Borówka wysoka

Vaccinium corymbosum krzew / bylina jagodowa

Co zrobić we wrześniu

Pielęgnacja

Zalecenia dla gatunku — przy konkretnej odmianie mogą się różnić.

Kalendarz zabiegów

Styczeń
  • Zimą przejrzyj bezlistne pędy — złoża jaj i nekrozy
  • Przez całą zimę pilnuj osłon przed zwierzyną i gryzoniami Na nieogrodzonych nasadzeniach zające, sarny i dzikie króliki nadgryzają wierzchołki pędów na kilkunastu do kilkudziesięciu procentach krzewów, a najbardziej cierpią rośliny młode. Gryzonie w tym samym czasie uszkadzają szyjkę korzeniową i korzenie, co osłabia, a nawet zabija krzew. Metodyka nie przewiduje zwalczania zwierzyny — jedyną drogą jest odstraszanie i grodzenie, więc osłona założona jesienią musi przetrwać całą zimę.
  • Po opadzie mokrego śniegu otrząśnij krzewy Metodyka wymienia zabezpieczanie pędów przed uszkodzeniami mechanicznymi i mrozowymi wśród podstawowych metod zapobiegania zgorzeli i zamieraniu pędów — każde rozłamanie i każde pęknięcie mrozowe jest miejscem, którym grzyby wnikają do pędu. Ciężki, mokry śnieg rozkłada i rozłamuje pędy borówki właśnie w grudniu i styczniu, a rany zostają otwarte aż do wiosny.
Luty
  • Zimą przejrzyj bezlistne pędy — złoża jaj i nekrozy
  • Przez całą zimę pilnuj osłon przed zwierzyną i gryzoniami Na nieogrodzonych nasadzeniach zające, sarny i dzikie króliki nadgryzają wierzchołki pędów na kilkunastu do kilkudziesięciu procentach krzewów, a najbardziej cierpią rośliny młode. Gryzonie w tym samym czasie uszkadzają szyjkę korzeniową i korzenie, co osłabia, a nawet zabija krzew. Metodyka nie przewiduje zwalczania zwierzyny — jedyną drogą jest odstraszanie i grodzenie, więc osłona założona jesienią musi przetrwać całą zimę.
  • Po opadzie mokrego śniegu otrząśnij krzewy Metodyka wymienia zabezpieczanie pędów przed uszkodzeniami mechanicznymi i mrozowymi wśród podstawowych metod zapobiegania zgorzeli i zamieraniu pędów — każde rozłamanie i każde pęknięcie mrozowe jest miejscem, którym grzyby wnikają do pędu. Ciężki, mokry śnieg rozkłada i rozłamuje pędy borówki właśnie w grudniu i styczniu, a rany zostają otwarte aż do wiosny.
Marzec
  • Posadź borówkę w kwaśne podłoże i nie za głęboko Borówka to jedyny popularny krzew owocowy, który wymaga podłoża o pH 3,5–4,0. W zwykłej ogrodowej ziemi po prostu głoduje i choruje, bo nie ma korzeni włośnikowych i sama nie pobierze składników. Osobna pułapka to sadzenie za głęboko: obsypana grubą warstwą ziemi, trocin czy kory dolna część pędu nie wytworzy warstwy korka i staje się otwartą bramą dla grzybów glebowych.
  • Przetnij krzew na przedwiośniu, przy suchej i słonecznej pogodzie Cięcie decyduje o zdrowotności krzewu: przewiewny krzew szybciej obsycha po deszczu, a długie zwilżenie pędów i liści jest głównym warunkiem porażenia przez grzyby. Przedwiośnie to najlepszy termin, bo dopiero wtedy odróżnisz pąki kwiatowe od liściowych i nie wytniesz przyszłego plonu.
  • Po cięciu: wynieś pędy z działki i odkaź sekator Wycięte pędy z nekrozami to nadal żywe źródło zarodników zgorzeli, raka i zamierania pędów. Nieodkażony sekator przenosi z krzewu na krzew bakterie powodujące guzowatość i raka bakteryjnego — metodyka wymienia odkażanie narzędzi jako jedyną skuteczną metodę zapobiegania tym chorobom.
  • Wczesną wiosną obejrzyj pędy i pąki pod lupą
  • Zimą przejrzyj bezlistne pędy — złoża jaj i nekrozy
  • Przez całą zimę pilnuj osłon przed zwierzyną i gryzoniami Na nieogrodzonych nasadzeniach zające, sarny i dzikie króliki nadgryzają wierzchołki pędów na kilkunastu do kilkudziesięciu procentach krzewów, a najbardziej cierpią rośliny młode. Gryzonie w tym samym czasie uszkadzają szyjkę korzeniową i korzenie, co osłabia, a nawet zabija krzew. Metodyka nie przewiduje zwalczania zwierzyny — jedyną drogą jest odstraszanie i grodzenie, więc osłona założona jesienią musi przetrwać całą zimę.
  • Po opadzie mokrego śniegu otrząśnij krzewy Metodyka wymienia zabezpieczanie pędów przed uszkodzeniami mechanicznymi i mrozowymi wśród podstawowych metod zapobiegania zgorzeli i zamieraniu pędów — każde rozłamanie i każde pęknięcie mrozowe jest miejscem, którym grzyby wnikają do pędu. Ciężki, mokry śnieg rozkłada i rozłamuje pędy borówki właśnie w grudniu i styczniu, a rany zostają otwarte aż do wiosny.
Kwiecień
  • Posadź borówkę w kwaśne podłoże i nie za głęboko Borówka to jedyny popularny krzew owocowy, który wymaga podłoża o pH 3,5–4,0. W zwykłej ogrodowej ziemi po prostu głoduje i choruje, bo nie ma korzeni włośnikowych i sama nie pobierze składników. Osobna pułapka to sadzenie za głęboko: obsypana grubą warstwą ziemi, trocin czy kory dolna część pędu nie wytworzy warstwy korka i staje się otwartą bramą dla grzybów glebowych.
  • Przetnij krzew na przedwiośniu, przy suchej i słonecznej pogodzie Cięcie decyduje o zdrowotności krzewu: przewiewny krzew szybciej obsycha po deszczu, a długie zwilżenie pędów i liści jest głównym warunkiem porażenia przez grzyby. Przedwiośnie to najlepszy termin, bo dopiero wtedy odróżnisz pąki kwiatowe od liściowych i nie wytniesz przyszłego plonu.
  • Po cięciu: wynieś pędy z działki i odkaź sekator Wycięte pędy z nekrozami to nadal żywe źródło zarodników zgorzeli, raka i zamierania pędów. Nieodkażony sekator przenosi z krzewu na krzew bakterie powodujące guzowatość i raka bakteryjnego — metodyka wymienia odkażanie narzędzi jako jedyną skuteczną metodę zapobiegania tym chorobom.
  • Nawieź azotem wiosną, w dawce zależnej od wieku krzewu Borówka rośnie płytko i w kwaśnym, ubogim podłożu — bez nawożenia szybko słabnie, a rośliny w złej kondycji są łatwiej atakowane przez patogeny i mocniej uszkadzane przez mróz. Z drugiej strony przenawożona borówka rośnie bujnie i długo nie drewnieje, przez co gorzej znosi zimę.
  • Uzupełnij ściółkę z kory lub trocin do 10 cm Ściółka z materiałów iglastych jednocześnie zakwasza podłoże, utrzymuje wilgoć przy płytkich korzeniach i dusi chwasty, z którymi borówka bez korzeni włośnikowych bardzo źle konkuruje. Metodyka wskazuje ściółkowanie jako zalecany sposób utrzymania gleby w rzędzie krzewów.
  • Osłoń kwiaty, gdy zapowiadany jest przymrozek Borówka kwitnie w maju, kiedy przymrozki są w Polsce normą, a przemarznięty kwiat to owoc, którego nie będzie. Metodyka podaje, że zraszanie roślin w czasie przymrozku chroni kwiaty nawet przy spadku temperatury do -5°C — na działce łatwiej jednak osłonić krzew.
  • Wczesną wiosną obejrzyj pędy i pąki pod lupą
  • Sprawdzaj wierzchołki pędów — pryszczarek borówkowiec
  • Przeglądaj wierzchołki i spody liści na mszyce
  • Latem oglądaj liście z obu stron
Maj
  • Osłoń kwiaty, gdy zapowiadany jest przymrozek Borówka kwitnie w maju, kiedy przymrozki są w Polsce normą, a przemarznięty kwiat to owoc, którego nie będzie. Metodyka podaje, że zraszanie roślin w czasie przymrozku chroni kwiaty nawet przy spadku temperatury do -5°C — na działce łatwiej jednak osłonić krzew.
  • Sprawdzaj wierzchołki pędów — pryszczarek borówkowiec
  • Przeglądaj wierzchołki i spody liści na mszyce
  • W czasie kwitnienia zajrzyj do kwiatów
  • Latem oglądaj liście z obu stron
  • Od maja powieś pułapkę na muszkę plamoskrzydłą
  • Deszczowa pogoda w kwitnieniu i przed zbiorem — zagrożenie gniciem owoców
Czerwiec
  • Osłoń kwiaty, gdy zapowiadany jest przymrozek Borówka kwitnie w maju, kiedy przymrozki są w Polsce normą, a przemarznięty kwiat to owoc, którego nie będzie. Metodyka podaje, że zraszanie roślin w czasie przymrozku chroni kwiaty nawet przy spadku temperatury do -5°C — na działce łatwiej jednak osłonić krzew.
  • Sprawdzaj wierzchołki pędów — pryszczarek borówkowiec
  • Przeglądaj wierzchołki i spody liści na mszyce
  • W czasie kwitnienia zajrzyj do kwiatów
  • Latem oglądaj liście z obu stron
  • Od maja powieś pułapkę na muszkę plamoskrzydłą
  • Deszczowa pogoda w kwitnieniu i przed zbiorem — zagrożenie gniciem owoców
Lipiec
  • Osłoń kwiaty, gdy zapowiadany jest przymrozek Borówka kwitnie w maju, kiedy przymrozki są w Polsce normą, a przemarznięty kwiat to owoc, którego nie będzie. Metodyka podaje, że zraszanie roślin w czasie przymrozku chroni kwiaty nawet przy spadku temperatury do -5°C — na działce łatwiej jednak osłonić krzew.
  • Sprawdzaj wierzchołki pędów — pryszczarek borówkowiec
  • Przeglądaj wierzchołki i spody liści na mszyce
  • Latem oglądaj liście z obu stron
  • Od maja powieś pułapkę na muszkę plamoskrzydłą
  • Deszczowa pogoda w kwitnieniu i przed zbiorem — zagrożenie gniciem owoców
  • Zbieraj co kilka dni i usuwaj każdy gnijący owoc Gnijące owoce na krzewie i pod nim to podręcznikowe źródło infekcji na przyszły sezon — metodyka wymienia ich usuwanie jako główną metodę ograniczania antraknozy i brunatnej zgnilizny. Częsty zbiór odbiera też pożywkę muszce plamoskrzydłej, która potrzebuje przejrzałych owoców.
Sierpień
  • Sprawdzaj wierzchołki pędów — pryszczarek borówkowiec
  • Przeglądaj wierzchołki i spody liści na mszyce
  • Latem oglądaj liście z obu stron
  • Od maja powieś pułapkę na muszkę plamoskrzydłą
  • Deszczowa pogoda w kwitnieniu i przed zbiorem — zagrożenie gniciem owoców
  • Zbieraj co kilka dni i usuwaj każdy gnijący owoc Gnijące owoce na krzewie i pod nim to podręcznikowe źródło infekcji na przyszły sezon — metodyka wymienia ich usuwanie jako główną metodę ograniczania antraknozy i brunatnej zgnilizny. Częsty zbiór odbiera też pożywkę muszce plamoskrzydłej, która potrzebuje przejrzałych owoców.
Wrzesień
  • Sprawdzaj wierzchołki pędów — pryszczarek borówkowiec
  • Przeglądaj wierzchołki i spody liści na mszyce
  • Latem oglądaj liście z obu stron
  • Od maja powieś pułapkę na muszkę plamoskrzydłą
  • Deszczowa pogoda w kwitnieniu i przed zbiorem — zagrożenie gniciem owoców
  • Zbieraj co kilka dni i usuwaj każdy gnijący owoc Gnijące owoce na krzewie i pod nim to podręcznikowe źródło infekcji na przyszły sezon — metodyka wymienia ich usuwanie jako główną metodę ograniczania antraknozy i brunatnej zgnilizny. Częsty zbiór odbiera też pożywkę muszce plamoskrzydłej, która potrzebuje przejrzałych owoców.
Październik
  • Latem oglądaj liście z obu stron
  • Od maja powieś pułapkę na muszkę plamoskrzydłą
  • Jesienią wygrab liście i zabezpiecz krzewy przed zwierzyną Opadłe porażone liście są źródłem infekcji białej plamistości w przyszłym roku, a wygrabienie ich przerywa cykl choroby bez żadnego zabiegu. Jesień to także moment, w którym gryzonie zaczynają ogryzać szyjki korzeniowe, a zające i sarny nadgryzać wierzchołki pędów — na młodych krzewach potrafią zrobić większe szkody niż wszystkie choroby razem.
Listopad
  • Latem oglądaj liście z obu stron
  • Jesienią wygrab liście i zabezpiecz krzewy przed zwierzyną Opadłe porażone liście są źródłem infekcji białej plamistości w przyszłym roku, a wygrabienie ich przerywa cykl choroby bez żadnego zabiegu. Jesień to także moment, w którym gryzonie zaczynają ogryzać szyjki korzeniowe, a zające i sarny nadgryzać wierzchołki pędów — na młodych krzewach potrafią zrobić większe szkody niż wszystkie choroby razem.
  • Zimą przejrzyj bezlistne pędy — złoża jaj i nekrozy
  • Przez całą zimę pilnuj osłon przed zwierzyną i gryzoniami Na nieogrodzonych nasadzeniach zające, sarny i dzikie króliki nadgryzają wierzchołki pędów na kilkunastu do kilkudziesięciu procentach krzewów, a najbardziej cierpią rośliny młode. Gryzonie w tym samym czasie uszkadzają szyjkę korzeniową i korzenie, co osłabia, a nawet zabija krzew. Metodyka nie przewiduje zwalczania zwierzyny — jedyną drogą jest odstraszanie i grodzenie, więc osłona założona jesienią musi przetrwać całą zimę.
  • Po opadzie mokrego śniegu otrząśnij krzewy Metodyka wymienia zabezpieczanie pędów przed uszkodzeniami mechanicznymi i mrozowymi wśród podstawowych metod zapobiegania zgorzeli i zamieraniu pędów — każde rozłamanie i każde pęknięcie mrozowe jest miejscem, którym grzyby wnikają do pędu. Ciężki, mokry śnieg rozkłada i rozłamuje pędy borówki właśnie w grudniu i styczniu, a rany zostają otwarte aż do wiosny.
Grudzień
  • Zimą przejrzyj bezlistne pędy — złoża jaj i nekrozy
  • Przez całą zimę pilnuj osłon przed zwierzyną i gryzoniami Na nieogrodzonych nasadzeniach zające, sarny i dzikie króliki nadgryzają wierzchołki pędów na kilkunastu do kilkudziesięciu procentach krzewów, a najbardziej cierpią rośliny młode. Gryzonie w tym samym czasie uszkadzają szyjkę korzeniową i korzenie, co osłabia, a nawet zabija krzew. Metodyka nie przewiduje zwalczania zwierzyny — jedyną drogą jest odstraszanie i grodzenie, więc osłona założona jesienią musi przetrwać całą zimę.
  • Po opadzie mokrego śniegu otrząśnij krzewy Metodyka wymienia zabezpieczanie pędów przed uszkodzeniami mechanicznymi i mrozowymi wśród podstawowych metod zapobiegania zgorzeli i zamieraniu pędów — każde rozłamanie i każde pęknięcie mrozowe jest miejscem, którym grzyby wnikają do pędu. Ciężki, mokry śnieg rozkłada i rozłamuje pędy borówki właśnie w grudniu i styczniu, a rany zostają otwarte aż do wiosny.

Zależne od pogody i obserwacji

Choroby

Szkodniki

Odmiany

Odmiany dziedziczą zalecenia po gatunku; różnią się pokrojem, barwą i wysokością.