniki pokarmowe, a przede wszystkim zmniejszają grubość ogonków. Kwitnące chwasty zwabiają dodatkowo szkodniki. Z drugiej strony zbyt głębokie pielenie uszkadza korzenie i pąki karpy, więc technika ma tu znaczenie. Zimą sprzątnij kryjówki, w których przeczekują szkodniki Metodyka przy kolejnych szkodnikach rabarbaru podaje wprost, gdzie przetrwają zimę: pchełka burakowa jako chrząszcz w zaroślach, zaschniętych trawach i pod opadniętymi liśćmi; zmienik lucernowiec w wierzchniej warstwie gleby, na miedzach, pod opadłymi liśćmi i w resztkach roślinnych; wieczernica szczawiówka jako poczwarka w kokonie z resztek roślinnych; paciepnica ziemniaczana jako jaja złożone na dolnych częściach roślin i chwastów, bardzo często traw; mszyca burakowa jako jaja na kalinie, trzmielinie i jaśminowcu. Zimą grządka jest pusta i te kryjówki widać jak na dłoni — a że w rabarbarze nie ma zarejestrowanych środków przeciw żadnemu z tych szkodników, uprzątnięcie ich zimowisk jest realną ochroną, nie kosmetyką. Co tydzień oglądaj karpy w pędzeniu — ciepło i wilgoć sprzyjają zgniliźnie Zbieraj ogonki z pędzonej karpy Metodyka podaje, że zbiór z pędzenia rusza 4–5 tygodni po zadołowaniu karp i trwa około dwóch miesięcy, dając 3–4 kg ogonków z metra kwadratowego powierzchni dołowania. To jedyny zbiór rabarbaru, jaki na działce da się mieć zimą.
Kwiecień	Wiosną co dwa tygodnie szukaj objawów wirusów Policz mszyce na roślinach — próg 1–3 na roślinę Wiosną sprawdź młode liście na pchełkę burakową Systematycznie usuwaj uszkodzone i obumarłe liście Metodyka wymienia to jako konieczny element pielęgnacji: uszkodzone, chore i obumarłe liście stanowią źródło chorób. Na wieloletniej plantacji, na której nic się nie usuwa, zapas patogenów narasta z sezonu na sezon. Odchwaszczaj płytko i z dala od karpy W pierwszym roku po posadzeniu chwasty rosną szybciej niż rabarbar, lepiej wykorzystują wodę i składniki pokarmowe, a przede wszystkim zmniejszają grubość ogonków. Kwitnące chwasty zwabiają dodatkowo szkodniki. Z drugiej strony zbyt głębokie pielenie uszkadza korzenie i pąki karpy, więc technika ma tu znaczenie. Podlewaj obficie od maja do sierpnia — ale nie zalewaj Rabarbar wytwarza ogromną masę zieloną i ma duże wymagania wodne; największe zapotrzebowanie przypada na okres wytwarzania ogonków. Przy niedoborze wody, długiej suszy, upale lub silnym wietrze ogonki są mniej soczyste, słabiej wybarwione, twarde i włókniste. Ale uwaga na drugą stronę: przy nadmiarze wody, w warunkach beztlenowych, korzenie rabarbaru szybko gniją, a rośliny zamierają po kilku dniach. Ciepło i mokro w podłożu — sprawdź podstawy ogonków Zbieraj chrząszcze i gąsienice ręcznie Metodyka wprost zaleca ręczne zbieranie tam, gdzie szkodnika łatwo znaleźć i występuje w niewielkim nasileniu — wymienia gąsienice błyszczki jarzynówki, paciepnicy ziemniaczanej i ukośnicy szczawiówki. Na działce to zwykle najskuteczniejsza metoda, bo w rabarbarze nie ma zarejestrowanych zoocydów.
Maj	Wiosną co dwa tygodnie szukaj objawów wirusów Policz mszyce na roślinach — próg 1–3 na roślinę Wyłamuj pędy kwiatostanowe — nigdy ich nie wycinaj To najważniejszy zabieg pielęgnacyjny w sezonie. Pozostawiony pęd kwiatostanowy zużywa składniki pokarmowe na kwitnienie zamiast na ogonki, hamuje powstawanie nowych pąków liściowych i obniża plon nie tylko w tym roku, ale i w przyszłym. Im wcześniej usuniesz pęd, tym mniejsza strata plonu. Systematycznie usuwaj uszkodzone i obumarłe liście Metodyka wymienia to jako konieczny element pielęgnacji: uszkodzone, chore i obumarłe liście stanowią źródło chorób. Na wieloletniej plantacji, na której nic się nie usuwa, zapas patogenów narasta z sezonu na sezon. Odchwaszczaj płytko i z dala od karpy W pierwszym roku po posadzeniu chwasty rosną szybciej niż rabarbar, lepiej wykorzystują wodę i składniki pokarmowe, a przede wszystkim zmniejszają grubość ogonków. Kwitnące chwasty zwabiają dodatkowo szkodniki. Z drugiej strony zbyt głębokie pielenie uszkadza korzenie i pąki karpy, więc technika ma tu znaczenie. Podlewaj obficie od maja do sierpnia — ale nie zalewaj Rabarbar wytwarza ogromną masę zieloną i ma duże wymagania wodne; największe zapotrzebowanie przypada na okres wytwarzania ogonków. Przy niedoborze wody, długiej suszy, upale lub silnym wietrze ogonki są mniej soczyste, słabiej wybarwione, twarde i włókniste. Ale uwaga na drugą stronę: przy nadmiarze wody, w warunkach beztlenowych, korzenie rabarbaru szybko gniją, a rośliny zamierają po kilku dniach. Ciepło i mokro w podłożu — sprawdź podstawy ogonków Zbieraj chrząszcze i gąsienice ręcznie Metodyka wprost zaleca ręczne zbieranie tam, gdzie szkodnika łatwo znaleźć i występuje w niewielkim nasileniu — wymienia gąsienice błyszczki jarzynówki, paciepnicy ziemniaczanej i ukośnicy szczawiówki. Na działce to zwykle najskuteczniejsza metoda, bo w rabarbarze nie ma zarejestrowanych zoocydów. Zasil azotem po pierwszym zbiorze Metodyka podaje w tabeli nawożenia pogłównego osobną dawkę azotu przypadającą na czerwiec, po pierwszym zbiorze. Roślina oddała wtedy sporą część masy liściowej i musi ją szybko odbudować, żeby dać kolejny zbiór.
Czerwiec	Wiosną co dwa tygodnie szukaj objawów wirusów Policz mszyce na roślinach — próg 1–3 na roślinę Wyłamuj pędy kwiatostanowe — nigdy ich nie wycinaj To najważniejszy zabieg pielęgnacyjny w sezonie. Pozostawiony pęd kwiatostanowy zużywa składniki pokarmowe na kwitnienie zamiast na ogonki, hamuje powstawanie nowych pąków liściowych i obniża plon nie tylko w tym roku, ale i w przyszłym. Im wcześniej usuniesz pęd, tym mniejsza strata plonu. Systematycznie usuwaj uszkodzone i obumarłe liście Metodyka wymienia to jako konieczny element pielęgnacji: uszkodzone, chore i obumarłe liście stanowią źródło chorób. Na wieloletniej plantacji, na której nic się nie usuwa, zapas patogenów narasta z sezonu na sezon. Odchwaszczaj płytko i z dala od karpy W pierwszym roku po posadzeniu chwasty rosną szybciej niż rabarbar, lepiej wykorzystują wodę i składniki pokarmowe, a przede wszystkim zmniejszają grubość ogonków. Kwitnące chwasty zwabiają dodatkowo szkodniki. Z drugiej strony zbyt głębokie pielenie uszkadza korzenie i pąki karpy, więc technika ma tu znaczenie. Podlewaj obficie od maja do sierpnia — ale nie zalewaj Rabarbar wytwarza ogromną masę zieloną i ma duże wymagania wodne; największe zapotrzebowanie przypada na okres wytwarzania ogonków. Przy niedoborze wody, długiej suszy, upale lub silnym wietrze ogonki są mniej soczyste, słabiej wybarwione, twarde i włókniste. Ale uwaga na drugą stronę: przy nadmiarze wody, w warunkach beztlenowych, korzenie rabarbaru szybko gniją, a rośliny zamierają po kilku dniach. Ciepło i mokro w podłożu — sprawdź podstawy ogonków Od czerwca szukaj gąsienic wygryzających dziury w liściach Zbieraj chrząszcze i gąsienice ręcznie Metodyka wprost zaleca ręczne zbieranie tam, gdzie szkodnika łatwo znaleźć i występuje w niewielkim nasileniu — wymienia gąsienice błyszczki jarzynówki, paciepnicy ziemniaczanej i ukośnicy szczawiówki. Na działce to zwykle najskuteczniejsza metoda, bo w rabarbarze nie ma zarejestrowanych zoocydów. Zasil azotem po pierwszym zbiorze Metodyka podaje w tabeli nawożenia pogłównego osobną dawkę azotu przypadającą na czerwiec, po pierwszym zbiorze. Roślina oddała wtedy sporą część masy liściowej i musi ją szybko odbudować, żeby dać kolejny zbiór.
Lipiec	Wiosną co dwa tygodnie szukaj objawów wirusów Policz mszyce na roślinach — próg 1–3 na roślinę Wyłamuj pędy kwiatostanowe — nigdy ich nie wycinaj To najważniejszy zabieg pielęgnacyjny w sezonie. Pozostawiony pęd kwiatostanowy zużywa składniki pokarmowe na kwitnienie zamiast na ogonki, hamuje powstawanie nowych pąków liściowych i obniża plon nie tylko w tym roku, ale i w przyszłym. Im wcześniej usuniesz pęd, tym mniejsza strata plonu. Systematycznie usuwaj uszkodzone i obumarłe liście Metodyka wymienia to jako konieczny element pielęgnacji: uszkodzone, chore i obumarłe liście stanowią źródło chorób. Na wieloletniej plantacji, na której nic się nie usuwa, zapas patogenów narasta z sezonu na sezon. Odchwaszczaj płytko i z dala od karpy W pierwszym roku po posadzeniu chwasty rosną szybciej niż rabarbar, lepiej wykorzystują wodę i składniki pokarmowe, a przede wszystkim zmniejszają grubość ogonków. Kwitnące chwasty zwabiają dodatkowo szkodniki. Z drugiej strony zbyt głębokie pielenie uszkadza korzenie i pąki karpy, więc technika ma tu znaczenie. Od czerwca szukaj gąsienic wygryzających dziury w liściach Zbieraj chrząszcze i gąsienice ręcznie Metodyka wprost zaleca ręczne zbieranie tam, gdzie szkodnika łatwo znaleźć i występuje w niewielkim nasileniu — wymienia gąsienice błyszczki jarzynówki, paciepnicy ziemniaczanej i ukośnicy szczawiówki. Na działce to zwykle najskuteczniejsza metoda, bo w rabarbarze nie ma zarejestrowanych zoocydów. Zasil azotem po pierwszym zbiorze Metodyka podaje w tabeli nawożenia pogłównego osobną dawkę azotu przypadającą na czerwiec, po pierwszym zbiorze. Roślina oddała wtedy sporą część masy liściowej i musi ją szybko odbudować, żeby dać kolejny zbiór. Po zakończeniu zbiorów daj pełne nawożenie NPK To najważniejsze nawożenie w sezonie: metodyka przewiduje pełną dawkę NPK po zakończeniu zbiorów w sierpniu. Karpa buduje wtedy zapasy i zakłada pąki, z których wyrosną ogonki w przyszłym roku — niedożywiona teraz, zaowocuje słabo za rok. Przerwij zbiory i zostaw roślinie liście Rabarbar musi odbudować zapasy w karpie, zanim zapadnie w spoczynek. Metodyka wiąże koniec zbiorów z sierpniem i właśnie na ten moment planuje pełne nawożenie NPK. Zbiór ciągnięty za długo osłabia karpę i obniża plon w kolejnym roku.
Sierpień	Wybierz stanowisko raz a dobrze — rabarbar jest poza płodozmianem Rabarbar to bylina, która zostaje w jednym miejscu na lata, więc metodyka mówi wprost: uprawiany jest poza płodozmianem, a decydujący jest sam wybór stanowiska. Błąd popełniony teraz będzie ci towarzyszył przez cały czas życia plantacji, bo rabarbaru się nie przesadza co roku. Odsuń rabarbar od szczawiu, kaliny i podmokłych zakątków Prawie wszystkie szkodniki rabarbaru przychodzą z sąsiedztwa, a metodyka podkreśla, że w uprawie rabarbaru nie ma zarejestrowanych środków do ich zwalczania. Izolacja przestrzenna jest tu więc nie dodatkiem, tylko podstawową metodą ochrony. Głęboko spulchnij glebę i daj obornik przed sadzeniem Metodyka podaje, że rabarbar bardzo korzystnie reaguje na głębokie spulchnienie — na dobrze przygotowanej glebie świeżo posadzone karpy tworzą już w pierwszym roku silne rośliny i dają wyższe plony w pierwszych latach plonowania. Korzenie 3–4-letniej rośliny sięgają 150 cm w głąb, a pojedyncze nawet 200–250 cm, więc płytkie przekopanie to zmarnowana szansa. Policz mszyce na roślinach — próg 1–3 na roślinę Wyłamuj pędy kwiatostanowe — nigdy ich nie wycinaj To najważniejszy zabieg pielęgnacyjny w sezonie. Pozostawiony pęd kwiatostanowy zużywa składniki pokarmowe na kwitnienie zamiast na ogonki, hamuje powstawanie nowych pąków liściowych i obniża plon nie tylko w tym roku, ale i w przyszłym. Im wcześniej usuniesz pęd, tym mniejsza strata plonu. Systematycznie usuwaj uszkodzone i obumarłe liście Metodyka wymienia to jako konieczny element pielęgnacji: uszkodzone, chore i obumarłe liście stanowią źródło chorób. Na wieloletniej plantacji, na której nic się nie usuwa, zapas patogenów narasta z sezonu na sezon. Odchwaszczaj płytko i z dala od karpy W pierwszym roku po posadzeniu chwasty rosną szybciej niż rabarbar, lepiej wykorzystują wodę i składniki pokarmowe, a przede wszystkim zmniejszają grubość ogonków. Kwitnące chwasty zwabiają dodatkowo szkodniki. Z drugiej strony zbyt głębokie pielenie uszkadza korzenie i pąki karpy, więc technika ma tu znaczenie. Od czerwca szukaj gąsienic wygryzających dziury w liściach Zbieraj chrząszcze i gąsienice ręcznie Metodyka wprost zaleca ręczne zbieranie tam, gdzie szkodnika łatwo znaleźć i występuje w niewielkim nasileniu — wymienia gąsienice błyszczki jarzynówki, paciepnicy ziemniaczanej i ukośnicy szczawiówki. Na działce to zwykle najskuteczniejsza metoda, bo w rabarbarze nie ma zarejestrowanych zoocydów. Po zakończeniu zbiorów daj pełne nawożenie NPK To najważniejsze nawożenie w sezonie: metodyka przewiduje pełną dawkę NPK po zakończeniu zbiorów w sierpniu. Karpa buduje wtedy zapasy i zakłada pąki, z których wyrosną ogonki w przyszłym roku — niedożywiona teraz, zaowocuje słabo za rok. Przerwij zbiory i zostaw roślinie liście Rabarbar musi odbudować zapasy w karpie, zanim zapadnie w spoczynek. Metodyka wiąże koniec zbiorów z sierpniem i właśnie na ten moment planuje pełne nawożenie NPK. Zbiór ciągnięty za długo osłabia karpę i obniża plon w kolejnym roku. Jesienny nawrót objawów wirusowych — druga szansa na diagnozę
Wrzesień	Wybierz stanowisko raz a dobrze — rabarbar jest poza płodozmianem Rabarbar to bylina, która zostaje w jednym miejscu na lata, więc metodyka mówi wprost: uprawiany jest poza płodozmianem, a decydujący jest sam wybór stanowiska. Błąd popełniony teraz będzie ci towarzyszył przez cały czas życia plantacji, bo rabarbaru się nie przesadza co roku. Odsuń rabarbar od szczawiu, kaliny i podmokłych zakątków Prawie wszystkie szkodniki rabarbaru przychodzą z sąsiedztwa, a metodyka podkreśla, że w uprawie rabarbaru nie ma zarejestrowanych środków do ich zwalczania. Izolacja przestrzenna jest tu więc nie dodatkiem, tylko podstawową metodą ochrony. Głęboko spulchnij glebę i daj obornik przed sadzeniem Metodyka podaje, że rabarbar bardzo korzystnie reaguje na głębokie spulchnienie — na dobrze przygotowanej glebie świeżo posadzone karpy tworzą już w pierwszym roku silne rośliny i dają wyższe plony w pierwszych latach plonowania. Korzenie 3–4-letniej rośliny sięgają 150 cm w głąb, a pojedyncze nawet 200–250 cm, więc płytkie przekopanie to zmarnowana szansa. Podziel karpę na sadzonki — na 1–2 dni przed sadzeniem Podział karpy to najprostszy sposób rozmnożenia rabarbaru, ale każde cięcie jest otwartą raną, przez którą wchodzi fytoftoroza. Metodyka dlatego wymaga gładkich cięć i całkowicie zaschniętej powierzchni rany przed włożeniem sadzonki do ziemi. Zabezpiecz rany po podziale karpy Metodyka wymienia zabezpieczenie zranień przy dzieleniu karpy jako jeden z kluczowych punktów zapobiegania fytoftorozie korzeni — chorobie, na którą w Polsce nie ma żadnych zarejestrowanych środków w uprawie rabarbaru, a porażoną karpę trzeba usunąć i spalić. Posadź karpy płytko i w szerokiej rozstawie Rabarbar posadzony zbyt głęboko rusza z opóźnieniem i słabiej rośnie, a posadzony zbyt gęsto tworzy zwarty, wilgotny łan — metodyka wymienia zbyt duże zagęszczenie roślin wprost jako czynnik sprzyjający fytoftorozie korzeni. Zaściółkuj glebę wokół karp Ściółka odcina światło i tworzy fizyczną barierę, przez którą chwasty nie wschodzą, a przy okazji podnosi temperaturę gleby i przyspiesza wzrost roślin. To ważne, bo w rabarbarze możliwości chemicznego odchwaszczania są bardzo ograniczone, a mechaniczne pielenie w kolejnych latach grozi uszkodzeniem karpy. Systematycznie usuwaj uszkodzone i obumarłe liście Metodyka wymienia to jako konieczny element pielęgnacji: uszkodzone, chore i obumarłe liście stanowią źródło chorób. Na wieloletniej plantacji, na której nic się nie usuwa, zapas patogenów narasta z sezonu na sezon. Odchwaszczaj płytko i z dala od karpy W pierwszym roku po posadzeniu chwasty rosną szybciej niż rabarbar, lepiej wykorzystują wodę i składniki pokarmowe, a przede wszystkim zmniejszają grubość ogonków. Kwitnące chwasty zwabiają dodatkowo szkodniki. Z drugiej strony zbyt głębokie pielenie uszkadza korzenie i pąki karpy, więc technika ma tu znaczenie. Zbieraj chrząszcze i gąsienice ręcznie Metodyka wprost zaleca ręczne zbieranie tam, gdzie szkodnika łatwo znaleźć i występuje w niewielkim nasileniu — wymienia gąsienice błyszczki jarzynówki, paciepnicy ziemniaczanej i ukośnicy szczawiówki. Na działce to zwykle najskuteczniejsza metoda, bo w rabarbarze nie ma zarejestrowanych zoocydów. Jesienny nawrót objawów wirusowych — druga szansa na diagnozę
Październik	Posadź karpy płytko i w szerokiej rozstawie Rabarbar posadzony zbyt głęboko rusza z opóźnieniem i słabiej rośnie, a posadzony zbyt gęsto tworzy zwarty, wilgotny łan — metodyka wymienia zbyt duże zagęszczenie roślin wprost jako czynnik sprzyjający fytoftorozie korzeni. Zaściółkuj glebę wokół karp Ściółka odcina światło i tworzy fizyczną barierę, przez którą chwasty nie wschodzą, a przy okazji podnosi temperaturę gleby i przyspiesza wzrost roślin. To ważne, bo w rabarbarze możliwości chemicznego odchwaszczania są bardzo ograniczone, a mechaniczne pielenie w kolejnych latach grozi uszkodzeniem karpy. Po obumarciu liści uprzątnij grządkę i spulchnij glebę Metodyka zaleca spulchnienie gleby jesienią, po obumarciu pędów nadziemnych. Płytkie ruszenie ziemi wydobywa na powierzchnię zimujące stadia szkodników, które zjadają ptaki albo przesuszy sucha pogoda, a uprzątnięte resztki to mniej materiału, w którym zimują patogeny.
Listopad	Po obumarciu liści uprzątnij grządkę i spulchnij glebę Metodyka zaleca spulchnienie gleby jesienią, po obumarciu pędów nadziemnych. Płytkie ruszenie ziemi wydobywa na powierzchnię zimujące stadia szkodników, które zjadają ptaki albo przesuszy sucha pogoda, a uprzątnięte resztki to mniej materiału, w którym zimują patogeny. Zimą sprzątnij kryjówki, w których przeczekują szkodniki Metodyka przy kolejnych szkodnikach rabarbaru podaje wprost, gdzie przetrwają zimę: pchełka burakowa jako chrząszcz w zaroślach, zaschniętych trawach i pod opadniętymi liśćmi; zmienik lucernowiec w wierzchniej warstwie gleby, na miedzach, pod opadłymi liśćmi i w resztkach roślinnych; wieczernica szczawiówka jako poczwarka w kokonie z resztek roślinnych; paciepnica ziemniaczana jako jaja złożone na dolnych częściach roślin i chwastów, bardzo często traw; mszyca burakowa jako jaja na kalinie, trzmielinie i jaśminowcu. Zimą grządka jest pusta i te kryjówki widać jak na dłoni — a że w rabarbarze nie ma zarejestrowanych środków przeciw żadnemu z tych szkodników, uprzątnięcie ich zimowisk jest realną ochroną, nie kosmetyką.
Grudzień	Zimą sprzątnij kryjówki, w których przeczekują szkodniki Metodyka przy kolejnych szkodnikach rabarbaru podaje wprost, gdzie przetrwają zimę: pchełka burakowa jako chrząszcz w zaroślach, zaschniętych trawach i pod opadniętymi liśćmi; zmienik lucernowiec w wierzchniej warstwie gleby, na miedzach, pod opadłymi liśćmi i w resztkach roślinnych; wieczernica szczawiówka jako poczwarka w kokonie z resztek roślinnych; paciepnica ziemniaczana jako jaja złożone na dolnych częściach roślin i chwastów, bardzo często traw; mszyca burakowa jako jaja na kalinie, trzmielinie i jaśminowcu. Zimą grządka jest pusta i te kryjówki widać jak na dłoni — a że w rabarbarze nie ma zarejestrowanych środków przeciw żadnemu z tych szkodników, uprzątnięcie ich zimowisk jest realną ochroną, nie kosmetyką. Zadołuj karpę do pędzenia — zbiór rabarbaru w środku zimy Pędzenie to jedyny sposób, żeby mieć ogonki poza sezonem. Metodyka opisuje jego przebieg: zbiór zaczyna się 4–5 tygodni po zadołowaniu karp, trwa około dwóch miesięcy i daje 3–4 kg ogonków z metra kwadratowego powierzchni dołowania. Zabieg musi wypaść zimą, bo karpa najpierw potrzebuje przechłodzenia — metodyka wspomina o tym przy wirusach: rośliny porażone wirusową plamistością gorzej nadają się do pędzenia, bo wymagają dłuższego chłodzenia. Co tydzień oglądaj karpy w pędzeniu — ciepło i wilgoć sprzyjają zgniliźnie

Zależne od pogody i obserwacji

Usuń roślinę z objawami wirusa i zdezynfekuj narzędzia Wirusów nie da się z rośliny wyleczyć — metodyka stwierdza wprost, że nie istnieją bezpośrednie metody zwalczania. Raz porażona roślina zostaje źródłem zakażenia dla sąsiadek do końca życia, a wirus mozaiki ogórka przenosi się także mechanicznie, na rękach i narzędziach podczas prac pielęgnacyjnych.
Więdnące, puste ogonki — szukaj gąsienicy w środku
Warunki wykonania zabiegu

Choroby

Wirusowa plamistość rabarbaru Turnip mosaic virus (TuMV) — W pierwszym roku infekcji na liściach drobne pierścienie wielkości 2–10 mm otoczone czerwonawą obwódką. W miarę postępu choroby plamy zlewają się w większe nieregularne struktury i cała blaszka liściowa czerwienieje — objawy bywają mylone z porażeniem przez bakterie z rodzaju Erwinia. Bywa chloroza brzegów liści oraz przejaśnienie nerwów dające obraz siateczkowatości. Rośliny mają zahamowany wzrost, początkowo mało widocznie, coraz wyraźniej w kolejnych latach i w okresach chłodu. Najsilniejsze objawy wiosną; latem przy 22–26°C lub wyżej mogą całkiem zniknąć, ale roślina pozostaje zakażona do końca życia.
Mozaika rabarbaru Arabis mosaic virus (ArMV) — Najpospolitsza wiroza rabarbaru. Na liściach jasnozielone lub żółte, nieregularne wzory mozaiki; znane są też szczepy dające chlorotyczną plamistość liści albo żółknięcie nerwów. Niezależnie od typu przebarwień blaszki chorych roślin są silnie pomarszczone, a ich brzegi wyginają się ku dołowi. Na ogonkach liściowych bywają jasne smugi, które wkrótce nekrotyzują. Wzrost roślin zahamowany, przy dużym nasileniu zamierają fragmenty liści lub całe rośliny. Objawy najsilniejsze wczesną wiosną; latem powyżej 22°C widać już tylko wyboistość liści.
Plamistość liści rabarbaru Cucumber mosaic virus (CMV) — Pierwsze objawy wiosną: na pojedynczych liściach drobne jasnozielone plamy lub mozaika. Latem plamy stają się liczniejsze, z czasem brązowieją, a zmieniona chorobowo tkanka zamiera. Liście są często pomarszczone i powyginane. Rozległe przejaśnienia blaszki zaburzają fotosyntezę, obniżają wigor i hamują wzrost; choroba przechodzi kolejno na zdrowe dotąd liście i może doprowadzić do zamarcia całej rośliny.
Fytoftoroza korzeni rabarbaru Phytophthora nicotianae var. nicotianae (syn. P. parasitica), P. cactorum — Choroba zaczyna się wiosną od nieco zagłębionych, ciemnobrązowych plam na ogonkach liściowych, czasem także na blaszkach liści wyrastających z szyjki korzeniowej. Plamy szybko rosną i otaczają ogonek, przez co liść gnije i zamiera; sięgają niewiele powyżej poziomu gruntu. Często widać na nich białą pleśń. Tkanka szyjki korzeniowej na przekroju jest brązowa lub czarna, ale jędrna. Zgnilizna obejmuje tylko podstawę liści, nie górną część. Cała chora roślina szybko zamiera i zaczyna gnić wskutek rozwoju wtórnych mikroorganizmów.
Rizoktonioza korzeni rabarbaru Rhizoctonia solani, R. violacea, R. filamentosa — W połowie lata ogonki liściowe gniją poniżej linii ziemi, a w miejscu porażenia widać brązowe, zagłębione plamy. Chore rośliny tworzą małe, czerwonawe liście. Na chorej tkance korzenia rozwija się obfita, niezarodnikująca szaroczerwonawa grzybnia, czasem widoczna na powierzchni ziemi. Liście zasychają i zamierają. Chorobie zwykle towarzyszy mokra zgnilizna korzeni.

Szkodniki

Mszyca burakowa Aphis fabae — Bezskrzydłe dzieworódki i larwy żerują w koloniach, najpierw na liściach sercowych, potem na dolnej stronie liści. Intensywne pobieranie soku ogładza roślinę i zmniejsza plon ogonków; młode liście deformują się i skręcają ku dołowi. Kluczowa rola jako wektor wirusów rabarbaru.
Pchełka burakowa Chaetocnema concinna — Chrząszcze wygryzają w liściach drobne otworki. Szczególnie groźne dla młodych roślin przy utrzymującej się przez dłuższy czas ciepłej i słonecznej pogodzie.
Błyszczka jarzynówka Autographa gamma — Szkodliwe są wyłącznie gąsienice, które wygryzają dziury w liściach. Przy masowych pojawach szkieletują liście i powodują gołożery.
Kałdunica zielona Gastrophysa viridula — Młode larwy żerują na spodniej stronie liści, wyjadając tkankę i zostawiając nienaruszoną górną skórkę; skórka z czasem pęka i na liściu pojawiają się kanciaste otwory. Starsze larwy przy masowym wystąpieniu szkieletują liście, zostawiając tylko grubsze nerwy. Chrząszcze wygryzają brzegi blaszki liściowej.
Kałdunica rdestówka Gastrophysa polygoni — Uszkodzenia takie same jak u kałdunicy zielonej: larwy wyjadają tkankę od spodu liścia, zostawiając górną skórkę, która pęka i tworzy kanciaste otwory; przy masowym wystąpieniu szkieletowanie liści. Chrząszcze wygryzają brzegi blaszki.
Wtyk straszyk Coreus marginatus — Owady dorosłe i larwy nakłuwają tkanki i wysysają sok. Larwy żerują na liściach i łodygach — w miejscach uszkodzeń tworzą się nekrotyczne plamy, które z czasem się wykruszają. Dorosłe żerują głównie na nasionach.
Zmienik lucernowiec Lygus rugulipennis — Dorosłe i larwy wysysają soki z liści, wprowadzając ze śliną toksyczne substancje. Tkanka w miejscach żerowania zamiera, a w miarę wzrostu zdrowych tkanek w miejscu uszkodzenia powstają nieregularne dziury.
Paciepnica ziemniaczana Hydraecia micacea — Gąsienice żerują wewnątrz łodyg i ogonków, powodując ich więdnięcie i zasychanie. Zaschnięte, zanieczyszczone kałem i wydrążone ogonki rabarbaru nie mają żadnej wartości użytkowej.
Wieczernica szczawiówka Acronicta rumicis — Gąsienice wygryzają nieregularne dziury w liściach; przy masowych pojawach mogą szkieletować liście.
Borczyniec owocowy i borczyniec południowy Carpocoris fuscispinus, Carpocoris purpuripennis — Dorosłe i larwy nakłuwają liście i wysysają sok; w miejscach uszkodzeń tworzą się nekrotyczne plamy, które z czasem się wykruszają.
Nicienie glebowe z rodzaju Xiphinema Xiphinema diversicaudatum, X. bakeri, X. coxi — Same nicienie nie dają wyraźnych objawów na częściach nadziemnych, ale są naturalnym wektorem wirusa mozaiki gęsiówki, sprawcy mozaiki rabarbaru. Ich nierównomierne rozmieszczenie w glebie odwzorowuje się na plantacji jako skupiska chorych roślin.
Szkodniki glebowe — rolnice, drutowce, pędraki Agrotis spp., Elateridae, Melolonthinae — Larwy żerują w glebie na korzeniach i podstawach roślin. Metodyka wymienia je jako szkodniki zimujące w glebie, od których stanowisko pod rabarbar ma być wolne, ale nie opisuje uszkodzeń na rabarbarze.

Odmiany

Odmiany dziedziczą zalecenia po gatunku; różnią się pokrojem, barwą i wysokością.

Rabarbar 'Frambozen Rood' Rheum rhabarbarum 'Frambozen Rood'
Rabarbar 'Red Champagne' Rheum rhabarbarum 'Red Champagne'
Rabarbar 'Stockbridge Arrow' Rheum rhabarbarum 'Stockbridge Arrow'