Źródła danych

Skąd bierzemy to, co pokazuje aplikacja.

Gardeneer składa się z cudzej pracy: opracowań instytutów, katalogów ogrodów botanicznych, otwartych baz taksonomicznych i prognozy pogody. Poniżej stoi komplet źródeł, z których pochodzą dane w aplikacji i w tym serwisie.

Proweniencja jest zapisana przy każdej wartości z osobna — nie przy roślinie i nie przy pliku. Wysokość może pochodzić z Wikipedii, termin cięcia z RHS, a strefa mrozoodporności z USDA, więc karta rośliny podpisuje pojedyncze pole, a nie cały rekord.

Wartość oznaczona jako „wiedza modelu” nie została potwierdzona w żadnym źródle. Zapisujemy to jawnie, zamiast pomijać: fakt bez cytatu wygląda dokładnie tak samo jak fakt sprawdzony.

Tożsamość roślin i nazwy

World Checklist of Vascular Plants — Royal Botanic Gardens, Kew

rodziny botaniczne i normalizacja nazw łacińskich

Licencja: CC BY 4.0

WCVP (2026). World Checklist of Vascular Plants. Facilitated by the Royal Botanic Gardens, Kew.
Wikidata — Wikimedia Foundation i współautorzy

powiązanie nazwy łacińskiej z polską

Licencja: CC0 1.0
e-katalogroslin.pl — Związek Szkółkarzy Polskich

lista roślin będących w polskim obrocie szkółkarskim

Licencja: bez licencji otwartej — bierzemy wyłącznie listę nazw
Zielony Ogródek — katalog roślin — redakcja portalu Zielony Ogródek

lista nazw roślin uprawianych w Polsce

Licencja: bez licencji otwartej — bierzemy wyłącznie listę nazw
urzadzamy.pl — rośliny — redakcja portalu urzadzamy.pl

lista nazw roślin uprawianych w Polsce

Licencja: bez licencji otwartej — bierzemy wyłącznie listę nazw

Cechy stanowiska i wymagania

Zeigerwerte von Pflanzen & Flechten in Mitteleuropa — Markus Döring (wydanie cyfrowe liczb wskaźnikowych Ellenberga)

nasłonecznienie, wilgotność i odczyn gleby — optimum siedliskowe w naturze, nie tolerancja w uprawie

Licencja: CC0 1.0

Döring, M. (2017). Zeigerwerte von Pflanzen & Flechten in Mitteleuropa.
Mrozoodporność wyprowadzona z zasięgu naturalnego (GBIF × CHELSA) — Gardeneer, na danych GBIF i CHELSA V2.1 (Karger i in.)

strefa mrozoodporności policzona przez nas z klimatu stanowisk, na których gatunek rośnie dziko — to DOLNY KRES z zasięgu naturalnego, a nie tolerancja w uprawie; ustępuje każdej obserwacji

Licencja: CC0 1.0 (CHELSA); rekordy GBIF filtrowane do CC0 1.0 i CC BY 4.0

Karger, D.N. et al. (2017). Climatologies at high resolution for the earth's land surface areas. Scientific Data 4, 170122. doi:10.1038/sdata.2017.122 — dane: EnviDat, doi:10.16904/envidat.228. Wykaz użytych zbiorów GBIF: docs/katalog/zrodla/gbif-zbiory.json.
PLANTS Database — USDA Natural Resources Conservation Service

toksyczność ze stopniem nasilenia

Licencja: domena publiczna (17 U.S.C. § 105)
Plant Hardiness Zone Map — United States Department of Agriculture

strefy mrozoodporności — podstawa zaleceń o zimowaniu

Licencja: domena publiczna (17 U.S.C. § 105)
Extension Gardener Plant Toolbox — NC State Extension, North Carolina State University

docelowe wymiary rośliny, strefa mrozoodporności, stanowisko i odczyn

Licencja: fakty z bazy publicznej — bierzemy wartości, nie opisy
GRIN Taxonomy — USDA Agricultural Research Service

jadalność

Licencja: CC0 1.0
Wikipedia (polska) — Wikimedia Foundation i autorzy haseł

wysokość, kwitnienie, pokrój; cytowane opisy na karcie rośliny

Licencja: CC BY-SA 4.0
Wikipedia (angielska) — Wikimedia Foundation i autorzy haseł

wysokość, kwitnienie, pokrój

Licencja: CC BY-SA 4.0
Wikipedia (niemiecka) — Wikimedia Foundation i autorzy haseł

wysokość i kwitnienie roślin z obrotu środkowoeuropejskiego

Licencja: CC BY-SA 4.0
PhenObs — obserwacje fenologiczne ogrodów botanicznych — iDiv (Niemieckie Centrum Badań Bioróżnorodności) i sieć PhenObs

miesiące kwitnienia bylin — mediana dnia roku z ogrodów nizinnej Europy Środkowej

Licencja: CC BY 4.0

Nordt, B. i in. (2021). The PhenObs initiative: A standardised protocol for monitoring phenological responses to climate change using herbaceous plant species in botanical gardens. Functional Ecology 35(4), 821–834. https://doi.org/10.1111/1365-2435.13747
TRY — Categorical Traits Dataset — TRY Plant Trait Database (MPI-BGC Jena) i TRY Consortium

zimozieloność, forma wzrostu i pokrój pnączy

Licencja: CC BY 3.0

Kattge, J. et al. (2011). TRY — a global database of plant traits. Global Change Biology 17: 2905–2935. — zbiór: Kattge, J., Bönisch, G., Günther, A., Wright, I., Zanne, A., Wirth, C., Reich, P.B. and the TRY Consortium (2012). TRY — Categorical Traits Dataset. doi:10.17871/TRY.3
TRY Plant Trait Database (wydanie 6.0) — Max Planck Institute for Biogeochemistry, Jena i TRY Consortium

zimozieloność, pokrój i cykl życiowy — z pomiarów, nie z opisu

Licencja: CC BY 4.0

Kattge, J., Bönisch, G., Díaz, S. i in. (2020). TRY plant trait database — enhanced coverage and open access. Global Change Biology 26: 119–188. https://doi.org/10.1111/gcb.14904 — wykaz 206 zbiorów źródłowych, z których pochodzą pojedyncze wartości: https://gardeneer.pl/zrodla/try
Wysokość wyprowadzona z pomiarów TRY — Gardeneer, na pomiarach TRY Plant Trait Database

wysokość docelowa policzona przez nas z pomiarów pojedynczych roślin (90. percentyl), wyłącznie dla roślin zielnych — u drzewiastych pomiar z zasięgu naturalnego opisuje inną roślinę niż ta w ogrodzie

Licencja: CC BY 4.0

Kattge, J., Bönisch, G., Díaz, S. i in. (2020). TRY plant trait database — enhanced coverage and open access. Global Change Biology 26: 119–188. https://doi.org/10.1111/gcb.14904 — wykaz zbiorów źródłowych: https://gardeneer.pl/zrodla/try
Zrejonizowany dobór drzew i krzewów do uprawy w Polsce — Instytut Dendrologii PAN — Arboretum Kórnickie, R. XXV (1980)

mrozoodporność drzew i krzewów zmierzona w POLSKIM gruncie, w podziale na pięć stref klimatycznych kraju

Licencja: CC BY-SA 4.0

Bojarczuk, T., Bugała, W., Chylarecki, H. (1980). Zrejonizowany dobór drzew i krzewów do uprawy w Polsce. Arboretum Kórnickie 25: 329–375.
Manual of Cultivated Trees and Shrubs Hardy in North America — Alfred Rehder, Arnold Arboretum — Macmillan, Nowy Jork 1940

strefa mrozoodporności, kwitnienie i wysokość drzewiastych — obserwacje pod Bostonem, więc ustępują źródłom polskim

Licencja: domena publiczna (autor zm. 1949, art. 36 pkt 1 upapp)

Rehder, A. (1940). Manual of Cultivated Trees and Shrubs Hardy in North America. Wyd. 2. Macmillan, New York.

Pielęgnacja — terminy i zabiegi

RHS — profile roślin — Royal Horticultural Society

terminy cięcia i nawożenia, wymagania wodne

Licencja: materiał chroniony — cytujemy pojedyncze fakty, nie opisy
Plant Finder — Missouri Botanical Garden

terminy cięcia, zimowanie, wymagania wodne

Licencja: materiał chroniony — cytujemy pojedyncze fakty, nie opisy
Serwisy Cooperative Extension amerykańskich uczelni — uczelnie stanowe USA (domeny .edu)

terminy zabiegów pielęgnacyjnych

Licencja: materiały uczelniane — cytujemy pojedyncze fakty, nie opisy
Plant Finder — The Morton Arboretum

pielęgnacja drzew i krzewów

Licencja: materiał chroniony — cytujemy pojedyncze fakty, nie opisy
Staude des Jahres — opracowania rodzajowe — Bund deutscher Staudengärtner

cięcie i nawożenie bylin oraz traw ozdobnych

Licencja: materiał chroniony — cytujemy pojedyncze fakty, nie opisy
Materiały o bylinach i trawach ozdobnych — Bayerische Landesanstalt für Weinbau und Gartenbau, Veitshöchheim

trawy do stanowisk cienistych: cięcie, stanowisko, wymiary

Licencja: materiał instytutu państwowego — cytujemy pojedyncze fakty
Poradniki i broszury ogrodnicze — Polski Związek Działkowców

terminy prac w polskim klimacie: cięcie, sadzenie, okrywanie

Licencja: materiał chroniony — cytujemy pojedyncze fakty, nie opisy
Dolnośląski Ośrodek Doradztwa Rolniczego we Wrocławiu — Dolnośląski Ośrodek Doradztwa Rolniczego

cięcie drzew i krzewów ozdobnych

Licencja: materiał ośrodka doradztwa — cytujemy pojedyncze fakty
Kujawsko-Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Minikowie — Kujawsko-Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego

terminy prac ogrodniczych w polskim klimacie

Licencja: materiał ośrodka doradztwa — cytujemy pojedyncze fakty
Lubelski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Końskowoli — Lubelski Ośrodek Doradztwa Rolniczego

uprawa i pielęgnacja roślin ozdobnych

Licencja: materiał ośrodka doradztwa — cytujemy pojedyncze fakty
Małopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Karniowicach — Małopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego

ochrona roślin ozdobnych i terminy zabiegów

Licencja: materiał ośrodka doradztwa — cytujemy pojedyncze fakty
Podlaski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Szepietowie — Podlaski Ośrodek Doradztwa Rolniczego

byliny w ogrodzie przydomowym — sadzenie i pielęgnacja

Licencja: materiał ośrodka doradztwa — cytujemy pojedyncze fakty
Świętokrzyski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Modliszewicach — Świętokrzyski Ośrodek Doradztwa Rolniczego

szkodniki drzew i krzewów iglastych

Licencja: materiał ośrodka doradztwa — cytujemy pojedyncze fakty
Wielkopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Poznaniu — Wielkopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego

pielęgnacja krzewów ozdobnych

Licencja: materiał ośrodka doradztwa — cytujemy pojedyncze fakty
Unsere Freiland-Stauden (Wiedeń 1922) — Ernst Graf Silva Tarouca i Camillo Schneider, Hölder-Pichler-Tempsky

terminy siewu i podziału bylin dla klimatu Europy Środkowej, a także kwitnienie, wysokość i stanowisko

Licencja: domena publiczna (prawa majątkowe wygasły z końcem 2021 r.)

Silva Tarouca, E. i Schneider, C. (1922). Unsere Freiland-Stauden, 3. Auflage. Wiedeń: Hölder-Pichler-Tempsky.

Kalendarz agrotechniczny i ochrona roślin

Metodyki integrowanej ochrony roślin i poradniki sygnalizatora — Instytut Ogrodnictwa — Państwowy Instytut Badawczy w Skierniewicach

objawy chorób i szkodników, warunki infekcji, terminy zabiegów — podstawa warstwy kalendarzowej

Licencja: opracowania publiczne wydane na zlecenie MRiRW
Metodyki integrowanej ochrony roślin — Instytut Ochrony Roślin — Państwowy Instytut Badawczy w Poznaniu

progi szkodliwości i modele infekcji

Licencja: opracowania publiczne wydane na zlecenie MRiRW
Atlas roślin Polski — Marek Snowarski (atlas-roslin.pl)

rozstrzyganie rozbieżności w fenologii i wymaganiach gatunków

Licencja: materiał chroniony — cytujemy pojedyncze fakty, nie opisy

Pogoda

Open-Meteo — prognoza pogody — Open-Meteo

prognoza dobowa i godzinowa dla lokalizacji ogrodu — na niej stoją wszystkie ostrzeżenia pogodowe

Licencja: CC BY 4.0

Zippenfenig, P. (2023). Open-Meteo.com Weather API.

Rozpoznawanie ze zdjęcia

plant.id — Kindwise s.r.o.

rozpoznawanie gatunku i wstępna ocena objawów chorobowych ze zdjęcia

Licencja: usługa komercyjna, używana na podstawie umowy

Zdjęcia

Unsplash — Unsplash i autorzy zdjęć

zdjęcia na stronie gardeneer.pl; autor każdego kadru jest przy nim podpisany

Licencja: licencja Unsplash
Pexels — Pexels i autorzy zdjęć

zdjęcia na stronie gardeneer.pl; autor każdego kadru jest przy nim podpisany

Licencja: licencja Pexels

Oznaczenia własne

Zalecenie ogólne dla grupy roślin — Gardeneer

nasza własna reguła, wpisywana tylko tam, gdzie żadne źródło nie odpowiedziało, i tylko wtedy, gdy jest jednoznaczna dla całej grupy
Wiedza modelu językowego — Gardeneer

wartość NIE potwierdzona w źródle — zapisujemy ją jawnie takim oznaczeniem, żeby dało się ją odróżnić od faktu z cytatem

Zbiory źródłowe TRY

Baza TRY nie mierzy roślin sama — zbiera pomiary od setek zespołów badawczych, a jej licencja wymaga wskazania każdego zbioru z osobna. Nie zmieściłyby się w podpisie jednej pozycji wyżej, więc stoją pod własnym adresem: wykaz 206 zbiorów, z których pochodzi choć jedna wartość widoczna w aplikacji.

Kalendarz agrotechniczny

Terminy zabiegów, objawy chorób i warunki infekcji dla gatunków opracowanych ręcznie pochodzą z pojedynczych publikacji — metodyk, poradników sygnalizatora i broszur. Każda z nich jest zapisana przy konkretnym gatunku, razem z tytułem, autorem i adresem, bo jeden gatunek bywa opisany w pięciu opracowaniach naraz. Wydawcy tych publikacji stoją wyżej, w sekcjach „Pielęgnacja” i „Kalendarz agrotechniczny”.

Uwagi i sprostowania

Jeżeli jesteś autorem lub wydawcą któregoś ze źródeł i chcesz, żebyśmy zmienili formę podpisu albo przestali korzystać z danych — napisz na kontakt@gardeneer.pl. Proweniencja jest zapisana per pole, więc wartości z jednego źródła da się wskazać i usunąć.