Malina

Rubus idaeus krzew / bylina jagodowa

Co zrobić we wrześniu

Wytnij przy ziemi pędy, które owocowały Zaschnięte pędy dwuletnie to źródło zamierania podstawy pędów, przypąkowego zamierania i antraknozy na przyszły rok, a przy okazji kryjówka dla przeziernika i pryszczarka. Ich pozostawienie to najczęstszy błąd na działce.
Przetnij wycięte pędy wzdłuż — przeziernik i pryszczarki
Zabieg, gdy pędy osiągną 20% typowej długości
Sprawdzaj spody liści — przędziorki
Przeglądaj pąki na mszyce — one przenoszą wirusy
Sprawdzaj spękania kory na pędach — pryszczarek namalinek
Przebarwione liście — przebarwiacz malinowy

Pielęgnacja

Sadzenie Materiał gołokorzenny — sadź w mar, kwi, paź, lis · zalecenie ogólne dla grupy

Zalecenia dla gatunku — przy konkretnej odmianie mogą się różnić.

Kalendarz zabiegów

Styczeń	Zimą przejrzyj bezlistne pędy — narośla i wyjedzone rdzenie Zimowe cięcie — przerzedź rząd i wytnij pędy z objawami Zagęszczony rząd długo pozostaje mokry, a przewiewność to podstawowe zalecenie zapobiegawcze przy przypąkowym zamieraniu pędów, szarej pleśni i rdzy. Na pędach bez liści widać też fioletowobrunatne plamy wokół pąków i łuszczącą się korę u nasady — takie pędy i tak nie zawiążą owoców, a przez zimę są źródłem zarodników.
Luty	Zimą przejrzyj bezlistne pędy — narośla i wyjedzone rdzenie Zimowe cięcie — przerzedź rząd i wytnij pędy z objawami Zagęszczony rząd długo pozostaje mokry, a przewiewność to podstawowe zalecenie zapobiegawcze przy przypąkowym zamieraniu pędów, szarej pleśni i rdzy. Na pędach bez liści widać też fioletowobrunatne plamy wokół pąków i łuszczącą się korę u nasady — takie pędy i tak nie zawiążą owoców, a przez zimę są źródłem zarodników.
Marzec	Przeglądaj pąki na mszyce — one przenoszą wirusy Gdy zrobi się cieplej niż 10°C, sprawdź pąki Zimą przejrzyj bezlistne pędy — narośla i wyjedzone rdzenie Zimowe cięcie — przerzedź rząd i wytnij pędy z objawami Zagęszczony rząd długo pozostaje mokry, a przewiewność to podstawowe zalecenie zapobiegawcze przy przypąkowym zamieraniu pędów, szarej pleśni i rdzy. Na pędach bez liści widać też fioletowobrunatne plamy wokół pąków i łuszczącą się korę u nasady — takie pędy i tak nie zawiążą owoców, a przez zimę są źródłem zarodników.
Kwiecień	Pierwszy zabieg, gdy nowe pędy mają 10–20 cm Przeglądaj pąki na mszyce — one przenoszą wirusy Gdy zrobi się cieplej niż 10°C, sprawdź pąki Przebarwione liście — przebarwiacz malinowy
Maj	Pierwszy zabieg, gdy nowe pędy mają 10–20 cm Zabieg, gdy pędy osiągną 20% typowej długości Wilgotno w czasie kwitnienia — szara pleśń zaatakuje przez kwiaty Strząśnij kwiatostany — kistnik malinowiec Strząśnij kwiatostany — kwieciak malinowiec Sprawdzaj spody liści — przędziorki Przeglądaj pąki na mszyce — one przenoszą wirusy Sprawdzaj spękania kory na pędach — pryszczarek namalinek Przebarwione liście — przebarwiacz malinowy Krzew z objawami wirusa trzeba usunąć w całości Chorób wirusowych maliny nie da się wyleczyć, a mszyce przenoszą je na sąsiednie rośliny. Metodyka podaje jedno zalecenie: zwalczać wektory i usuwać porażone rośliny.
Czerwiec	Pierwszy zabieg, gdy nowe pędy mają 10–20 cm Zabieg, gdy pędy osiągną 20% typowej długości Wilgotno w czasie kwitnienia — szara pleśń zaatakuje przez kwiaty Strząśnij kwiatostany — kistnik malinowiec Strząśnij kwiatostany — kwieciak malinowiec Sprawdzaj spody liści — przędziorki Przeglądaj pąki na mszyce — one przenoszą wirusy Sprawdzaj spękania kory na pędach — pryszczarek namalinek Przebarwione liście — przebarwiacz malinowy Krzew z objawami wirusa trzeba usunąć w całości Chorób wirusowych maliny nie da się wyleczyć, a mszyce przenoszą je na sąsiednie rośliny. Metodyka podaje jedno zalecenie: zwalczać wektory i usuwać porażone rośliny.
Lipiec	Wytnij przy ziemi pędy, które owocowały Zaschnięte pędy dwuletnie to źródło zamierania podstawy pędów, przypąkowego zamierania i antraknozy na przyszły rok, a przy okazji kryjówka dla przeziernika i pryszczarka. Ich pozostawienie to najczęstszy błąd na działce. Przetnij wycięte pędy wzdłuż — przeziernik i pryszczarki Zabieg, gdy pędy osiągną 20% typowej długości Sprawdzaj spody liści — przędziorki Przeglądaj pąki na mszyce — one przenoszą wirusy Sprawdzaj spękania kory na pędach — pryszczarek namalinek Przebarwione liście — przebarwiacz malinowy
Sierpień	Wytnij przy ziemi pędy, które owocowały Zaschnięte pędy dwuletnie to źródło zamierania podstawy pędów, przypąkowego zamierania i antraknozy na przyszły rok, a przy okazji kryjówka dla przeziernika i pryszczarka. Ich pozostawienie to najczęstszy błąd na działce. Przetnij wycięte pędy wzdłuż — przeziernik i pryszczarki Zabieg, gdy pędy osiągną 20% typowej długości Sprawdzaj spody liści — przędziorki Przeglądaj pąki na mszyce — one przenoszą wirusy Sprawdzaj spękania kory na pędach — pryszczarek namalinek Przebarwione liście — przebarwiacz malinowy
Wrzesień	Wytnij przy ziemi pędy, które owocowały Zaschnięte pędy dwuletnie to źródło zamierania podstawy pędów, przypąkowego zamierania i antraknozy na przyszły rok, a przy okazji kryjówka dla przeziernika i pryszczarka. Ich pozostawienie to najczęstszy błąd na działce. Przetnij wycięte pędy wzdłuż — przeziernik i pryszczarki Zabieg, gdy pędy osiągną 20% typowej długości Sprawdzaj spody liści — przędziorki Przeglądaj pąki na mszyce — one przenoszą wirusy Sprawdzaj spękania kory na pędach — pryszczarek namalinek Przebarwione liście — przebarwiacz malinowy
Październik	Zabieg, gdy pędy osiągną 20% typowej długości Sprawdzaj spękania kory na pędach — pryszczarek namalinek Przebarwione liście — przebarwiacz malinowy Jesienią wygrab liście i uprzątnij resztki Opadłe liście i pozostawione pędy to zimowe schronienie dla sprawców antraknozy, białej plamistości i rdzy maliny.
Listopad	Przebarwione liście — przebarwiacz malinowy Jesienią wygrab liście i uprzątnij resztki Opadłe liście i pozostawione pędy to zimowe schronienie dla sprawców antraknozy, białej plamistości i rdzy maliny. Zimą przejrzyj bezlistne pędy — narośla i wyjedzone rdzenie Zimowe cięcie — przerzedź rząd i wytnij pędy z objawami Zagęszczony rząd długo pozostaje mokry, a przewiewność to podstawowe zalecenie zapobiegawcze przy przypąkowym zamieraniu pędów, szarej pleśni i rdzy. Na pędach bez liści widać też fioletowobrunatne plamy wokół pąków i łuszczącą się korę u nasady — takie pędy i tak nie zawiążą owoców, a przez zimę są źródłem zarodników.
Grudzień	Zimą przejrzyj bezlistne pędy — narośla i wyjedzone rdzenie Zimowe cięcie — przerzedź rząd i wytnij pędy z objawami Zagęszczony rząd długo pozostaje mokry, a przewiewność to podstawowe zalecenie zapobiegawcze przy przypąkowym zamieraniu pędów, szarej pleśni i rdzy. Na pędach bez liści widać też fioletowobrunatne plamy wokół pąków i łuszczącą się korę u nasady — takie pędy i tak nie zawiążą owoców, a przez zimę są źródłem zarodników.

Zależne od pogody i obserwacji

Podlewaj pod krzew, nie po liściach Malina ma płytki system korzeniowy i źle znosi suszę, ale zwilżone liście i owoce to gotowe warunki dla szarej pleśni, antraknozy i rdzy.
Okno pogodowe na zabieg

Choroby

Przypąkowe zamieranie pędów maliny Didymella applanata — Wokół pąków, zwykle w dolnej części pędu, pojawiają się fioletowobrunatne plamy, które z czasem obejmują cały międzywęźle. Kora w tych miejscach pęka i łuszczy się, a pąki zamierają — na przyszły rok pęd nie zawiąże owoców.
Zamieranie podstawy pędów maliny Leptosphaeria coniothyrium — U podstawy pędu brunatne, rozległe nekrozy; kora pęka i łuszczy się, pęd usycha lub łamie się przy ziemi. Infekcja wchodzi przez zranienia, często po żerowaniu pryszczarka.
Szara pleśń Botrytis cinerea — Owoce gniją i pokrywają się szarym, puszystym nalotem zarodników. Infekcja zaczyna się zwykle od kwiatu i ujawnia dopiero na dojrzewającym owocu.
Wertycylioza maliny Verticillium dahliae — Pędy więdną i zamierają mimo wilgotnej gleby, często jednostronnie; liście żółkną od dołu. Na przekroju pędu widoczne brązowe przebarwienie wiązek przewodzących.
Rdza maliny Phragmidium rubi-idaei — Na górnej stronie liści drobne żółtopomarańczowe skupienia zarodników, na spodzie rdzawe. Silnie porażone liście zasychają i przedwcześnie opadają.
Antraknoza maliny Elsinoë veneta — Na pędach drobne, owalne plamy z fioletową obwódką i jasnym, zapadniętym środkiem; przy silnym porażeniu plamy zlewają się, a kora pęka. Na liściach drobne plamki z jasnym środkiem.
Biała plamistość liści maliny Sphaerulina rubi — Na liściach drobne plamy z jasnym, białawym środkiem i ciemniejszą obwódką; przy silnym porażeniu liście zasychają.
Mączniak prawdziwy maliny Podosphaera aphanis — Biały, mączysty nalot na liściach i wierzchołkach pędów; porażone liście deformują się.
Zgnilizna korzeni maliny Phytophthora rubi — Rośliny słabo rosną, więdną i zamierają, zwykle placami w najwilgotniejszych miejscach. Korzenie i podstawa pędu są brunatne i zgniłe.
Mozaika maliny i krzaczasta karłowatość Raspberry leaf mottle virus, Raspberry bushy dwarf virus — Mozaikowate, jasnozielone i żółte przebarwienia liści, karłowacenie krzewów, drobne i rozsypujące się owoce. Objawy najlepiej widoczne w okresie kwitnienia i zbioru.
Guzowatość korzeni Agrobacterium tumefaciens — Na korzeniach i szyjce korzeniowej nieregularne, drewniejące narośla. Rośliny słabo rosną.

Szkodniki

Kistnik malinowiec Byturus tomentosus — Larwa żeruje wewnątrz owocu — to sprawca „robaczywych” malin. Chrząszcze dodatkowo wyjadają pąki kwiatowe.
Kwieciak malinowiec Anthonomus rubi — Samica podgryza szypułki pąków kwiatowych — pąki zasychają i opadają, owoc nie powstaje.
Przędziorek chmielowiec i malinowiec Tetranychus urticae, Neotetranychus rubi — Wysysają soki ze spodu liści; liście szarzeją, brązowieją i zasychają.
Mszyca malinianka i mszyca malinowa Aphis idaei, Amphorophora idaei — Wysysają soki z pąków i wierzchołków pędów, ale najgroźniejsze są jako wektory wirusów: mozaiki i krzaczastej karłowatości maliny.
Pryszczarek namalinek łodygowy Resseliella theobaldi — Larwy żerują pod skórką pędu w spękaniach i zranieniach; przez uszkodzenia wchodzą grzyby powodujące zamieranie pędów.
Pryszczarek malinowiec Lasioptera rubi — Powoduje powstawanie galasowatych narośli na pędach; pęd powyżej narośli słabnie i często zamiera.
Przeziernik malinowiec Pennisetia hylaeiformis — Gąsienica drąży rdzeń pędu od środka; pęd łamie się lub zamiera, często dopiero z owocami.
Krzywik maliniaczek Incurvaria rubiella — Gąsienice wyjadają wnętrze pąków, zanim te się rozwiną.
Przebarwiacz malinowy Phyllocoptes gracilis — Szpeciel żerujący na spodzie liści; powoduje jasne przebarwienia i deformacje blaszki liściowej.
Zwójka różóweczka, zwójka malineczka i inne zwójkówki Tortricidae — Gąsienice zwijają i zjadają liście oraz uszkadzają wierzchołki pędów.
Wciornastek różówek i wciornastek zachodni Thrips fuscipennis, Frankliniella occidentalis — Uszkadzają kwiaty i zawiązki — owoce wyrastają drobne i zdeformowane.
Zmienik lucernowiec Lygus rugulipennis — Nakłuwa zawiązki — owoce wyrastają zdeformowane.
Skoczek różany Edwardsiana rosae — Wysysa soki z liści, powodując drobne jasne plamki; przy dużej liczebności liście bieleją.
Pędraki (chrabąszcz majowy, ogrodnica niszczylistka) Melolontha melolontha, Phyllopertha horticola — Larwy żerują na korzeniach; rośliny więdną i zamierają mimo podlewania.

Odmiany

Odmiany dziedziczą zalecenia po gatunku; różnią się pokrojem, barwą i wysokością.

Malina 'Autumn Bliss' Rubus idaeus 'Autumn Bliss'
Malina 'Beskid' Rubus idaeus 'Beskid'
Malina 'Black Jewel' Rubus idaeus 'Black Jewel'
Malina 'Bristol' Rubus idaeus 'Bristol'
Malina 'Canby' Rubus idaeus 'Canby'
Malina 'Delniwa' Rubus idaeus 'Delniwa'
Malina 'Glen Coe' Rubus idaeus 'Glen Coe'
Malina 'Golden Bliss' Rubus idaeus 'Golden Bliss'
Malina 'Golden Queen' Rubus idaeus 'Golden Queen'
Malina 'Héritage' Rubus idaeus 'Héritage'
Malina 'Jdeboer19' Rubus idaeus 'Jdeboer19'
Malina 'Malling Jewel' Rubus idaeus 'Malling Jewel'
Malina 'Malling Promise' Rubus idaeus 'Malling Promise'
Malina 'Meeker' Rubus idaeus 'Meeker'
Malina 'Norna' Rubus idaeus 'Norna'
Malina 'Nr7' Rubus idaeus 'Nr7'
Malina 'Polana' Rubus idaeus 'Polana'
Malina 'Polka' Rubus idaeus 'Polka'
Malina 'Przehyba' Rubus idaeus 'Przehyba'
Malina 'Schönemann' Rubus idaeus 'Schönemann'
Malina 'Tulameen' Rubus idaeus 'Tulameen'
Malina 'Veten' Rubus idaeus 'Veten'
Malina 'Willamette' Rubus idaeus 'Willamette'