Bukszpan wieczniezielony

Buxus sempervirens roślina ozdobna

Co zrobić we wrześniu

Co 7–14 dni zaglądaj do WNĘTRZA krzewu
Zawieś pułapkę feromonową i sprawdzaj ją co tydzień
Latem sprawdzaj liście przez lupę — przędziorek bukszpanowiec
Plamy na liściach i zamierające pędy — reaguj przy pierwszym krzewie
Latem szukaj żółtozielonych plam na wierzchu liścia i nalotu od spodu
Pojedynczy krzew odstający od reszty — sprawdź go u nasady

Pielęgnacja

Sadzenie Materiał gołokorzenny — sadź w mar, kwi, paź, lis · zalecenie ogólne dla grupy

Zalecenia dla gatunku — przy konkretnej odmianie mogą się różnić.

Kalendarz zabiegów

Styczeń	Zimą przejrzyj kilkanaście pędów — tam zimują czerwce i przędziorki Zabieg olejowy na formy zimujące — tylko gdy zimą coś znalazłeś
Luty	Zimą przejrzyj kilkanaście pędów — tam zimują czerwce i przędziorki Zabieg olejowy na formy zimujące — tylko gdy zimą coś znalazłeś
Marzec	Sadź tylko zdrowe krzewy i o chłodnej porze dnia Cała profilaktyka fytoftorozy w programie ochrony sprowadza się do jednego: nie wpuść patogenu do ogrodu razem z rośliną. Zalecenia są tam pisane pod szkółkę (jednorazowe podłoże, odkażone doniczki, sadzonki ze zdrowych mateczników), ale sens dla działkowca jest ten sam — chory krzew z marketu zostawi w ziemi problem na lata. Metodyka dokłada drugi powód: roślina posadzona w pełnym słońcu i upale traci wodę, zanim zdąży się ukorzenić. Wyściółkuj podstawę krzewu — ale nie korą i nie pod sam pęd Metodyka poleca ściółkowanie grubą warstwą jako podstawowy sposób na chwasty, które konkurują z krzewem o wodę i bywają źródłem infekcji. Ale ta sama metodyka stawia ostrzeżenie, o którym rzadko się pamięta: opieńka miodowa „występuje tam, gdzie do gleby dodaje się korę lub też przykrywa się nią powierzchnię gleby wokół roślin”. Kora ściągnięta z lasu potrafi wnieść do ogrodu patogen, który potem wędruje sznurami grzybni od krzewu do krzewu wzdłuż żywopłotu. Wiosną zasil krzewy, a po żerowaniu ćmy dołóż krzemu Bukszpan ogryziony przez ćmę traci powierzchnię asymilacyjną i musi ją odbudować — MODR pisze wprost, że osłabiona w ten sposób roślina staje się podatna na choroby grzybowe. Wskazuje przy tym krzem jako pierwiastek wzmacniający ściany komórkowe, czyli odporność na uszkodzenia mechaniczne, oraz szczepionki mikoryzowe jako wsparcie systemu korzeniowego. Co 7–14 dni zaglądaj do WNĘTRZA krzewu Okryj krzew szczelnie włókniną, zanim samice złożą jaja Zimą przejrzyj kilkanaście pędów — tam zimują czerwce i przędziorki Zabieg olejowy na formy zimujące — tylko gdy zimą coś znalazłeś Świeżo posadzone i przesadzone krzewy — sprawdź podstawę pędu
Kwiecień	Sadź tylko zdrowe krzewy i o chłodnej porze dnia Cała profilaktyka fytoftorozy w programie ochrony sprowadza się do jednego: nie wpuść patogenu do ogrodu razem z rośliną. Zalecenia są tam pisane pod szkółkę (jednorazowe podłoże, odkażone doniczki, sadzonki ze zdrowych mateczników), ale sens dla działkowca jest ten sam — chory krzew z marketu zostawi w ziemi problem na lata. Metodyka dokłada drugi powód: roślina posadzona w pełnym słońcu i upale traci wodę, zanim zdąży się ukorzenić. Wyściółkuj podstawę krzewu — ale nie korą i nie pod sam pęd Metodyka poleca ściółkowanie grubą warstwą jako podstawowy sposób na chwasty, które konkurują z krzewem o wodę i bywają źródłem infekcji. Ale ta sama metodyka stawia ostrzeżenie, o którym rzadko się pamięta: opieńka miodowa „występuje tam, gdzie do gleby dodaje się korę lub też przykrywa się nią powierzchnię gleby wokół roślin”. Kora ściągnięta z lasu potrafi wnieść do ogrodu patogen, który potem wędruje sznurami grzybni od krzewu do krzewu wzdłuż żywopłotu. Wiosną zasil krzewy, a po żerowaniu ćmy dołóż krzemu Bukszpan ogryziony przez ćmę traci powierzchnię asymilacyjną i musi ją odbudować — MODR pisze wprost, że osłabiona w ten sposób roślina staje się podatna na choroby grzybowe. Wskazuje przy tym krzem jako pierwiastek wzmacniający ściany komórkowe, czyli odporność na uszkodzenia mechaniczne, oraz szczepionki mikoryzowe jako wsparcie systemu korzeniowego. Co 7–14 dni zaglądaj do WNĘTRZA krzewu Zawieś pułapkę feromonową i sprawdzaj ją co tydzień Okryj krzew szczelnie włókniną, zanim samice złożą jaja Świeżo posadzone i przesadzone krzewy — sprawdź podstawę pędu
Maj	Sadź tylko zdrowe krzewy i o chłodnej porze dnia Cała profilaktyka fytoftorozy w programie ochrony sprowadza się do jednego: nie wpuść patogenu do ogrodu razem z rośliną. Zalecenia są tam pisane pod szkółkę (jednorazowe podłoże, odkażone doniczki, sadzonki ze zdrowych mateczników), ale sens dla działkowca jest ten sam — chory krzew z marketu zostawi w ziemi problem na lata. Metodyka dokłada drugi powód: roślina posadzona w pełnym słońcu i upale traci wodę, zanim zdąży się ukorzenić. Formuj krzew ostrym narzędziem, w pochmurny dzień Bukszpan bardzo dobrze znosi cięcie formujące — to właśnie dlatego trafia na obwódki rabat, kule i żywopłoty. Ale każde cięcie to rana, a metodyka wymienia zranione tkanki podczas cięcia jako drogę wejścia patogenów do rośliny. Drugi powód ostrożności jest fizyczny: strzyżenie odsłania wnętrze krzewu i młode listki, które w pełnym słońcu przypiekają się jak przy zwilżaniu w upale. Co 7–14 dni zaglądaj do WNĘTRZA krzewu Zawieś pułapkę feromonową i sprawdzaj ją co tydzień Latem sprawdzaj liście przez lupę — przędziorek bukszpanowiec Wiosną szukaj białej wełny i liści zwiniętych w „kapuściane główki” Zniekształcone wierzchołki i wypukłe plamy na liściach Sprawdzaj pędy na tarczki — misecznik i skorupik Plamy na liściach i zamierające pędy — reaguj przy pierwszym krzewie Pojedynczy krzew odstający od reszty — sprawdź go u nasady Świeżo posadzone i przesadzone krzewy — sprawdź podstawę pędu
Czerwiec	Formuj krzew ostrym narzędziem, w pochmurny dzień Bukszpan bardzo dobrze znosi cięcie formujące — to właśnie dlatego trafia na obwódki rabat, kule i żywopłoty. Ale każde cięcie to rana, a metodyka wymienia zranione tkanki podczas cięcia jako drogę wejścia patogenów do rośliny. Drugi powód ostrożności jest fizyczny: strzyżenie odsłania wnętrze krzewu i młode listki, które w pełnym słońcu przypiekają się jak przy zwilżaniu w upale. Co 7–14 dni zaglądaj do WNĘTRZA krzewu Zawieś pułapkę feromonową i sprawdzaj ją co tydzień Latem sprawdzaj liście przez lupę — przędziorek bukszpanowiec Wiosną szukaj białej wełny i liści zwiniętych w „kapuściane główki” Zniekształcone wierzchołki i wypukłe plamy na liściach Sprawdzaj pędy na tarczki — misecznik i skorupik Plamy na liściach i zamierające pędy — reaguj przy pierwszym krzewie Pojedynczy krzew odstający od reszty — sprawdź go u nasady
Lipiec	Co 7–14 dni zaglądaj do WNĘTRZA krzewu Zawieś pułapkę feromonową i sprawdzaj ją co tydzień Latem sprawdzaj liście przez lupę — przędziorek bukszpanowiec Zniekształcone wierzchołki i wypukłe plamy na liściach Sprawdzaj pędy na tarczki — misecznik i skorupik Plamy na liściach i zamierające pędy — reaguj przy pierwszym krzewie Latem szukaj żółtozielonych plam na wierzchu liścia i nalotu od spodu Pojedynczy krzew odstający od reszty — sprawdź go u nasady
Sierpień	Co 7–14 dni zaglądaj do WNĘTRZA krzewu Zawieś pułapkę feromonową i sprawdzaj ją co tydzień Latem sprawdzaj liście przez lupę — przędziorek bukszpanowiec Sprawdzaj pędy na tarczki — misecznik i skorupik Plamy na liściach i zamierające pędy — reaguj przy pierwszym krzewie Latem szukaj żółtozielonych plam na wierzchu liścia i nalotu od spodu Pojedynczy krzew odstający od reszty — sprawdź go u nasady
Wrzesień	Co 7–14 dni zaglądaj do WNĘTRZA krzewu Zawieś pułapkę feromonową i sprawdzaj ją co tydzień Latem sprawdzaj liście przez lupę — przędziorek bukszpanowiec Plamy na liściach i zamierające pędy — reaguj przy pierwszym krzewie Latem szukaj żółtozielonych plam na wierzchu liścia i nalotu od spodu Pojedynczy krzew odstający od reszty — sprawdź go u nasady
Październik	Napój krzewy przed zimą — bukszpan paruje wodę także w mrozie MODR wskazuje to jako zabieg, o którym najłatwiej zapomnieć: bukszpan jest zimozielony, więc transpiruje przez całą zimę, a gdy gleba zamarznie, korzenie nie mają skąd wziąć wody. Krzew, który wszedł w zimę suchy, brązowieje w lutym i marcu — i wygląda to jak choroba, choć jest zwykłym przesuszeniem. Wygrab i zabierz wszystko, co leży pod krzewem Pod bukszpanem zimuje jednocześnie kilka problemów: opadłe liście z plamami są schronieniem grzybów chorobotwórczych, a resztki roślinne zrzucone przy otrząsaniu zawierają gąsienice i poczwarki ćmy. Metodyka zaleca jesienne zbieranie i niszczenie opadłych liści właśnie po to, żeby nie dopuścić do przezimowania patogenów i szkodników. Co 7–14 dni zaglądaj do WNĘTRZA krzewu Zawieś pułapkę feromonową i sprawdzaj ją co tydzień Plamy na liściach i zamierające pędy — reaguj przy pierwszym krzewie Latem szukaj żółtozielonych plam na wierzchu liścia i nalotu od spodu Pojedynczy krzew odstający od reszty — sprawdź go u nasady
Listopad	Napój krzewy przed zimą — bukszpan paruje wodę także w mrozie MODR wskazuje to jako zabieg, o którym najłatwiej zapomnieć: bukszpan jest zimozielony, więc transpiruje przez całą zimę, a gdy gleba zamarznie, korzenie nie mają skąd wziąć wody. Krzew, który wszedł w zimę suchy, brązowieje w lutym i marcu — i wygląda to jak choroba, choć jest zwykłym przesuszeniem. Wygrab i zabierz wszystko, co leży pod krzewem Pod bukszpanem zimuje jednocześnie kilka problemów: opadłe liście z plamami są schronieniem grzybów chorobotwórczych, a resztki roślinne zrzucone przy otrząsaniu zawierają gąsienice i poczwarki ćmy. Metodyka zaleca jesienne zbieranie i niszczenie opadłych liści właśnie po to, żeby nie dopuścić do przezimowania patogenów i szkodników. Co 7–14 dni zaglądaj do WNĘTRZA krzewu Zimą przejrzyj kilkanaście pędów — tam zimują czerwce i przędziorki Zabieg olejowy na formy zimujące — tylko gdy zimą coś znalazłeś Latem szukaj żółtozielonych plam na wierzchu liścia i nalotu od spodu Pojedynczy krzew odstający od reszty — sprawdź go u nasady
Grudzień	Zimą przejrzyj kilkanaście pędów — tam zimują czerwce i przędziorki Zabieg olejowy na formy zimujące — tylko gdy zimą coś znalazłeś

Zależne od pogody i obserwacji

W suszę podlewaj pod krzew, nigdy po liściach w słońcu Metodyka opisuje dwa błędy podlewania, które na bukszpanie kończą się dokładnie tak samo — brązowymi liśćmi, które potem bierze się za chorobę. Pierwszy to niedobór wody: wiosną i latem przy jej braku brzegi liści brązowieją i zasychają. Drugi to zwilżanie krzewu w pełnym słońcu, które przypieka liście i młode pędy. A zostawienie zwartego, gęstego krzewu mokrego na noc to prosta droga do szarej pleśni.
Przy mroźnych, słonecznych dniach ocień krzew od południa Zestaw mróz plus ostre słońce jest dla zimozielonego krzewu gorszy niż sam mróz: liście na nasłonecznionej stronie nagrzewają się i parują, a zamarznięte korzenie nie mają czym tej wody uzupełnić. MODR uzasadnia podlewanie przedzimowe dokładnie tym mechanizmem i wprost wymienia poparzenie słoneczne jako objaw, który bywa mylony z żerowaniem ćmy. UWAGA: sam zabieg osłaniania nie jest w źródłach opisany — to wniosek z ich argumentacji, nie cytat.
Usuwaj zeschnięte gałązki na bieżąco — w nich siedzą poczwarki MODR ostrzega, że w martwych częściach krzewu wciąż mogą znajdować się poczwarki ćmy bukszpanowej — zostawiona sucha gałązka to gotowe źródło następnego pokolenia. Metodyka dokłada regułę techniczną: obumarłe pędy wycina się poniżej miejsca nekrozy, nad silnym bocznym odgałęzieniem, bo cięcie w martwą tkankę zostawia w krzewie żywą grzybnię.
Warunki sprzyjają wylęgowi gąsienic — zajrzyj do wnętrza krzewu
Ciepła fala — skróć odstępy między przeglądami krzewu
Przy kilku krzewach po prostu zbierz gąsienice ręcznie MODR stawia sprawę jasno: zwalczanie ćmy zaczyna się od metod niechemicznych, a przy niewielkiej liczbie małych krzewów najprostsze i najskuteczniejsze jest zebranie gąsienic i poczwarek ręką. Żadna metoda chemiczna nie usuwa poczwarek ukrytych w kokonach z przędzy — a ręka usuwa.
Otrząśnij krzew albo spłucz gąsienice mocnym strumieniem wody Na większych krzewach i żywopłotach ręczne zbieranie przestaje nadążać. MODR poleca wtedy otrząsanie pojedynczych krzewów, a dla żywopłotów — spłukiwanie gąsienic i poczwarek strumieniem wody pod wysokim ciśnieniem. Metodyka potwierdza mechanizm od strony ogólnej: intensywny deszcz lub silny strumień wody zrzuca z roślin przędziorki, mszyce i drobne gąsienice.
Biopreparat na młode gąsienice (L1–L2) — wieczorem, od środka krzewu
Zabieg chemiczny na ćmę — dopiero na końcu i z rotacją substancji
Wywar z wrotyczu jako zabieg zniechęcający
Krzew, który nie odbił po zimie — wytnij u nasady, nie wyrzucaj na kompost MODR opisuje dwie sytuacje, w których bukszpan trzeba usunąć: gdy po zimie nie wypuszcza nowych przyrostów i gdy ćma zniszczyła go w sezonie tak, że pędy są martwe. Podaje przy tym pocieszającą obserwację — zdarza się, że krzew odbija od korzeni. Metodyka nakazuje z kolei usuwać i palić całe rośliny przy chorobach glebowych typu fytoftoroza, bo patogen zostaje w ziemi.
Zabieg grzybobójczy po pierwszych objawach, przemiennie

Choroby

Zamieranie pędów bukszpanu Calonectria pseudonaviculata (syn. Cylindrocladium buxicola) — Najgroźniejsza choroba bukszpanu w Europie — potrafi zabić cały żywopłot. Plamy na blaszkach liściowych, gwałtowne opadanie liści (krzew rzednie w kilka dni) oraz ciemne smugi na pędach, od których pęd zamiera. Widać to najpierw nisko i w środku krzewu, gdzie najdłużej utrzymuje się wilgoć. Wcześniejsze piśmiennictwo nazywa sprawcę Cylindrocladium buxicola — to ten sam grzyb.
Plamistość liści bukszpanu Volutella buxi, Macrophoma candollei, Mycosphaerella sp. — Plamy na blaszkach liściowych i przedwczesne opadanie liści; zamierają pojedyncze gałązki, zwykle te osłabione, ale krzew nie ginie gwałtownie. Źródła opisują tych trzech sprawców razem, pod jedną nazwą jednostki chorobowej, i nie rozdzielają ich objawów. Czwarty sprawca wymieniany w tej samej rubryce — Cylindrocladium buxicola, dziś Calonectria pseudonaviculata — ma w tym pliku własny rekord, bo to on odpowiada za zamieranie pędów bukszpanu i to dla niego istnieje mierzony model warunków infekcji.
Fytoftoroza bukszpanu Phytophthora citrophthora, P. cinnamomi, P. nicotianae — Objawy zaczynają się na części pędów, które szarzeją lub brązowieją, po czym choroba rozszerza się stopniowo na całą roślinę. U nasady, po niewielkim usunięciu kory, widać brązową zgniliznę sięgającą nawet 20 cm nad podłoże i schodzącą na korzenie. W nasadzeniu widać to jako pojedynczy krzew odstający wyglądem od zdrowych sąsiadów. Na roślinach liściastych rozwój choroby trwa znacznie dłużej niż na iglakach i bylinach.
Mączniak prawdziwy bukszpanu Phyllactinia guttata — Nietypowy jak na mączniaka: objawy pojawiają się dopiero w okresie lata i nie mają postaci białego nalotu na wierzchu liścia. Na GÓRNEJ stronie liści widać żółtozielone plamy, a od SPODU delikatny, biały nalot grzybni. Wzrost porażonych roślin jest zahamowany, silnie porażone liście i pędy zamierają.
Zgorzel zgnilakowa Pythium spp. (przede wszystkim Pythium ultimum) — Choroba roślin najmłodszych i najsłabiej ukorzenionych — siewek oraz sadzonek zielnych i zdrewniałych. Infekowane są korzenie i podstawa pędu, a nekroza może objąć nawet dwie trzecie sadzonki, powodując jej zamieranie lub bardzo silne zahamowanie wzrostu. Roślina więdnie mimo wilgotnej ziemi, korzenie są brązowe i rozpadają się przy pociągnięciu.

Szkodniki

Ćma bukszpanowa Cydalima perspectalis — Najgroźniejszy szkodnik bukszpanu w Polsce. Stadium szkodliwym są gąsienice: zielone, z ciemnymi liniami po bokach i czarnymi kropkami na grzbiecie, osiągające nawet 4 cm długości. Żerowanie zaczyna się WEWNĄTRZ krzewu i dopiero potem przechodzi na zewnątrz, aż do całkowitego ogołocenia z liści (gołożer); starsze gąsienice zjadają całe liście wraz z młodymi pędami. Gąsienice potrafią w 2–3 tygodnie zniszczyć kilkudziesięcioletni krzew. Na uszkodzonych pędach zostają oprzędy i odchody o zapachu zgnilizny. Po defoliacji krzewy słabiej zimują i tracą siły na odbudowę liści, przez co mogą stopniowo usychać i zamierać. Poczwarki do 2 cm długości ukryte w kokonie z przędzy między liśćmi; motyle o rozpiętości skrzydeł 3,5–4,5 cm, forma jasna ma białawe skrzydła z szerokimi brązowymi obwódkami. Samica składa okrągłe, żółte jaja o średnicy 1 mm na spodniej stronie liści, w głębi krzewu, 200–500 jaj w jednym pokoleniu. W sprzyjających warunkach do 3 pokoleń w sezonie; przy 20°C od pierwszego stadium larwalnego do postaci dorosłej mija około 40 dni. Zimują młode gąsienice ostatniego pokolenia w kokonach zrobionych z dwóch liści bukszpanu sklejonych przędzą. Gatunek inwazyjny zawleczony z Azji, w Polsce znany od 2012 r., obecnie w 11 województwach; nie ma tu wrogów naturalnych, a toksyny bukszpanu kumulujące się w gąsienicy odstraszają ptaki.
Przędziorek bukszpanowiec Eurytetranychus buxi — Roztocz żerujący na liściach bukszpanu; wysysanie soków daje jasne, mozaikowate przebarwienia blaszki liściowej. Ciało samic przędziorków owalne, długości 0,3–0,8 mm, barwy zależnej od gatunku; formy dorosłe mają 4 pary odnóży, larwy 3 pary.
Wzdymacz bukszpanowy Eriophyes canestrini — Szpeciel powodujący zniekształcenie pędów wierzchołkowych. Ciało samic szpecieli robakowate lub wrzecionowate, długości do 0,2 mm, z dwiema parami odnóży w przedniej części ciała — samego roztocza w warunkach ogrodowych praktycznie się nie zobaczy, rozpoznaje się go po objawie.
Miodówka bukszpanowa Psylla buxi (syn. Spanioneura buxi) — Pluskwiak o ciele długości do 5 mm, z dwiema parami przezroczystych skrzydeł ułożonych dachówkowato; larwy spłaszczone, najczęściej żółte z czarnym wzorem. Objawem jest biała, wełnista wydzielina na liściach i pędach oraz liście na wierzchołkach pędów zwinięte w charakterystyczny kształt kapuścianych główek.
Pryszczarek bukszpanek Monarthropalpus flavus — Muchówka, której beznoge larwy żerują wewnątrz blaszki liściowej. Objaw to wypukłe, okrągłe, żółtawobrunatne plamy na liściach, czyli miny. Silnie zaatakowane liście przedwcześnie opadają, przez co krzew rzednie.
Misecznik śliwowiec Parthenolecanium corni — Czerwiec, którego samice mają postać wypukłej tarczki. Na bukszpanie metodyka wiąże go z zahamowaniem wzrostu i zamieraniem pędów; wydzielana rosa miodowa pokrywa liście i porasta grzybami sadzakowymi.
Skorupik jabłoniowy Lepidosaphes ulmi — Tarcznik o tarczce w kształcie przecinka, brązowawoszarej, przyklejonej do kory pędów i do liści. Na bukszpanie i runiance metodyka wiąże go z zahamowaniem wzrostu i z czasem zamieraniem pędów.

Odmiany

Odmiany dziedziczą zalecenia po gatunku; różnią się pokrojem, barwą i wysokością.

Bukszpan wieczniezielony 'Angustifolia' Buxus sempervirens 'Angustifolia'
Bukszpan wieczniezielony 'Aurea Pendula' Buxus sempervirens 'Aurea Pendula'
Bukszpan wieczniezielony 'Aureovariegata' Buxus sempervirens 'Aureovariegata'
Bukszpan wieczniezielony 'Blauer Heinz' Buxus sempervirens 'Blauer Heinz'
Bukszpan wieczniezielony 'Bullata' Buxus sempervirens 'Bullata'
Bukszpan wieczniezielony 'Elegans' Buxus sempervirens 'Elegans'
Bukszpan wieczniezielony 'Elegantissima' Buxus sempervirens 'Elegantissima'
Bukszpan wieczniezielony 'Fastigiata' Buxus sempervirens 'Fastigiata'
Bukszpan wieczniezielony 'Golden China' Buxus sempervirens 'Golden China'
Bukszpan wieczniezielony 'Graham Blandy' Buxus sempervirens 'Graham Blandy'
Bukszpan wieczniezielony 'Handsworthiensis' Buxus sempervirens 'Handsworthiensis'
Bukszpan wieczniezielony 'Kermit' Buxus sempervirens 'Kermit'
Bukszpan wieczniezielony 'King Midas' Buxus sempervirens 'King Midas'
Bukszpan wieczniezielony 'Kraków' Buxus sempervirens 'Kraków'
Bukszpan wieczniezielony 'Latifolia Maculata' Buxus sempervirens 'Latifolia Maculata'
Bukszpan wieczniezielony 'Marginata' Buxus sempervirens 'Marginata'
Bukszpan wieczniezielony 'Notata' Buxus sempervirens 'Notata'
Bukszpan wieczniezielony 'Pyramidalis' Buxus sempervirens 'Pyramidalis'
Bukszpan wieczniezielony 'Raket' Buxus sempervirens 'Raket'
Bukszpan wieczniezielony 'Rotundifolia' Buxus sempervirens 'Rotundifolia'
Bukszpan wieczniezielony 'Suffruticosa' Buxus sempervirens 'Suffruticosa'
Bukszpan wieczniezielony 'Variegata' Buxus sempervirens 'Variegata'