Klon palmowy
Acer palmatum krzew liściasty
Co zrobić w październiku
- Sadzenie Materiał gołokorzenny — sadź w mar, kwi, paź, lis · zalecenie ogólne dla grupy
- Wygrab liście spod klonu — to jedyny skuteczny zabieg przeciw czarnej plamistości Metodyka opisuje cykl sprawcy wprost i to jest najważniejsze zdanie w całym tym rekordzie: Venturia inaequalis, Guignardia aesculi i Rhytisma acerinum zimują NA OPADŁYCH LIŚCIACH w postaci otoczni z workami i zarodnikami workowymi, które wiosną są uwalniane i dokonują pierwotnej infekcji nowo pojawiających się liści. Innymi słowy: liście, które zostawisz pod drzewem w listopadzie, są jedynym powodem, dla którego w sierpniu znów zobaczysz czarne plamy. Grabienie nie jest więc zabiegiem pomocniczym — to cała ochrona przed tą chorobą.
- Jesienią okryj młody i wrażliwy klon palmowy, a donicę przenieś w chłodne miejsce Część odmian klonu palmowego jest wrażliwa na mróz i zimuje w gruncie tylko pod okryciem albo w donicy w piwnicy (Wikipedia). Warszawski standard sadzenia pozwala wrażliwsze gatunki drzew na zimę kopczykować materiałem ściółkowym i każe rozgarnąć kopczyk w marcu albo po ustaniu silnych mrozów. Klon palmowy rośnie wolno (Clemson), więc każda strata pędów długo się odrabia.
- Załóż jesienią opaskę lepową na pień — samice piędzika wchodzą po nim pieszo
Pielęgnacja
- Sadzenie Materiał gołokorzenny — sadź w mar, kwi, paź, lis · zalecenie ogólne dla grupy
- Cięcie Latem (lip–wrz) · przed rozwinięciem liści obficie krwawi sokiem
- Nawożenie Nie wymaga nawożenia
- Podlewanie Umiarkowane
Zalecenia dla gatunku — przy konkretnej odmianie mogą się różnić.
Wymagania
| Stanowisko | słońce, półcień · szacunek |
|---|---|
| Wysokość | 2 m–5 m |
| Szerokość | 3,1 m–7,6 m |
| Kwitnienie | maj–cze |
| Gleba | żyzna, próchniczna, przepuszczalna |
| Wilgotność | umiarkowanie wilgotna |
| Odczyn | kwaśna, lekko kwaśna · szacunek |
| Mrozoodporność | mrozoodporna pod okryciem · strefa 6+ |
| Pokrój | krzew · szacunek |
| Zastosowanie | solitera, pojemnik, rabata · szacunek |
Kalendarz zabiegów
Zabiegi opisane dla rodzaju — wybrane te, które dotyczą także tego gatunku i odmiany.
| Styczeń |
|
|---|---|
| Luty |
|
| Kwiecień |
|
| Maj |
|
| Czerwiec |
|
| Lipiec |
|
| Sierpień |
|
| Wrzesień |
|
| Październik |
|
| Listopad |
|
| Grudzień |
|
Zależne od pogody i obserwacji
- Sprawdź maksymalną średnicę gałęzi — dla klonu srebrzystego to tylko 5 cm
- Nie usuwaj więcej niż 30% korony — powyżej 50% to zniszczenie drzewa
- Gałąź grubszą niż 3 cm tnij w trzech ruchach, żeby nie zedrzeć kory
- Martwe gałęzie możesz ciąć o każdej porze roku — ale nie wszystkie musisz Standard ZZW mówi wprost: termin cięć martwych gałęzi nie ma wpływu na zdrowie drzewa. To zdejmuje z działkowca presję terminu — suchy konar nad ścieżką możesz usunąć w listopadzie tak samo dobrze jak w lipcu. Ten sam standard dodaje jednak drugą stronę: jeśli to możliwe i nie ma przeciwwskazań, pozostawiaj maksymalną ilość martwego drewna, bo martwe drewno w koronie zwiększa różnorodność biologiczną, bywa miejscem rozrodu, wychowu młodych, odpoczynku i żerowania wielu organizmów, w tym zagrożonych wyginięciem, a ptaki i nietoperze regulują populacje owadów żerujących na drewnie i liściach.
- Po wichurze obejdź drzewo i oceń, co wisi Duży klon jest zwykle najwyższym obiektem na działce i to on decyduje o tym, co się stanie z altaną przy silnym wietrze. Standard ZZW dopuszcza cięcia przez cały rok w wypadku zagrożenia bezpieczeństwa — to jedyny wyjątek od letniego okna cięcia i dotyczy dokładnie takiej sytuacji. Klon srebrzysty jest w standardzie zaliczony do drzew źle gojących rany i to zarazem gatunek o kruchym drewnie, u którego rozłamania po wichurach zdarzają się najczęściej.
- Zanim zaczniesz ciąć, zajrzyj w koronę — czy nie ma tam gniazda
- Klonu nie nawoź „na wszelki wypadek” — najpierw zbadaj glebę
- Przed wapnowaniem sprawdź, który klon rośnie obok — palmowy woli glebę lekko kwaśną
- Kupując klon, obejrzyj go pod kątem werticiliozy — metodyka wskazuje ten gatunek imiennie To rzadki przypadek, w którym metodyka mówi o klonie wprost i formułuje zalecenie, a nie tylko wymienia go w tabeli: werticilioza pojawia się najczęściej na roślinach liściastych — „klonach, perukowcu, dereniu, sumaku” — i te gatunki roślin winny być poddane szczegółowym oględzinom w trakcie ich NABYWANIA. Powód jest brutalnie prosty: sprawca (Verticillium dahliae) infekuje roślinę przez korzenie lub lekko uszkodzoną podstawę pędu, tworzy chlamydospory, które przeżywają w glebie nawet kilkanaście lat, i nie ma na niego zabiegu ratunkowego. Choroba, którą wniesiesz na działkę w doniczce, zostaje w tym miejscu na lata także po usunięciu drzewa.
- Klon palmowy — miejsce osłonięte od wiatru, gleba wilgotna, próchniczna i lekko kwaśna
- Przy klonie palmowym odmiana decyduje o zimowaniu i o tym, czy roślina się zmieści
- Klon palmowy podlewaj w suszy — jest na nią wrażliwy Klon palmowy wymaga gleby stale, umiarkowanie wilgotnej (Wikipedia), a Clemson określa go jako wrażliwy na suszę i każe podlewać go w czasie suchej pogody — przy czym woda nie może stać przy korzeniach. Młode rośliny, posadzone w tym albo zeszłym sezonie, zależą od podlewania najbardziej (Wisconsin).
- Młody klon podlewaj w suszy przez pierwsze trzy sezony po posadzeniu Drzewo posadzone w tym albo w zeszłym sezonie nie ma jeszcze rozbudowanych korzeni i zależy od deszczu albo konewki; bez wody grozi mu zamieranie gałęzi, a nawet całego drzewa (Wisconsin). Warszawski standard sadzenia obejmuje młode drzewa trzyletnią opieką i każe je podlewać przez cały sezon, od kwietnia do października, zależnie od pogody. Dorosły, dobrze ukorzeniony klon podlewania zwykle nie potrzebuje — ten zabieg dotyczy drzew młodych.
- Jedna strona korony żółknie i zamiera — sprawdź, czy to nie werticilioza
Choroby
- Plamistość liści klonu (czarna plamistość, smoliste plamy) Rhytisma acerinum — Duże, wyraźnie odgraniczone plamy na blaszce liściowej, początkowo jasne i żółtawe, od pełni lata czarne, wypukłe i jakby polakierowane, nierzadko z jaśniejszą obwódką; nie dają się zetrzeć palcem i nie mają nalotu grzybni od spodu (tym różnią się od mączniaka). Metodyka opisuje je w ramach grupy plamistości liści: pojedyncze lub liczne plamy szybko się powiększające, wokół plam bywa ciemniejsza obwódka szerokości 1–2 mm, martwa tkanka w obrębie plam z czasem się wykrusza, a przy dużym nasileniu choroby liście żółkną, brązowieją i masowo opadają. UWAGA: charakterystyczny „lakierowany” wygląd czarnych plam i ich rozmiar nie są opisane w metodyce — pochodzą z wiedzy ogólnej i są tu wpisane wyłącznie po to, żeby użytkownik rozpoznał objaw; metodyka podaje dla tej pozycji tylko nazwę choroby, sprawcę i żywiciela (klon) oraz cykl zimowania.
- Werticilioza (więdnięcie naczyniowe) Verticillium dahliae — Pierwsze objawy pojawiają się na liściach, zwykle PO JEDNEJ STRONIE rośliny: liście żółkną i zwisają na pędach. Od podstawy pnia w kierunku wierzchołka widoczna jest przebijająca się przez tkanki szarobrązowa, potem brunatniejąca smuga. Na przekroju porażonego pędu widoczne są brązowe przebarwienia w wiązkach przewodzących. Porażone drzewo zamiera stopniowo i trwa to niekiedy kilka do kilkunastu lat. Podobne objawy występują na perukowcu, dereniu i innych krzewach liściastych.
- Mączniak prawdziwy klonu Uncinula tulasnei, U. bicornis, Phyllactinia guttata — Biały, mączysty nalot grzybni i zarodnikowania na powierzchni liści i młodych pędów, dający się zetrzeć palcem; początkowo pojedyncze plamy, przy nasileniu nalot pokrywa całą powierzchnię najmłodszych liści. Na grzybni formują się liczne, okrągłe, drobne, jasnobrązowe, a następnie czarne otocznie. Przy sprawcach z rodzaju Phyllactinia — wymienionym dla klonu wprost — objawy pojawiają się dopiero latem i wyglądają inaczej: żółtozielone plamy na górnej stronie liści i delikatny biały nalot grzybni od spodu. Wzrost porażonych roślin jest zahamowany, silnie porażone liście i pędy zamierają.
- Fytoftoroza (zgnilizna podstawy pnia i korzeni) Phytophthora cambivora — Metodyka wymienia klon jako jeden z przykładowych żywicieli Phytophthora cambivora w tabeli patogenów glebowych („drzewa i krzewy liściaste np. irga, klon, kasztanowiec”) i nie podaje przy tym wierszu opisu objawów. Z opisu grupy: patogeny glebowe atakują korzenie i podstawę pędu, powodując ich zgniliznę, a nadziemnym objawem jest stopniowe zamieranie rośliny — słabszy przyrost, drobniejsze i jaśniejsze liście, więdnięcie mimo wilgotnej gleby, wysięki i nekrozy u podstawy pnia. Objawy z góry są nieswoiste i łatwo je pomylić z werticiliozą albo ze skutkami przesuszenia; rozstrzyga oględziny podstawy pnia i korzeni.
Zagrożenia opisane dla rodzaju — przy konkretnym gatunku i odmianie nasilenie bywa inne.
Odmiany
Odmiany dziedziczą zalecenia po gatunku; różnią się pokrojem, barwą i wysokością.
- Klon palmowy 'Atropurpureum' Acer palmatum 'Atropurpureum'
- Klon palmowy 'Aureum' Acer palmatum 'Aureum'
- Klon palmowy 'Bloodgood' Acer palmatum 'Bloodgood'
- Klon palmowy 'Burgundy Lace' Acer palmatum 'Burgundy Lace'
- Klon palmowy 'Butterfly' Acer palmatum 'Butterfly'
- Klon palmowy 'Chishio Improved' Acer palmatum 'Chishio Improved'
- Klon palmowy 'Crimson Queen' Acer palmatum 'Crimson Queen'
- Klon palmowy 'Deshôjô' Acer palmatum 'Deshôjô'
- Klon palmowy 'Dissectum' Acer palmatum 'Dissectum'
- Klon palmowy 'Dissectum Nigrum' Acer palmatum 'Dissectum Nigrum'
- Klon palmowy 'Dissectum Rubrifolium' Acer palmatum 'Dissectum Rubrifolium'
- Klon palmowy 'Dissectum Rubrum' Acer palmatum 'Dissectum Rubrum'
- Klon palmowy 'Elegans' Acer palmatum 'Elegans'
- Klon palmowy 'Emerald Lace' Acer palmatum 'Emerald Lace'
- Klon palmowy 'Emma' Acer palmatum 'Emma'
- Klon palmowy 'Firecracker' Acer palmatum 'Firecracker'
- Klon palmowy 'Fireglow' Acer palmatum 'Fireglow'
- Klon palmowy 'Garnet' Acer palmatum 'Garnet'
- Klon palmowy 'Inaba-shidare' Acer palmatum 'Inaba-shidare'
- Klon palmowy 'Issai-nishiki' Acer palmatum 'Issai-nishiki'
- Klon palmowy 'Katsura' Acer palmatum 'Katsura'
- Klon palmowy 'Koto-no-ito' Acer palmatum 'Koto-no-ito'
- Klon palmowy 'Linearilobum' Acer palmatum 'Linearilobum'
- Klon palmowy 'Mikawa-yatsubusa' Acer palmatum 'Mikawa-yatsubusa'
- Klon palmowy 'Ō-kagami' Acer palmatum 'Ō-kagami'
- Klon palmowy 'Okushimo' Acer palmatum 'Okushimo'
- Klon palmowy 'Orange Dream' Acer palmatum 'Orange Dream'
- Klon palmowy 'Orangeola' Acer palmatum 'Orangeola'
- Klon palmowy 'Oridono-nishiki' Acer palmatum 'Oridono-nishiki'
- Klon palmowy 'Ornatum' Acer palmatum 'Ornatum'
- Klon palmowy 'Ôsakazuki' Acer palmatum 'Ôsakazuki'
- Klon palmowy 'Phoenix' Acer palmatum 'Phoenix'
- Klon palmowy 'Pink Passion' Acer palmatum 'Pink Passion'
- Klon palmowy 'Pixie' Acer palmatum 'Pixie'
- Klon palmowy 'Red Pygmy' Acer palmatum 'Red Pygmy'
- Klon palmowy 'Rubrum' Acer palmatum 'Rubrum'
- Klon palmowy 'Sangokaku' Acer palmatum 'Sangokaku'
- Klon palmowy 'Seiryû' Acer palmatum 'Seiryû'
- Klon palmowy 'Shaina' Acer palmatum 'Shaina'
- Klon palmowy 'Shishigashira' Acer palmatum 'Shishigashira'
- Klon palmowy 'Skeeter's Broom' Acer palmatum 'Skeeter's Broom'
- Klon palmowy 'Sonkootgre' Acer palmatum 'Sonkootgre'
- Klon palmowy 'Stella Rossa' Acer palmatum 'Stella Rossa'
- Klon palmowy 'Tamukeyama' Acer palmatum 'Tamukeyama'
- Klon palmowy 'Trompenburg' Acer palmatum 'Trompenburg'
- Klon palmowy 'Ukigumo' Acer palmatum 'Ukigumo'
- Klon palmowy 'Wilson's Pink Dwarf' Acer palmatum 'Wilson's Pink Dwarf'
- Klon palmowy 'Winter Flame' Acer palmatum 'Winter Flame'
- Klon palmowy 'Yasemin' Acer palmatum 'Yasemin'
Dane o tej roślinie pochodzą z: Extension Gardener Plant Toolbox, Manual of Cultivated Trees and Shrubs Hardy in North America, RHS — profile roślin, Serwisy Cooperative Extension amerykańskich uczelni, TRY Plant Trait Database (wydanie 6.0), TRY — Categorical Traits Dataset, Wikidata, Wikipedia (niemiecka), Wikipedia (polska), Zrejonizowany dobór drzew i krzewów do uprawy w Polsce, urzadzamy.pl — rośliny. Pełny wykaz z licencjami: źródła danych.