Kukurydza cukrowa

Zea mays warzywo

Co zrobić w październiku

W październiku nic nie wypada. Najbliższy termin: Wybierz ciepłe, słoneczne miejsce i nie siej kukurydzy po kukurydzy — za 6 mies. (kwi–maj).

Wymagania

Stanowisko	słońce
Wysokość	1,5 m–2,4 m
Szerokość	30 cm–61 cm
Kwitnienie	lip–wrz
Gleba	żyzna, próchniczna, przepuszczalna · szacunek
Wilgotność	umiarkowanie wilgotna · szacunek
Odczyn	kwaśna, lekko kwaśna, obojętna
Mrozoodporność	nie zimuje w gruncie · strefa 2+ · szacunek
Pokrój	trawa

Kalendarz zabiegów

Kwiecień	Wybierz ciepłe, słoneczne miejsce i nie siej kukurydzy po kukurydzy Kukurydza cukrowa nie znosi zacienienia, a sprawcy głowni, fuzarioz i omacnica zimują w glebie i w resztkach po kukurydzy — zarodniki głowni pylącej przeżywają w ziemi do 10 lat. Przed siewem sprawdź glebę na drutowce
Maj	Wybierz ciepłe, słoneczne miejsce i nie siej kukurydzy po kukurydzy Kukurydza cukrowa nie znosi zacienienia, a sprawcy głowni, fuzarioz i omacnica zimują w glebie i w resztkach po kukurydzy — zarodniki głowni pylącej przeżywają w ziemi do 10 lat. Przed siewem sprawdź glebę na drutowce Siej, gdy gleba ogrzeje się do 10 °C Ziarno kukurydzy zaczyna kiełkować dopiero w glebie o temperaturze około 10 °C. W zimnej glebie źle kiełkuje i gnije (zgorzel siewek), a przymrozki w czasie wschodów hamują wzrost. Na siewkach 1–3 liści szukaj jaj ploniarki Raz w tygodniu policz mszyce na kilku roślinach
Czerwiec	Na siewkach 1–3 liści szukaj jaj ploniarki Raz w tygodniu policz mszyce na kilku roślinach Raz w tygodniu obejrzyj liście, łodygi i kolby Wycinaj rośliny z głownią, zanim guzy pękną Guz głowni to masa zarodników, które po pęknięciu błonki rozsiewają się z wiatrem i deszczem na sąsiednie rośliny i do gleby, gdzie przetrwają kilka lat (głownia pyląca — nawet 10). Na małej uprawie wycięcie chorych roślin jest najskuteczniejszą ochroną. Chłodno i mokro — sprawdź liście na rdzę Od połowy czerwca obserwuj lot omacnicy Dwa razy w tygodniu szukaj złóż jaj omacnicy Wyłóż kruszynka na jaja omacnicy
Lipiec	Raz w tygodniu policz mszyce na kilku roślinach Raz w tygodniu obejrzyj liście, łodygi i kolby Wycinaj rośliny z głownią, zanim guzy pękną Guz głowni to masa zarodników, które po pęknięciu błonki rozsiewają się z wiatrem i deszczem na sąsiednie rośliny i do gleby, gdzie przetrwają kilka lat (głownia pyląca — nawet 10). Na małej uprawie wycięcie chorych roślin jest najskuteczniejszą ochroną. Chłodno i mokro — sprawdź liście na rdzę Od połowy czerwca obserwuj lot omacnicy Dwa razy w tygodniu szukaj złóż jaj omacnicy Wyłóż kruszynka na jaja omacnicy Termin zwalczania gąsienic omacnicy Latem sprawdzaj kolby na stonkę kukurydzianą W czasie kwitnienia i zawiązywania kolb pilnuj wilgotności gleby Kukurydza ma głęboki system korzeniowy i krótkie susze znosi lepiej niż inne warzywa, ale najwięcej wody potrzebuje w czasie kwitnienia i zawiązywania kolb.
Sierpień	Raz w tygodniu policz mszyce na kilku roślinach Raz w tygodniu obejrzyj liście, łodygi i kolby Wycinaj rośliny z głownią, zanim guzy pękną Guz głowni to masa zarodników, które po pęknięciu błonki rozsiewają się z wiatrem i deszczem na sąsiednie rośliny i do gleby, gdzie przetrwają kilka lat (głownia pyląca — nawet 10). Na małej uprawie wycięcie chorych roślin jest najskuteczniejszą ochroną. Chłodno i mokro — sprawdź liście na rdzę Od połowy czerwca obserwuj lot omacnicy Dwa razy w tygodniu szukaj złóż jaj omacnicy Latem sprawdzaj kolby na stonkę kukurydzianą W czasie kwitnienia i zawiązywania kolb pilnuj wilgotności gleby Kukurydza ma głęboki system korzeniowy i krótkie susze znosi lepiej niż inne warzywa, ale najwięcej wody potrzebuje w czasie kwitnienia i zawiązywania kolb. Zbieraj kolby w dojrzałości mlecznej, rano lub wieczorem Kolba jest gotowa około 21 dni po wysunięciu się znamion. Im młodsza, tym słodsza, a ziarno przejrzałe szybko twardnieje i traci cukier; w upale najlepszy termin trwa tylko 2–3 dni, w chłodzie do 10. W ciągu miesiąca po zbiorze rozdrobnij i przekop łodygi W łodygach i resztkach kukurydzy zimują gąsienice omacnicy oraz zarodniki głowni i fuzarioz. Pocięcie resztek niszczy do 70% gąsienic przygotowanych do zimowania i przyspiesza rozkład.
Wrzesień	Raz w tygodniu policz mszyce na kilku roślinach Raz w tygodniu obejrzyj liście, łodygi i kolby Wycinaj rośliny z głownią, zanim guzy pękną Guz głowni to masa zarodników, które po pęknięciu błonki rozsiewają się z wiatrem i deszczem na sąsiednie rośliny i do gleby, gdzie przetrwają kilka lat (głownia pyląca — nawet 10). Na małej uprawie wycięcie chorych roślin jest najskuteczniejszą ochroną. Chłodno i mokro — sprawdź liście na rdzę W ciągu miesiąca po zbiorze rozdrobnij i przekop łodygi W łodygach i resztkach kukurydzy zimują gąsienice omacnicy oraz zarodniki głowni i fuzarioz. Pocięcie resztek niszczy do 70% gąsienic przygotowanych do zimowania i przyspiesza rozkład.

Choroby

Głownia kukurydzy (guzowata) Ustilago maydis — Narośla (guzy) na liściach, łodygach, wiechach i kolbach — od kilku milimetrów do kilkunastu centymetrów, początkowo białe i srebrzyste, potem ciemnieją, marszczą się i pękają, uwalniając szaroczarną masę zarodników. Na liściach guzki są drobne, często w miejscach żerowania ploniarki. Rośliny porażone w fazie 4–7 liści albo w czasie wiechowania mogą nie wytworzyć kolb.
Głownia pyląca kukurydzy Sphacelotheca reiliana — Pierwsze objawy dopiero od lipca: porażone rośliny są niższe i bladozielone, a kolby i wiechy w całości lub części zamieniają się w ciemnobrunatną albo czarną masę zarodników, początkowo okrytą jasnoszarą błonką. Wiechy wyglądają jak spalone; silnie porażone rośliny nie tworzą kolb.
Fuzarioza kolb Fusarium spp. (F. culmorum, F. graminearum, F. subglutinans i inne) — W dojrzałości mlecznej i woskowej na liściach okrywowych i ziarnie biała, różowa lub czerwona grzybnia; wcześnie porażone ziarniaki szarzeją, brązowieją i zamierają, później porażone są słabo wypełnione, matowe i pękają. Grzyby wytwarzają mykotoksyny — takich kolb nie jeść.
Zgnilizna korzeni i zgorzel podstawy łodygi (fuzarioza łodyg) Fusarium spp. — Od lipca liście więdną i zasychają od dołu ku górze, rośliny żółkną i słabiej rosną. W ciepłą, wilgotną pogodę tkanka wewnątrz łodygi gnije i barwi się na czerwonawo lub łososiowo, a łodygi łamią się w miejscach porażenia.
Zgorzel siewek Fusarium spp., Pythium spp. — Kiełki brunatnieją i zamierają jeszcze w ziemi, więc w rzędzie brakuje wschodów. Na korzeniach i podstawie łodyżki siewek żółte, potem brunatne i czarne smugi, łodyżka się przewęża, a rośliny żółkną, przewracają się i giną.
Rdza kukurydzy Puccinia sorghi — Rdzawe, wydłużone poduszeczki zarodników rozproszone po obu stronach liści, przy silnym porażeniu także na łodygach i liściach okrywowych kolb; pod koniec sezonu brunatnoczarne. Najczęściej od sierpnia, w niektóre lata już od czerwca.
Drobna plamistość liści kukurydzy Kabatiella zeae (syn. Aureobasidium zeae) — Od czerwca–lipca drobne (1–4 mm), chlorotyczne plamki dobrze widoczne pod światło, często wzdłuż nerwów i na brzegach liści; środek zamiera i wykrusza się, otoczony czerwonobrunatnym pierścieniem i jasną obwódką. Zaczyna się od dolnych liści, najsilniej w sierpniu.
Żółta plamistość liści kukurydzy (helmintosporioza) Setosphaeria turcica (st. konidialne Helminthosporium turcicum) — Od czerwca–lipca na dolnych liściach szarozielone lub szarobrunatne, wydłużone plamy z czerwonobrunatną obwódką, ułożone wzdłuż nerwów (do 5–10 cm długości); stopniowo przechodzą wyżej, aż na liście okrywowe kolb, i zlewają się.

Szkodniki

Omacnica prosowianka Ostrinia nubilalis — Gąsienice po wylęgu wygryzają otworki w liściach, żerują w pochwach liściowych i nerwach, wiechach i znamionach, potem wyjadają ziarno w kolbach i wgryzają się do osadki, nasady kolby i łodygi. Z otworków wysypują się białawe trociny, łodygi łamią się poniżej lub powyżej kolby, a uszkodzone kolby łatwiej porażają fuzariozy.
Ploniarka zbożówka Oscinella frit — Larwy żerują wewnątrz młodych roślin: na liściach jasne smugi wzdłuż nerwów i drobne otworki, liście zbite, poszarpane lub skręcone; po zniszczeniu stożka wzrostu roślina karłowacieje, wypuszcza pędy boczne bez kolb albo zamiera. Pierwsze objawy przy rozwoju czwartego liścia.
Zachodnia kukurydziana stonka korzeniowa Diabrotica virgifera virgifera — Larwy w glebie niszczą korzenie — rośliny wylegają i wyginają się łukowato; zdarza się to tylko przy uprawie kukurydzy rok po roku. Chrząszcze przegryzają znamiona kolb (słabe zaziarnienie, zniekształcone kolby) i żerują na liściach.
Mszyce Rhopalosiphum padi, Metopolophium dirhodum, Sitobion avenae, Rhopalosiphum maidis — Larwy i dorosłe wysysają soki z nadziemnych części roślin; liście się przebarwiają, spadź pokrywa się czarnym nalotem grzybów sadzakowych, a rośliny łatwiej ulegają chorobom. Niektóre gatunki przenoszą wirusy.
Drutowce (larwy sprężykowatych) Elateridae — Wyjadają pęczniejące ziarno i podgryzają korzenie siewek, przez co w rzędach powstają puste miejsca; później mogą wgryzać się w podstawę młodych łodyg, które się łamią.
Rolnice (gąsienice sówkowatych) Agrotis segetum, Agrotis exclamationis, Xestia c-nigrum, Agrotis ipsilon — Gąsienice uszkadzają liście, podgryzają korzenie i ścinają rośliny u nasady — jedna może zniszczyć kilkanaście roślin w rzędzie. Gąsienice drugiego pokolenia wyjadają miękkie ziarno w kolbach.

Dane o tej roślinie pochodzą z: Extension Gardener Plant Toolbox, TRY Plant Trait Database (wydanie 6.0), Wikipedia (niemiecka), Wikipedia (polska). Pełny wykaz z licencjami: źródła danych.