Piwonia

Paeonia spp. roślina ozdobna

Co zrobić we wrześniu

Pielęgnacja

Zalecenia dla gatunku — przy konkretnej odmianie mogą się różnić.

Kalendarz zabiegów

Marzec
  • Wiosną zasil piwonię — ale mało azotu, więcej fosforu i potasu Piwonia należy do roślin „żarłocznych”, a jednocześnie łatwo ją zepsuć nadmiarem azotu. Zbyt duża dawka azotu daje bujny rozrost liści kosztem pąków kwiatowych — czyli dokładnie odwrotnie, niż chcemy — a dodatkowo powoduje kruchość łodyg, które potem łamią się pod ciężarem kwiatów. Do obfitego kwitnienia piwonia potrzebuje fosforu i potasu. Metodyka dokłada regułę ogólną: nawozy azotowe sprzyjają patogenom bezwzględnym, takim jak mączniaki prawdziwe i rdze, a fosforowe i potasowe ograniczają ich rozwój.
  • Wiosną co kilka dni oglądaj nasady pędów i pąki
  • Wiosną sprawdzaj wybijające pędy — ślimaki
  • Późny przymrozek nad wybijającymi pędami — przykryj kępę na noc Wybijające z karpy pędy są miękkie, wodniste i wychodzą wcześnie — często wtedy, gdy nocne przymrozki jeszcze wracają. Zmarznięty pęd nie odrasta w tym samym sezonie, bo piwonia nie wypuszcza drugiej fali; traci się z nim kwiaty na cały rok. PZD zaleca wprost, żeby po zdjęciu zimowych osłon trzymać je stale w pogotowiu i ponownie okryć rośliny w razie ewentualnych mrozów — przy piwonii ma to sens dokładnie w tym oknie.
  • Przedwiośnie — rozgarnij okrycie i posprzątaj rabatę Wraz ze wzrostem temperatur rozgarnia się kopczyki i zdejmuje osłony z roślin, ale trzyma je w pogotowiu na wypadek powrotu mrozów. Przy piwonii dochodzi drugi powód: jeśli jesienią nie zdążyłeś ściąć części nadziemnej, robi się to teraz — byliny przycina się mocno, nisko przy ziemi. Zeszłoroczne, zaschnięte pędy leżące na kępie to zimowisko sprawcy szarej pleśni, a wybijające spod nich pędy zakażają się jako pierwsze.
  • Piwonia drzewiasta — inne zasady niż bylinowa
Kwiecień
  • Wiosną zasil piwonię — ale mało azotu, więcej fosforu i potasu Piwonia należy do roślin „żarłocznych”, a jednocześnie łatwo ją zepsuć nadmiarem azotu. Zbyt duża dawka azotu daje bujny rozrost liści kosztem pąków kwiatowych — czyli dokładnie odwrotnie, niż chcemy — a dodatkowo powoduje kruchość łodyg, które potem łamią się pod ciężarem kwiatów. Do obfitego kwitnienia piwonia potrzebuje fosforu i potasu. Metodyka dokłada regułę ogólną: nawozy azotowe sprzyjają patogenom bezwzględnym, takim jak mączniaki prawdziwe i rdze, a fosforowe i potasowe ograniczają ich rozwój.
  • Wiosną co kilka dni oglądaj nasady pędów i pąki
  • Deszcz i długo wysoka wilgotność — warunki dla szarej pleśni
  • Wiosną sprawdzaj wybijające pędy — ślimaki
  • Późny przymrozek nad wybijającymi pędami — przykryj kępę na noc Wybijające z karpy pędy są miękkie, wodniste i wychodzą wcześnie — często wtedy, gdy nocne przymrozki jeszcze wracają. Zmarznięty pęd nie odrasta w tym samym sezonie, bo piwonia nie wypuszcza drugiej fali; traci się z nim kwiaty na cały rok. PZD zaleca wprost, żeby po zdjęciu zimowych osłon trzymać je stale w pogotowiu i ponownie okryć rośliny w razie ewentualnych mrozów — przy piwonii ma to sens dokładnie w tym oknie.
Maj
  • Ustaw podpory, zanim pąki zrobią się ciężkie Wysokie byliny wymagają podpór, a piwonia o pełnych kwiatach jest tego podręcznikowym przykładem: pojedynczy kwiat waży tyle, że po deszczu pęd kładzie się na ziemię i już się nie podnosi — a leżący, mokry pęd to gotowe wejście dla szarej pleśni. Ryzyko rośnie dodatkowo u roślin przenawożonych azotem, bo ich łodygi są kruche. Podpory trzeba ustawić przed rozwinięciem pąków; wciskanie obręczy między rozłożone pędy kończy się ich łamaniem.
  • Zapowiadany deszcz w czasie kwitnienia — zabezpiecz kwitnące pędy
  • Usuwaj przekwitłe kwiaty — ale liści nie ruszaj do jesieni Przekwitające, gnijące płatki to najczęstsze miejsce, w którym szara pleśń zaczyna na piwonii — metodyka podaje, że objawy pojawiają się najczęściej właśnie na kwiatach w okresie kwitnienia, a plamy na płatkach zamierają w ciągu dwóch–trzech dni i przy wysokiej wilgotności pokrywają się szarym, pylącym nalotem zarodników. Druga połowa zalecenia jest równie ważna i sprzeczna z odruchem: liście po kwitnieniu zostawia się do końca sezonu, bo dzięki nim korzenie gromadzą substancje odżywcze przed zimą. Ścięta w lipcu piwonia zakwitnie w przyszłym roku słabo.
  • Wiosną co kilka dni oglądaj nasady pędów i pąki
  • Deszcz i długo wysoka wilgotność — warunki dla szarej pleśni
  • Wiosną sprawdzaj wybijające pędy — ślimaki
Czerwiec
  • Zapowiadany deszcz w czasie kwitnienia — zabezpiecz kwitnące pędy
  • Usuwaj przekwitłe kwiaty — ale liści nie ruszaj do jesieni Przekwitające, gnijące płatki to najczęstsze miejsce, w którym szara pleśń zaczyna na piwonii — metodyka podaje, że objawy pojawiają się najczęściej właśnie na kwiatach w okresie kwitnienia, a plamy na płatkach zamierają w ciągu dwóch–trzech dni i przy wysokiej wilgotności pokrywają się szarym, pylącym nalotem zarodników. Druga połowa zalecenia jest równie ważna i sprzeczna z odruchem: liście po kwitnieniu zostawia się do końca sezonu, bo dzięki nim korzenie gromadzą substancje odżywcze przed zimą. Ścięta w lipcu piwonia zakwitnie w przyszłym roku słabo.
  • Wiosną co kilka dni oglądaj nasady pędów i pąki
  • Wiosną sprawdzaj wybijające pędy — ślimaki
  • Latem obejrzyj spody liści — rdza piwonii i sosny
Lipiec
  • Wybierz miejsce raz — piwonia zostanie tam na kilkadziesiąt lat Piwonia rośnie w jednym miejscu ponad dwadzieścia lat i źle znosi przenosiny, więc pomyłka w wyborze stanowiska kosztuje kilka sezonów bez kwiatów. Źródło jest jednoznaczne: najlepiej czuje się w miejscu nasłonecznionym i osłoniętym od wiatru, lekki cień toleruje, ale w pełnym cieniu kwitnie słabo. Do tego metodyka ostrzega, że nadmierne zagęszczenie roślin daje egzemplarze słabe, wiotkie i podatne na choroby oraz szkodniki — a przy piwonii zagęszczenie kępy to wprost warunki dla szarej pleśni.
  • Przekop miejsce pod piwonię i sprawdź, co siedzi w ziemi
  • Nie sadź nowej piwonii tam, gdzie właśnie zginęła stara
  • Usuwaj przekwitłe kwiaty — ale liści nie ruszaj do jesieni Przekwitające, gnijące płatki to najczęstsze miejsce, w którym szara pleśń zaczyna na piwonii — metodyka podaje, że objawy pojawiają się najczęściej właśnie na kwiatach w okresie kwitnienia, a plamy na płatkach zamierają w ciągu dwóch–trzech dni i przy wysokiej wilgotności pokrywają się szarym, pylącym nalotem zarodników. Druga połowa zalecenia jest równie ważna i sprzeczna z odruchem: liście po kwitnieniu zostawia się do końca sezonu, bo dzięki nim korzenie gromadzą substancje odżywcze przed zimą. Ścięta w lipcu piwonia zakwitnie w przyszłym roku słabo.
  • Wiosną co kilka dni oglądaj nasady pędów i pąki
  • Latem obejrzyj spody liści — rdza piwonii i sosny
  • Po kwitnieniu sprawdzaj liście na biały nalot
Sierpień
  • Wybierz miejsce raz — piwonia zostanie tam na kilkadziesiąt lat Piwonia rośnie w jednym miejscu ponad dwadzieścia lat i źle znosi przenosiny, więc pomyłka w wyborze stanowiska kosztuje kilka sezonów bez kwiatów. Źródło jest jednoznaczne: najlepiej czuje się w miejscu nasłonecznionym i osłoniętym od wiatru, lekki cień toleruje, ale w pełnym cieniu kwitnie słabo. Do tego metodyka ostrzega, że nadmierne zagęszczenie roślin daje egzemplarze słabe, wiotkie i podatne na choroby oraz szkodniki — a przy piwonii zagęszczenie kępy to wprost warunki dla szarej pleśni.
  • Przekop miejsce pod piwonię i sprawdź, co siedzi w ziemi
  • Sadź i przesadzaj piwonię późnym latem, nie wiosną To jedno z niewielu twardych zaleceń terminowych dla piwonii: rozmnaża się ją i przesadza od późnego lata do wczesnej jesieni, bo wiosenny stres przy przesadzaniu potrafi zahamować kwitnienie w następnym roku. Kupując piwonię w pojemniku możesz ją posadzić w każdej chwili sezonu, ale karp z gołym korzeniem — a tak sprzedaje się większość odmian — trafia do ziemi w sierpniu i wrześniu, żeby zdążył się ukorzenić przed zimą.
  • Oczka 3–5 cm pod ziemią — od tego zależy, czy piwonia zakwitnie To najczęstsza przyczyna zdania „mam piwonię od lat i ani jednego kwiatu”. Odmiany bylinowe sadzi się bardzo płytko, przysypując pąki odnawiające tylko delikatną, 3–5-centymetrową warstwą ziemi. Posadzone zbyt głęboko mogą zupełnie nie zakwitnąć — roślina rośnie, wypuszcza liście, wygląda zdrowo i po prostu nie zawiązuje pąków kwiatowych, rok po roku. Nie ma na to żadnej rady poza wykopaniem i posadzeniem od nowa, a to znów kosztuje sezon lub dwa.
  • Podziel starą kępę pod koniec sierpnia — po 3–5 oczek na sadzonkę
  • Nie sadź nowej piwonii tam, gdzie właśnie zginęła stara
  • Nowo posadzoną piwonię podlewaj regularnie do zimy Świeżo posadzony karp nie ma jeszcze kontaktu z glebą na tyle dobrego, żeby pobierać wodę z głębszych warstw, a to on musi się ukorzenić przed zimą — cały sens sadzenia w sierpniu i wrześniu polega na tym, żeby zdążył. Metodyka przypomina też, że przy niedoborze wody brązowieją i zasychają brzegi liści, a nowo posadzone rośliny są na niekorzystne warunki zimowe najbardziej narażone.
  • Usuwaj przekwitłe kwiaty — ale liści nie ruszaj do jesieni Przekwitające, gnijące płatki to najczęstsze miejsce, w którym szara pleśń zaczyna na piwonii — metodyka podaje, że objawy pojawiają się najczęściej właśnie na kwiatach w okresie kwitnienia, a plamy na płatkach zamierają w ciągu dwóch–trzech dni i przy wysokiej wilgotności pokrywają się szarym, pylącym nalotem zarodników. Druga połowa zalecenia jest równie ważna i sprzeczna z odruchem: liście po kwitnieniu zostawia się do końca sezonu, bo dzięki nim korzenie gromadzą substancje odżywcze przed zimą. Ścięta w lipcu piwonia zakwitnie w przyszłym roku słabo.
  • Wiosną co kilka dni oglądaj nasady pędów i pąki
  • Latem obejrzyj spody liści — rdza piwonii i sosny
  • Po kwitnieniu sprawdzaj liście na biały nalot
  • Piwonia mizernieje mimo podlewania — obejrzyj korzenie
Wrzesień
  • Sadź i przesadzaj piwonię późnym latem, nie wiosną To jedno z niewielu twardych zaleceń terminowych dla piwonii: rozmnaża się ją i przesadza od późnego lata do wczesnej jesieni, bo wiosenny stres przy przesadzaniu potrafi zahamować kwitnienie w następnym roku. Kupując piwonię w pojemniku możesz ją posadzić w każdej chwili sezonu, ale karp z gołym korzeniem — a tak sprzedaje się większość odmian — trafia do ziemi w sierpniu i wrześniu, żeby zdążył się ukorzenić przed zimą.
  • Oczka 3–5 cm pod ziemią — od tego zależy, czy piwonia zakwitnie To najczęstsza przyczyna zdania „mam piwonię od lat i ani jednego kwiatu”. Odmiany bylinowe sadzi się bardzo płytko, przysypując pąki odnawiające tylko delikatną, 3–5-centymetrową warstwą ziemi. Posadzone zbyt głęboko mogą zupełnie nie zakwitnąć — roślina rośnie, wypuszcza liście, wygląda zdrowo i po prostu nie zawiązuje pąków kwiatowych, rok po roku. Nie ma na to żadnej rady poza wykopaniem i posadzeniem od nowa, a to znów kosztuje sezon lub dwa.
  • Podziel starą kępę pod koniec sierpnia — po 3–5 oczek na sadzonkę
  • Nowo posadzoną piwonię podlewaj regularnie do zimy Świeżo posadzony karp nie ma jeszcze kontaktu z glebą na tyle dobrego, żeby pobierać wodę z głębszych warstw, a to on musi się ukorzenić przed zimą — cały sens sadzenia w sierpniu i wrześniu polega na tym, żeby zdążył. Metodyka przypomina też, że przy niedoborze wody brązowieją i zasychają brzegi liści, a nowo posadzone rośliny są na niekorzystne warunki zimowe najbardziej narażone.
  • Po kwitnieniu sprawdzaj liście na biały nalot
  • Piwonia mizernieje mimo podlewania — obejrzyj korzenie
Październik
  • Jesienią daj piwonii nawóz organiczny Piwonie są bardzo wdzięczne za nawozy organiczne, zwłaszcza obornik. Nawozy organiczne dają nie tylko składniki pokarmowe: poprawiają strukturę gleby, jej właściwości wodno-powietrzne i podnoszą potencjał antychorobowy podłoża — kompleks mikroorganizmów, które same z siebie ograniczają rozwój patogenów. Przy roślinie stojącej w jednym miejscu przez dwadzieścia lat to jedyny sposób, żeby gleba się nie wyjaławiała.
  • Po kwitnieniu sprawdzaj liście na biały nalot
  • Jesienią zetnij piwonię bylinową przy ziemi i wynieś liście To najważniejszy zabieg profilaktyczny w całym roku piwonii. Grzyby chorobotwórcze zimują na resztkach roślinnych — metodyka zaleca jesienne zbieranie opadłych liści właśnie po to, żeby nie dopuścić do ich przezimowania, a przy szarej pleśni na obumarłej tkance formują się twarde, czarne sklerocja, które przetrwają zimę i wiosną zaatakują wybijające pędy. Zostawiona na zimę uschnięta kępa to gotowe źródło infekcji dokładnie w tym miejscu, w którym za pół roku wyjdą nowe pędy.
  • Ściółkuj wokół kępy, ale nigdy na oczka
  • Okryj świeżo posadzone piwonie i piwonię drzewiastą Zadomowiona piwonia bylinowa zimuje w polskich warunkach bez pomocy — jej część nadziemna i tak zamiera, a karp siedzi w ziemi. Ochrony wymagają dwie grupy: rośliny posadzone tej jesieni, które według PZD są na zimowe warunki najbardziej narażone, oraz piwonie drzewiaste, przy których większości odmian trzeba dodatkowo pamiętać o okryciu na okres zimy. Termin nie jest kalendarzowy, tylko pogodowy — okrywa się dopiero wtedy, gdy ujemna temperatura utrzymuje się przez kilka dni, a wierzchnia warstwa gleby zaczyna zamarzać. Za wcześnie założone okrycie zaparza roślinę.
Listopad
  • Jesienią daj piwonii nawóz organiczny Piwonie są bardzo wdzięczne za nawozy organiczne, zwłaszcza obornik. Nawozy organiczne dają nie tylko składniki pokarmowe: poprawiają strukturę gleby, jej właściwości wodno-powietrzne i podnoszą potencjał antychorobowy podłoża — kompleks mikroorganizmów, które same z siebie ograniczają rozwój patogenów. Przy roślinie stojącej w jednym miejscu przez dwadzieścia lat to jedyny sposób, żeby gleba się nie wyjaławiała.
  • Po kwitnieniu sprawdzaj liście na biały nalot
  • Jesienią zetnij piwonię bylinową przy ziemi i wynieś liście To najważniejszy zabieg profilaktyczny w całym roku piwonii. Grzyby chorobotwórcze zimują na resztkach roślinnych — metodyka zaleca jesienne zbieranie opadłych liści właśnie po to, żeby nie dopuścić do ich przezimowania, a przy szarej pleśni na obumarłej tkance formują się twarde, czarne sklerocja, które przetrwają zimę i wiosną zaatakują wybijające pędy. Zostawiona na zimę uschnięta kępa to gotowe źródło infekcji dokładnie w tym miejscu, w którym za pół roku wyjdą nowe pędy.
  • Ściółkuj wokół kępy, ale nigdy na oczka
  • Okryj świeżo posadzone piwonie i piwonię drzewiastą Zadomowiona piwonia bylinowa zimuje w polskich warunkach bez pomocy — jej część nadziemna i tak zamiera, a karp siedzi w ziemi. Ochrony wymagają dwie grupy: rośliny posadzone tej jesieni, które według PZD są na zimowe warunki najbardziej narażone, oraz piwonie drzewiaste, przy których większości odmian trzeba dodatkowo pamiętać o okryciu na okres zimy. Termin nie jest kalendarzowy, tylko pogodowy — okrywa się dopiero wtedy, gdy ujemna temperatura utrzymuje się przez kilka dni, a wierzchnia warstwa gleby zaczyna zamarzać. Za wcześnie założone okrycie zaparza roślinę.

Zależne od pogody i obserwacji

Choroby

Szkodniki

Odmiany

Odmiany dziedziczą zalecenia po gatunku; różnią się pokrojem, barwą i wysokością.

Dane o tej roślinie pochodzą z: RHS — profile roślin. Pełny wykaz z licencjami: źródła danych.