Hortensja

Hydrangea spp. roślina ozdobna

Co zrobić we wrześniu

Sadzenie Materiał z pojemnika — sadź w kwi, maj, wrz, paź · co 90 cm–2,4 m
Latem u hortensji ogrodowej i pnącej tylko cięcie sanitarne
Sierpień — nie tnij hortensji ogrodowej, właśnie zawiązuje pąki
Przekwitłe kwiatostany — u jednych usuwać, u innych zostawić do wiosny
Nie dopuszczaj do zachwaszczenia pod krzewami Metodyka wskazuje odchwaszczanie jako podstawowy zabieg ograniczający choroby: chwasty konkurują o wodę i składniki, podnoszą wilgotność wokół rośliny i bywają źródłem infekcji. Przy septoriozie i szarej pleśni zalecenie brzmi wprost — unikać nadmiernego zagęszczenia i zachwaszczenia roślin, żeby zmniejszyć wilgotność wokół nich.
Zasilaj regularnie od kwietnia do sierpnia Hortensje wytwarzają w jednym sezonie ogromną masę liści i kwiatostanów i bez corocznego zasilania kwitną coraz słabiej. Ale nadmiar azotu jest równie zły jak niedobór: metodyka wiąże go z bujnym rozwojem liści przy słabym kwitnieniu i wiotkimi tkankami podatnymi na patogeny, a zbyt obfite nawożenie azotem przy niedoborze fosforu wskazuje wprost jako przyczynę silnego nasilenia mączniaków prawdziwych i rdzy.
Wrzesień–październik: nawóz jesienny bez azotu
Od kwietnia oglądaj krzewy raz w tygodniu
Brązowe plamy z czarnymi punktami — septorioza i plamistość liści
Wilgotność powyżej 94% — szara pleśń w kwiatostanach

Pielęgnacja

Sadzenie Materiał z pojemnika — sadź w kwi, maj, wrz, paź · co 90 cm–2,4 m

Zalecenia dla gatunku — przy konkretnej odmianie mogą się różnić.

Kalendarz zabiegów

Styczeń	Ciepły słoneczny dzień zimą — przewietrz okrycie Mokry, ciężki śnieg — strząśnij go z krzewu Zimą przejrzyj dziesięć pędów pod lupą
Luty	Luty–marzec: mocno przytnij hortensję bukietową i drzewiastą Hortensja bukietowa i drzewiasta (krzewiasta) kwitną na pędach wyrastających w tym samym roku, więc cięcie przedwiośniem niczego nie zabiera, a wręcz decyduje o kwitnieniu: im mocniejsze cięcie, tym mniej kwiatostanów, ale za to większych. Krzew nieprzycinany latami ogołaca się od dołu i wypuszcza coraz drobniejsze kwiaty. Cięcie wykonane za późno może opóźnić kwitnienie. Ciepły słoneczny dzień zimą — przewietrz okrycie Mokry, ciężki śnieg — strząśnij go z krzewu Zimą przejrzyj dziesięć pędów pod lupą
Marzec	Obejrzyj korzenie i pędy, zanim kupisz krzew Metodyka stawia zakup zdrowych roślin na pierwszym miejscu zasad higieny fitosanitarnej — z pojemnika najłatwiej wnieść na działkę patogeny korzeniowe i czerwce, których potem nie da się już usunąć z gleby. Guzak północny, jedyny szkodnik wymieniony w źródle wprost przy hortensji, przenosi się właśnie z podłożem i korzeniami. Półcień, zacisze i kwaśna gleba — reszta pielęgnacji z tego wynika Hortensja to roślina kwasolubna o bardzo dużych wymaganiach wodnych — sama nazwa rodzajowa nawiązuje do wody. Źródła zgodnie wskazują stanowisko półcieniste (nie w pełnym słońcu) i osłonięte od wiatru, glebę żyzną, próchniczną i koniecznie kwaśną, a jako niekorzystne — gleby ciężkie i gliniaste. Źle wybrane miejsce zamienia podlewanie w codzienny obowiązek na kilkanaście lat. Świeżo posadzony krzew przytnij — ale nie hortensję ogrodową Nieprzycięty po posadzeniu krzew gorzej się przyjmuje, bo wiosną rozwija się na nim za dużo pąków w stosunku do korzeni, które jeszcze nie pracują. Mniej pędów to mniejsze zapotrzebowanie na wodę i szybsze ukorzenienie. Uwaga: to zasada dla krzewów kwitnących na przyrostach bieżącego roku — u hortensji ogrodowej takie cięcie zabiera kwitnienie na cały sezon. Luty–marzec: mocno przytnij hortensję bukietową i drzewiastą Hortensja bukietowa i drzewiasta (krzewiasta) kwitną na pędach wyrastających w tym samym roku, więc cięcie przedwiośniem niczego nie zabiera, a wręcz decyduje o kwitnieniu: im mocniejsze cięcie, tym mniej kwiatostanów, ale za to większych. Krzew nieprzycinany latami ogołaca się od dołu i wypuszcza coraz drobniejsze kwiaty. Cięcie wykonane za późno może opóźnić kwitnienie. Sprawdź pH — hortensja chce 4,5–5,5 Chcesz niebieskie kwiaty — zakwaś glebę
Kwiecień	Obejrzyj korzenie i pędy, zanim kupisz krzew Metodyka stawia zakup zdrowych roślin na pierwszym miejscu zasad higieny fitosanitarnej — z pojemnika najłatwiej wnieść na działkę patogeny korzeniowe i czerwce, których potem nie da się już usunąć z gleby. Guzak północny, jedyny szkodnik wymieniony w źródle wprost przy hortensji, przenosi się właśnie z podłożem i korzeniami. Półcień, zacisze i kwaśna gleba — reszta pielęgnacji z tego wynika Hortensja to roślina kwasolubna o bardzo dużych wymaganiach wodnych — sama nazwa rodzajowa nawiązuje do wody. Źródła zgodnie wskazują stanowisko półcieniste (nie w pełnym słońcu) i osłonięte od wiatru, glebę żyzną, próchniczną i koniecznie kwaśną, a jako niekorzystne — gleby ciężkie i gliniaste. Źle wybrane miejsce zamienia podlewanie w codzienny obowiązek na kilkanaście lat. Świeżo posadzony krzew przytnij — ale nie hortensję ogrodową Nieprzycięty po posadzeniu krzew gorzej się przyjmuje, bo wiosną rozwija się na nim za dużo pąków w stosunku do korzeni, które jeszcze nie pracują. Mniej pędów to mniejsze zapotrzebowanie na wodę i szybsze ukorzenienie. Uwaga: to zasada dla krzewów kwitnących na przyrostach bieżącego roku — u hortensji ogrodowej takie cięcie zabiera kwitnienie na cały sezon. Hortensji ogrodowej wiosną zdejmij tylko suche kwiatostany To najczęstszy i najdroższy błąd przy hortensjach. Hortensja ogrodowa kwitnie na pędach zeszłorocznych — pąki kwiatowe zawiązała już w sierpniu poprzedniego roku, na pędach dwuletnich i starszych. Każdy skrócony wiosną pęd to usunięty pąk kwiatowy i lato bez kwiatów. To samo dotyczy hortensji pnącej, piłkowanej, kosmatej i dębolistnej. Wyściółkuj glebę wokół krzewu — to najtańszy sposób na wodę Kilkucentymetrowa warstwa kory lub zrębków zabezpiecza glebę przed wysychaniem i ogranicza chwasty, a przy roślinie tak wrażliwej na suszę jak hortensja odsuwa moment, w którym trzeba biec z konewką. Metodyka dodaje, że kompostowana kora sosnowa poprawia właściwości gleby i ogranicza rozwój patogenów glebowych — z jednym zastrzeżeniem. Nie dopuszczaj do zachwaszczenia pod krzewami Metodyka wskazuje odchwaszczanie jako podstawowy zabieg ograniczający choroby: chwasty konkurują o wodę i składniki, podnoszą wilgotność wokół rośliny i bywają źródłem infekcji. Przy septoriozie i szarej pleśni zalecenie brzmi wprost — unikać nadmiernego zagęszczenia i zachwaszczenia roślin, żeby zmniejszyć wilgotność wokół nich. Sprawdź pH — hortensja chce 4,5–5,5 Zasilaj regularnie od kwietnia do sierpnia Hortensje wytwarzają w jednym sezonie ogromną masę liści i kwiatostanów i bez corocznego zasilania kwitną coraz słabiej. Ale nadmiar azotu jest równie zły jak niedobór: metodyka wiąże go z bujnym rozwojem liści przy słabym kwitnieniu i wiotkimi tkankami podatnymi na patogeny, a zbyt obfite nawożenie azotem przy niedoborze fosforu wskazuje wprost jako przyczynę silnego nasilenia mączniaków prawdziwych i rdzy. Chcesz niebieskie kwiaty — zakwaś glebę Przymrozek po ruszeniu pąków — okryj krzew na noc To drugi moment w roku, w którym hortensja ogrodowa może stracić kwitnienie. Pąki, które przetrwały zimę pod okryciem, po ruszeniu wegetacji są już rozwinięte i bezbronne — spadek temperatury poniżej zera powoduje powstawanie kryształków lodu w komórkach i uszkodzenie młodych przyrostów. Wiosenny przymrozek trwa jedną noc, a skutek widać przez cały sezon. Od kwietnia oglądaj krzewy raz w tygodniu
Maj	Obejrzyj korzenie i pędy, zanim kupisz krzew Metodyka stawia zakup zdrowych roślin na pierwszym miejscu zasad higieny fitosanitarnej — z pojemnika najłatwiej wnieść na działkę patogeny korzeniowe i czerwce, których potem nie da się już usunąć z gleby. Guzak północny, jedyny szkodnik wymieniony w źródle wprost przy hortensji, przenosi się właśnie z podłożem i korzeniami. Półcień, zacisze i kwaśna gleba — reszta pielęgnacji z tego wynika Hortensja to roślina kwasolubna o bardzo dużych wymaganiach wodnych — sama nazwa rodzajowa nawiązuje do wody. Źródła zgodnie wskazują stanowisko półcieniste (nie w pełnym słońcu) i osłonięte od wiatru, glebę żyzną, próchniczną i koniecznie kwaśną, a jako niekorzystne — gleby ciężkie i gliniaste. Źle wybrane miejsce zamienia podlewanie w codzienny obowiązek na kilkanaście lat. Świeżo posadzony krzew przytnij — ale nie hortensję ogrodową Nieprzycięty po posadzeniu krzew gorzej się przyjmuje, bo wiosną rozwija się na nim za dużo pąków w stosunku do korzeni, które jeszcze nie pracują. Mniej pędów to mniejsze zapotrzebowanie na wodę i szybsze ukorzenienie. Uwaga: to zasada dla krzewów kwitnących na przyrostach bieżącego roku — u hortensji ogrodowej takie cięcie zabiera kwitnienie na cały sezon. Hortensji ogrodowej wiosną zdejmij tylko suche kwiatostany To najczęstszy i najdroższy błąd przy hortensjach. Hortensja ogrodowa kwitnie na pędach zeszłorocznych — pąki kwiatowe zawiązała już w sierpniu poprzedniego roku, na pędach dwuletnich i starszych. Każdy skrócony wiosną pęd to usunięty pąk kwiatowy i lato bez kwiatów. To samo dotyczy hortensji pnącej, piłkowanej, kosmatej i dębolistnej. Wyściółkuj glebę wokół krzewu — to najtańszy sposób na wodę Kilkucentymetrowa warstwa kory lub zrębków zabezpiecza glebę przed wysychaniem i ogranicza chwasty, a przy roślinie tak wrażliwej na suszę jak hortensja odsuwa moment, w którym trzeba biec z konewką. Metodyka dodaje, że kompostowana kora sosnowa poprawia właściwości gleby i ogranicza rozwój patogenów glebowych — z jednym zastrzeżeniem. Nie dopuszczaj do zachwaszczenia pod krzewami Metodyka wskazuje odchwaszczanie jako podstawowy zabieg ograniczający choroby: chwasty konkurują o wodę i składniki, podnoszą wilgotność wokół rośliny i bywają źródłem infekcji. Przy septoriozie i szarej pleśni zalecenie brzmi wprost — unikać nadmiernego zagęszczenia i zachwaszczenia roślin, żeby zmniejszyć wilgotność wokół nich. Zasilaj regularnie od kwietnia do sierpnia Hortensje wytwarzają w jednym sezonie ogromną masę liści i kwiatostanów i bez corocznego zasilania kwitną coraz słabiej. Ale nadmiar azotu jest równie zły jak niedobór: metodyka wiąże go z bujnym rozwojem liści przy słabym kwitnieniu i wiotkimi tkankami podatnymi na patogeny, a zbyt obfite nawożenie azotem przy niedoborze fosforu wskazuje wprost jako przyczynę silnego nasilenia mączniaków prawdziwych i rdzy. Chcesz niebieskie kwiaty — zakwaś glebę Przymrozek po ruszeniu pąków — okryj krzew na noc To drugi moment w roku, w którym hortensja ogrodowa może stracić kwitnienie. Pąki, które przetrwały zimę pod okryciem, po ruszeniu wegetacji są już rozwinięte i bezbronne — spadek temperatury poniżej zera powoduje powstawanie kryształków lodu w komórkach i uszkodzenie młodych przyrostów. Wiosenny przymrozek trwa jedną noc, a skutek widać przez cały sezon. Od kwietnia oglądaj krzewy raz w tygodniu Brązowe plamy z czarnymi punktami — septorioza i plamistość liści Ciepło i mokro — warunki dla plamistości liści
Czerwiec	Latem u hortensji ogrodowej i pnącej tylko cięcie sanitarne Przekwitłe kwiatostany — u jednych usuwać, u innych zostawić do wiosny Nie dopuszczaj do zachwaszczenia pod krzewami Metodyka wskazuje odchwaszczanie jako podstawowy zabieg ograniczający choroby: chwasty konkurują o wodę i składniki, podnoszą wilgotność wokół rośliny i bywają źródłem infekcji. Przy septoriozie i szarej pleśni zalecenie brzmi wprost — unikać nadmiernego zagęszczenia i zachwaszczenia roślin, żeby zmniejszyć wilgotność wokół nich. Zasilaj regularnie od kwietnia do sierpnia Hortensje wytwarzają w jednym sezonie ogromną masę liści i kwiatostanów i bez corocznego zasilania kwitną coraz słabiej. Ale nadmiar azotu jest równie zły jak niedobór: metodyka wiąże go z bujnym rozwojem liści przy słabym kwitnieniu i wiotkimi tkankami podatnymi na patogeny, a zbyt obfite nawożenie azotem przy niedoborze fosforu wskazuje wprost jako przyczynę silnego nasilenia mączniaków prawdziwych i rdzy. Od kwietnia oglądaj krzewy raz w tygodniu Brązowe plamy z czarnymi punktami — septorioza i plamistość liści Ciepło i mokro — warunki dla plamistości liści Wilgotność powyżej 94% — szara pleśń w kwiatostanach
Lipiec	Latem u hortensji ogrodowej i pnącej tylko cięcie sanitarne Przekwitłe kwiatostany — u jednych usuwać, u innych zostawić do wiosny Nie dopuszczaj do zachwaszczenia pod krzewami Metodyka wskazuje odchwaszczanie jako podstawowy zabieg ograniczający choroby: chwasty konkurują o wodę i składniki, podnoszą wilgotność wokół rośliny i bywają źródłem infekcji. Przy septoriozie i szarej pleśni zalecenie brzmi wprost — unikać nadmiernego zagęszczenia i zachwaszczenia roślin, żeby zmniejszyć wilgotność wokół nich. Zasilaj regularnie od kwietnia do sierpnia Hortensje wytwarzają w jednym sezonie ogromną masę liści i kwiatostanów i bez corocznego zasilania kwitną coraz słabiej. Ale nadmiar azotu jest równie zły jak niedobór: metodyka wiąże go z bujnym rozwojem liści przy słabym kwitnieniu i wiotkimi tkankami podatnymi na patogeny, a zbyt obfite nawożenie azotem przy niedoborze fosforu wskazuje wprost jako przyczynę silnego nasilenia mączniaków prawdziwych i rdzy. Koniec lipca — odstaw azot Od kwietnia oglądaj krzewy raz w tygodniu Brązowe plamy z czarnymi punktami — septorioza i plamistość liści Wilgotność powyżej 94% — szara pleśń w kwiatostanach
Sierpień	Latem u hortensji ogrodowej i pnącej tylko cięcie sanitarne Sierpień — nie tnij hortensji ogrodowej, właśnie zawiązuje pąki Przekwitłe kwiatostany — u jednych usuwać, u innych zostawić do wiosny Nie dopuszczaj do zachwaszczenia pod krzewami Metodyka wskazuje odchwaszczanie jako podstawowy zabieg ograniczający choroby: chwasty konkurują o wodę i składniki, podnoszą wilgotność wokół rośliny i bywają źródłem infekcji. Przy septoriozie i szarej pleśni zalecenie brzmi wprost — unikać nadmiernego zagęszczenia i zachwaszczenia roślin, żeby zmniejszyć wilgotność wokół nich. Zasilaj regularnie od kwietnia do sierpnia Hortensje wytwarzają w jednym sezonie ogromną masę liści i kwiatostanów i bez corocznego zasilania kwitną coraz słabiej. Ale nadmiar azotu jest równie zły jak niedobór: metodyka wiąże go z bujnym rozwojem liści przy słabym kwitnieniu i wiotkimi tkankami podatnymi na patogeny, a zbyt obfite nawożenie azotem przy niedoborze fosforu wskazuje wprost jako przyczynę silnego nasilenia mączniaków prawdziwych i rdzy. Koniec lipca — odstaw azot Od kwietnia oglądaj krzewy raz w tygodniu Brązowe plamy z czarnymi punktami — septorioza i plamistość liści Wilgotność powyżej 94% — szara pleśń w kwiatostanach
Wrzesień	Latem u hortensji ogrodowej i pnącej tylko cięcie sanitarne Sierpień — nie tnij hortensji ogrodowej, właśnie zawiązuje pąki Przekwitłe kwiatostany — u jednych usuwać, u innych zostawić do wiosny Nie dopuszczaj do zachwaszczenia pod krzewami Metodyka wskazuje odchwaszczanie jako podstawowy zabieg ograniczający choroby: chwasty konkurują o wodę i składniki, podnoszą wilgotność wokół rośliny i bywają źródłem infekcji. Przy septoriozie i szarej pleśni zalecenie brzmi wprost — unikać nadmiernego zagęszczenia i zachwaszczenia roślin, żeby zmniejszyć wilgotność wokół nich. Zasilaj regularnie od kwietnia do sierpnia Hortensje wytwarzają w jednym sezonie ogromną masę liści i kwiatostanów i bez corocznego zasilania kwitną coraz słabiej. Ale nadmiar azotu jest równie zły jak niedobór: metodyka wiąże go z bujnym rozwojem liści przy słabym kwitnieniu i wiotkimi tkankami podatnymi na patogeny, a zbyt obfite nawożenie azotem przy niedoborze fosforu wskazuje wprost jako przyczynę silnego nasilenia mączniaków prawdziwych i rdzy. Wrzesień–październik: nawóz jesienny bez azotu Od kwietnia oglądaj krzewy raz w tygodniu Brązowe plamy z czarnymi punktami — septorioza i plamistość liści Wilgotność powyżej 94% — szara pleśń w kwiatostanach
Październik	Nie dopuszczaj do zachwaszczenia pod krzewami Metodyka wskazuje odchwaszczanie jako podstawowy zabieg ograniczający choroby: chwasty konkurują o wodę i składniki, podnoszą wilgotność wokół rośliny i bywają źródłem infekcji. Przy septoriozie i szarej pleśni zalecenie brzmi wprost — unikać nadmiernego zagęszczenia i zachwaszczenia roślin, żeby zmniejszyć wilgotność wokół nich. Wrzesień–październik: nawóz jesienny bez azotu Po pierwszych przymrozkach okryj hortensję ogrodową Hortensja ogrodowa pochodzi z regionów o łagodnych zimach i jest wymieniana wśród roślin najbardziej wrażliwych na mróz w polskich warunkach. Sedno sprawy jest jednak inne niż przy większości krzewów: ona nie tyle ginie od mrozu, ile traci zawiązane w sierpniu pąki kwiatowe, a wraz z nimi całe przyszłoroczne kwitnienie. Hortensja bukietowa i drzewiasta kwitną na pędach tegorocznych i okrywania nie wymagają. Od kwietnia oglądaj krzewy raz w tygodniu Brązowe plamy z czarnymi punktami — septorioza i plamistość liści Jesienią zbierz opadłe liście spod krzewów Sprawca septoriozy zimuje w piknidiach i zarodnikach na resztkach roślinnych w podłożu, a metodyka zaleca zbieranie i palenie opadłych liści wprost jako sposób na to, żeby nie dopuścić do przezimowania wielu grzybów chorobotwórczych i szkodników. Liście zostawione pod krzewem to gotowe źródło infekcji na kwiecień.
Listopad	Nie dopuszczaj do zachwaszczenia pod krzewami Metodyka wskazuje odchwaszczanie jako podstawowy zabieg ograniczający choroby: chwasty konkurują o wodę i składniki, podnoszą wilgotność wokół rośliny i bywają źródłem infekcji. Przy septoriozie i szarej pleśni zalecenie brzmi wprost — unikać nadmiernego zagęszczenia i zachwaszczenia roślin, żeby zmniejszyć wilgotność wokół nich. Po pierwszych przymrozkach okryj hortensję ogrodową Hortensja ogrodowa pochodzi z regionów o łagodnych zimach i jest wymieniana wśród roślin najbardziej wrażliwych na mróz w polskich warunkach. Sedno sprawy jest jednak inne niż przy większości krzewów: ona nie tyle ginie od mrozu, ile traci zawiązane w sierpniu pąki kwiatowe, a wraz z nimi całe przyszłoroczne kwitnienie. Hortensja bukietowa i drzewiasta kwitną na pędach tegorocznych i okrywania nie wymagają. Ciepły słoneczny dzień zimą — przewietrz okrycie Mokry, ciężki śnieg — strząśnij go z krzewu Zimą przejrzyj dziesięć pędów pod lupą Od kwietnia oglądaj krzewy raz w tygodniu Brązowe plamy z czarnymi punktami — septorioza i plamistość liści Jesienią zbierz opadłe liście spod krzewów Sprawca septoriozy zimuje w piknidiach i zarodnikach na resztkach roślinnych w podłożu, a metodyka zaleca zbieranie i palenie opadłych liści wprost jako sposób na to, żeby nie dopuścić do przezimowania wielu grzybów chorobotwórczych i szkodników. Liście zostawione pod krzewem to gotowe źródło infekcji na kwiecień.
Grudzień	Ciepły słoneczny dzień zimą — przewietrz okrycie Mokry, ciężki śnieg — strząśnij go z krzewu Zimą przejrzyj dziesięć pędów pod lupą

Zależne od pogody i obserwacji

Kilka dni bez deszczu — podlej, zanim liście zwisną Hortensja więdnie pierwsza z całego ogrodu: duże, cienkie liście i obfite kwiatostany parują ogromne ilości wody, a źródła określają ją wprost jako roślinę o dużych wymaganiach wodnych i wrażliwą na suszę. Zwisające liście to już sygnał spóźniony — przy niedoborze wody brzegi liści brązowieją i zasychają, a u hortensji ogrodowej susza w sierpniu odbija się na kwitnieniu w przyszłym roku.
Upał — podlej rano lub późnym popołudniem, nigdy po liściach w słońcu W upale hortensja traci wodę szybciej, niż korzenie zdążą ją pobrać, i więdnie nawet w wilgotnej ziemi. Zwilżanie roślin w ciągu dnia przy intensywnej operacji słonecznej metodyka wymienia jako przyczynę poparzenia liści i młodych pędów — szczególnie u odmian o barwnych liściach. Zraszanie krzewu w południe robi więc dokładnie odwrotnie, niż się wydaje.
Liczne zimujące jaja — zabieg olejem parafinowym
Biały nalot na młodych liściach — reaguj od razu
Krzew więdnie mimo podlewania — sprawdź korzenie
Wytnij chory pęd poniżej nekrozy — i zdezynfekuj sekator Metodyka stawia sprawę jednoznacznie: po stwierdzeniu chorób lub szkodników należy wycinać i palić silnie porażone pędy, a obumarłe pędy usuwać poniżej miejsca nekrozy, nad silnym bocznym odgałęzieniem. Cięcie powyżej nekrozy zostawia w krzewie żywą grzybnię. Wirusy przenoszą się z kolei podczas cięcia i innych prac pielęgnacyjnych przez zranione tkanki, więc brudne narzędzie samo roznosi chorobę po ogrodzie.

Choroby

Mączniak prawdziwy hortensji Erysiphe polygoni — Na powierzchni młodych liści i pędów, a niekiedy płatków kwiatowych, biały mączysty nalot grzybni i zarodnikowania. Początkowo są to pojedyncze plamy nalotu na blaszce liściowej, ale w ciągu kilku dni nalot pokrywa całą powierzchnię najmłodszych liści i pędów. Na grzybni formowane są bardzo liczne, okrągłe, drobne, jasnobrązowe, a następnie czarne otocznie. Wzrost porażonych roślin jest zahamowany, silnie porażone liście i pędy zamierają.
Plamistość liści hortensji Ascochyta hydrangea, Cercospora arborescentis, Phyllosticta hydrangeae — Na liściach pojedyncze lub liczne jasnobrązowe plamy, które szybko się powiększają; wokół plam może występować ciemniejsza obwódka szerokości 1–2 mm. W miarę wzrostu blaszek liściowych martwa tkanka w obrębie plam wykrusza się. Przy dużym nasileniu choroby liście żółkną, brązowieją i masowo opadają. Na powierzchni obumarłych tkanek pojawiają się zarodniki grzyba: u Ascochyta i Phyllosticta jako skupienia piknidiów na powierzchni plam, u Cercospora jako trzonki wyrastające pęczkami przez aparaty szparkowe na spodniej stronie liścia.
Septorioza hortensji Septoria hydrangeae — Na liściach brązowe plamy o średnicy od kilkunastu milimetrów do kilku centymetrów, otoczone ciemnobrązową lub czerwoną obwódką. Na powierzchni plam liczne czarne punkty — piknidia, czyli skupienia zarodników grzyba. Silnie porażone liście żółkną i masowo opadają. Objawy pojawiają się po kilku, a nawet kilkunastu dniach od infekcji, zależnie od rośliny żywicielskiej.
Szara pleśń Botrytis cinerea — Porażone tkanki brązowieją, zasychają i wykruszają się. W warunkach wysokiej wilgotności powietrza na powierzchni plam tworzy się obfity, szary, pylący nalot zarodników grzyba. Do zakażenia dochodzi zwykle w miejscach uszkodzenia rośliny przez owady lub zranienia powstałego podczas prac pielęgnacyjnych. Na powierzchni obumarłych tkanek, a u niektórych roślin wewnątrz obumarłych kwiatów, pojawiają się czarne, błyszczące, twarde sklerocja o średnicy 1–15 mm — formy przetrwalnikowe grzyba.
Mozaika hortensji Wirus pierścieniowej plamistości pomidora (ToRSV) — Metodyka wymienia tę chorobę przy hortensji wyłącznie w tabeli, bez opisu objawów. Ogólnie o wirozach roślin ozdobnych źródło podaje, że pojawiają się bardzo często na roślinach w pełni ich rozwoju, a wirus wnika przez zranione tkanki podczas cięcia, okulizacji, szczepienia i innych prac pielęgnacyjnych albo jest wprowadzany podczas żerowania wektorów — najczęściej mszyc i szkodliwych nicieni glebowych z rodzajów Trichodorus, Paratrichodorus (krępaki) i Longidorus (długacze).
Zielenienie kwiatów hortensji Hydrangea virescence (fitoplazma) — Metodyka wymienia chorobę przy hortensji w tabeli wirusów i fitoplazm, bez opisu objawów. Sama nazwa wskazuje na zielenienie kwiatów — płatki zamiast właściwej barwy przybierają zieloną, liściopodobną postać, a kwiatostan traci wartość ozdobną. Fitoplazmy, podobnie jak wirusy, przenoszone są przez owady żerujące na roślinach oraz z materiałem rozmnożeniowym.

Szkodniki

Guzak północny Meloidogyne hapla — Jedyny szkodnik wymieniony w metodyce przy hortensji z nazwy — w tabeli szkodników wielożernych jako żywiciela podano hortensję bukietową (obok róży i powojnika). Nicień przebywa w glebie i żeruje na korzeniach krzewów i bylin; larwy inwazyjne wnikają do korzeni, gdzie pod wpływem żerowania tworzą się mniej lub bardziej regularne, kuliste lub wrzecionowate wyrośla wielkości 1–5 mm, a dodatkowo powstaje bardzo dużo korzeni przybyszowych tworzących tzw. brodę. Wewnątrz wyrośli znajduje się jedna lub kilka gruszkowatych, białych samic długości 0,8–1,9 mm.
Przędziorek chmielowiec Tetranychus urticae — UWAGA: hortensja NIE jest wymieniona w źródle jako żywiciel z nazwy. Metodyka podaje przędziorka chmielowca wśród szkodników wielożernych, z żywicielami określonymi ogólnie: „wiele gatunków krzewów liściastych, np. tawuła japońska” oraz byliny. Objaw typowy dla przędziorków to mozaikowate przebarwianie liści na żółto; silnie porażone i uszkodzone liście nie regenerują się i należy je usunąć oraz spalić. Ciało samic owalne, długości 0,3–0,8 mm. Wpisany tu jako szkodnik możliwy, bo lustracja zimowa pędów i zabieg olejowy z metodyki celują właśnie w zimujące jaja przędziorków i mszyc.
Mszyce (jako wektory wiroz) Aphidoidea — UWAGA: metodyka nie wymienia żadnego gatunku mszycy przy hortensji. Wpisane tutaj wyłącznie z powodu ich roli jako wektorów: źródło podaje, że wirusy przenoszone są i wprowadzane podczas żerowania owadów, które nazywamy wektorami, a najczęściej są to mszyce i szkodliwe nicienie glebowe (krępaki, długacze). Hortensja ma w metodyce dwie choroby wirusowo-fitoplazmatyczne (mozaika hortensji, zielenienie kwiatów), których nie da się leczyć — ograniczanie wektorów i cięcie czystym narzędziem to jedyna dostępna profilaktyka.

Odmiany

Odmiany dziedziczą zalecenia po gatunku; różnią się pokrojem, barwą i wysokością.

Hortensja 'Ilvoclou' Hydrangea 'Ilvoclou'
Hortensja 'Inovalaur' Hydrangea 'Inovalaur'
Hortensja 'USHYD0405' Hydrangea 'USHYD0405'

Dane o tej roślinie pochodzą z: RHS — profile roślin. Pełny wykaz z licencjami: źródła danych.