Lawenda wąskolistna

Lavandula angustifolia zioło

Inne nazwy: Lawenda lekarska

Co zrobić w październiku

Okryj na zimę Ta roślina przetrwa mróz tylko pod okryciem — okryj ją stroiszem.

Pielęgnacja

Cięcie Zaraz po kwitnieniu (kwi, wrz)
Nawożenie Nie wymaga nawożenia
Zimowla Okryj na zimę — okryj stroiszem
Podlewanie Oszczędnie — znosi suszę

Zalecenia dla gatunku — przy konkretnej odmianie mogą się różnić.

Wymagania

Stanowisko	słońce
Wysokość	50 cm–90 cm
Szerokość	61 cm–91 cm
Kwitnienie	lip–sie
Kolor kwiatów	fioletowy, niebieski, purpurowy, biały, różowy · szacunek
Dla zapylaczy	kwiaty dają nektar (pomiar)
Gleba	przepuszczalna, próchniczna, wapienna, kamienista
Wilgotność	sucha
Odczyn	obojętna, zasadowa · szacunek
Mrozoodporność	mrozoodporna pod okryciem · strefa 6+
Pokrój	krzewinka · szacunek
Zastosowanie	rabata, skalniak, pojemnik, miododajna, na suchy bukiet, na balkon · szacunek

Kalendarz zabiegów

Zabiegi opisane dla rodzaju — wybrane te, które dotyczą także tego gatunku i odmiany.

Kwiecień	Przytnij zaraz po kwitnieniu Termin cięcia decyduje o kwitnieniu w przyszłym sezonie — cięcie nie w porę usuwa pąki, które roślina założyła rok wcześniej.
Wrzesień	Przytnij zaraz po kwitnieniu Termin cięcia decyduje o kwitnieniu w przyszłym sezonie — cięcie nie w porę usuwa pąki, które roślina założyła rok wcześniej.
Październik	Okryj na zimę Ta roślina przetrwa mróz tylko pod okryciem — okryj ją stroiszem.
Listopad	Okryj na zimę Ta roślina przetrwa mróz tylko pod okryciem — okryj ją stroiszem.
Grudzień	Okryj na zimę Ta roślina przetrwa mróz tylko pod okryciem — okryj ją stroiszem.

Zależne od pogody i obserwacji

Lawendzie daj pełne słońce i lekką, przepuszczalną ziemię Program ochrony stawia stanowisko na pierwszym miejscu: w miejscu wilgotnym, ciasnym albo osłoniętym od wiatru i na ciężkiej glebie lawenda choruje na choroby grzybowe, na które nie ma zarejestrowanych środków.
Podlewaj tylko w pierwszym roku po posadzeniu Lawenda nie potrzebuje wilgotnej ziemi — wyjątkiem jest pierwszy rok, gdy się ukorzenia. Stale mokra ziemia sprzyja fytoftorozie i zgorzeli.
Kwiaty zbieraj, zanim się otworzą — i przy okazji przytnij krzewinkę Kwiaty zebrane przed pełnym otwarciem mają najwięcej olejku, najlepiej rano. Cięcie tuż nad liśćmi zachowuje kulisty kształt. Szara pleśń często wchodzi w miejsca cięcia, a sprzyja jej wilgoć.
Liście do suszenia zbieraj w maju Program podaje maj jako termin zbioru liści lawendy.
Usuwaj suche pędy i resztki roślin Na resztkach zimują zarodniki septoriozy, a zaschnięte liście i obumarłe części roślin to kryjówka węgorka chryzantemowca. Program uznaje ich usuwanie za bardzo ważne.
Trzymaj lawendę bez chwastów — pomaga ściółka Na lawendę nie ma zarejestrowanych herbicydów. Chwasty podnoszą wilgotność wokół roślin, a program łączy czystość uprawy z ochroną przed węgorkiem.
Zaglądaj na wierzchołki młodych pędów — mszyce
Piana na pędach to larwa pienika
Plamy z czarnymi punktami albo szarzejące pędy — usuń chore części

Choroby

Zgorzel siewek i fuzaryjne więdnięcie — Siewki i młode sadzonki brunatnieją u nasady pędu i na korzeniach, zapadają się i zamierają albo mocno zatrzymują się we wzroście. Sprzyja temu stale mokre podłoże.
Fytoftoroza Phytophthora sp. — Pędy szarzeją albo brązowieją, zaczynając od części krzewinki, a choroba stopniowo obejmuje całą roślinę. Przy nasadzie pędu pod korą widać brązową zgniliznę.
Szara pleśń Botrytis cinerea — Na liściach i kwiatach wodniste, brązowe, szybko rosnące plamy; na pędach nekroza zaczyna się często od miejsca cięcia, np. po zbiorze kwiatów, i obejmuje cały obwód pędu. Przy wysokiej wilgotności plamy pokrywa szary, pylący nalot zarodników.
Septorioza lawendy Septoria lavandulae — Brązowe plamy na liściach z ciemnobrązową albo czerwoną obwódką, a na nich drobne czarne punkty (skupienia zarodników). Silnie porażone liście żółkną i opadają. Grzyb zimuje na resztkach roślin.

Zagrożenia opisane dla rodzaju — przy konkretnym gatunku i odmianie nasilenie bywa inne.

Szkodniki

Mszyce Myzus spp. — Kolonie na wierzchołkach młodych pędów; liście skręcają się, wzrost pędów słabnie, na liściach lepka rosa miodowa i czarny nalot sadzaków.
Pienik ślinianka Philaenus spumarius — Na pędach i ogonkach liściowych grudki pienistej wydzieliny, a w nich larwy wysysające soki.
Węgorek chryzantemowiec Aphelenchoides ritzemabosi — Nicień żerujący wewnątrz liści i pąków. Na liściach ciemne, prawie czarne plamy ograniczone nerwami; wzrost pędu i rozwój pąków kwiatowych zahamowany. Metodyka 2014 wymienia lawendę z nazwy wśród żywicieli.

Zagrożenia opisane dla rodzaju — przy konkretnym gatunku i odmianie nasilenie bywa inne.

Odmiany

Odmiany dziedziczą zalecenia po gatunku; różnią się pokrojem, barwą i wysokością.

Lawenda wąskolistna 'Alba' Lavandula angustifolia 'Alba'
Lawenda wąskolistna 'Arctic Snow' Lavandula angustifolia 'Arctic Snow'
Lawenda wąskolistna 'Aromatico' Lavandula angustifolia 'Aromatico'
Lawenda wąskolistna 'Dwarf Blue' Lavandula angustifolia 'Dwarf Blue'
Lawenda wąskolistna 'Ellagance Pink' Lavandula angustifolia 'Ellagance Pink'
Lawenda wąskolistna 'Ellagance Purple' Lavandula angustifolia 'Ellagance Purple'
Lawenda wąskolistna 'Hidcote' Lavandula angustifolia 'Hidcote'
Lawenda wąskolistna 'Hidcote Compact' Lavandula angustifolia 'Hidcote Compact'
Lawenda wąskolistna 'Hidcote Pink' Lavandula angustifolia 'Hidcote Pink'
Lawenda wąskolistna 'Lablusa' Lavandula angustifolia 'Lablusa'
Lawenda wąskolistna 'Lady' Lavandula angustifolia 'Lady'
Lawenda wąskolistna 'Lavender Lady' Lavandula angustifolia 'Lavender Lady'
Lawenda wąskolistna 'Momparler' Lavandula angustifolia 'Momparler'
Lawenda wąskolistna 'Munstead' Lavandula angustifolia 'Munstead'
Lawenda wąskolistna 'Pas1213794' Lavandula angustifolia 'Pas1213794'
Lawenda wąskolistna 'Rosea' Lavandula angustifolia 'Rosea'
Lawenda wąskolistna 'Silver Mist' Lavandula angustifolia 'Silver Mist'
Lawenda wąskolistna 'Syngablusc' Lavandula angustifolia 'Syngablusc'
Lawenda wąskolistna 'Thumbelina Leigh' Lavandula angustifolia 'Thumbelina Leigh'
Lawenda wąskolistna 'Valence Dark Violet' Lavandula angustifolia 'Valence Dark Violet'

Dane o tej roślinie pochodzą z: Extension Gardener Plant Toolbox, Mrozoodporność wyprowadzona z zasięgu naturalnego (GBIF × CHELSA), Nectar values from: Quantifying nectar production by flowering plants, Ogrody północne, „Rocznik ogrodniczy” (Wilno 1844), Podlaski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Szepietowie, RHS — profile roślin, Serwisy Cooperative Extension amerykańskich uczelni, TRY Plant Trait Database (wydanie 6.0), TRY — Categorical Traits Dataset, Wikidata, Wikipedia (polska), urzadzamy.pl — rośliny. Pełny wykaz z licencjami: źródła danych.