Pomidor (uprawa polowa)

Solanum lycopersicum warzywo

Co zrobić w październiku

Nie pracuj przy roślinach, gdy są mokre Bakteryjna cętkowatość rozprzestrzenia się z kroplami wody i mechanicznie — na rękach, nożyczkach, ubraniu. Praca przy mokrych roślinach rozwozi ją po całej grządce w kilka minut.
Sprawdzaj rośliny na mszyce raz w tygodniu
Rośliny podgryzione przy ziemi — rolnice
Długo wilgotno — realne zagrożenie zarazą ziemniaka
Ciepło i bardzo wilgotno — zagrożenie alternariozą
Zbieraj owoce, zanim przejrzeją na krzaku Antraknoza atakuje właśnie owoce przetrzymywane zbyt długo po osiągnięciu dojrzałości. Wcześniejszy zbiór eliminuje problem bez żadnego zabiegu.
Usuwaj porażone owoce i liście na bieżąco Każdy chory owoc zostawiony na grządce produkuje zarodniki, które zakażają sąsiednie rośliny. Usuwanie źródła jest tu skuteczniejsze niż kolejny oprysk.
Po zbiorach usuń wszystkie resztki roślin Resztki pozostawione na grządce to miejsce zimowania alternariozy, antraknozy, szarej pleśni, bakteryjnej cętkowatości oraz jaj mszyc. Ich usunięcie to najprostszy sposób na czysty start w przyszłym sezonie.

Pielęgnacja

Siew Wysiew pod osłony · na głębokość 3 mm

Zalecenia dla gatunku — przy konkretnej odmianie mogą się różnić.

Wymagania

Stanowisko	słońce
Wysokość	30 cm–3,1 m
Szerokość	30 cm–1,2 m
Odczyn	kwaśna, lekko kwaśna, obojętna

Toksyczność łagodna dla ludzi i zwierząt (USDA PLANTS).

Kalendarz zabiegów

Marzec	Oglądaj siewki co 1–2 dni — zgorzel siewek
Kwiecień	Sprawdź, co rosło tu wcześniej — zachowaj 4-letnią przerwę Większość patogenów pomidora przeżywa w glebie 2–3 lata i dłużej. Sadzenie pomidorów po ziemniakach, papryce, oberżynie lub po samych pomidorach to najczęstszy powód, dla którego uprawa choruje mimo dobrej pielęgnacji. Poczekaj z sadzeniem, aż minie ryzyko przymrozków Pomidor jest wrażliwy na chłód; przymrożona rozsada albo ginie, albo zatrzymuje się w rozwoju na kilka tygodni. Oglądaj siewki co 1–2 dni — zgorzel siewek
Maj	Sprawdź, co rosło tu wcześniej — zachowaj 4-letnią przerwę Większość patogenów pomidora przeżywa w glebie 2–3 lata i dłużej. Sadzenie pomidorów po ziemniakach, papryce, oberżynie lub po samych pomidorach to najczęstszy powód, dla którego uprawa choruje mimo dobrej pielęgnacji. Wybierz miejsce słoneczne i wyniesione Pomidor nie znosi cienia ani zastoisk mrozowych, a nadmiar wilgoci w glebie sprzyja zgniliznom. Miejsce, w którym rośliny szybko obsychają, to najtańsza ochrona przed chorobami. Poczekaj z sadzeniem, aż minie ryzyko przymrozków Pomidor jest wrażliwy na chłód; przymrożona rozsada albo ginie, albo zatrzymuje się w rozwoju na kilka tygodni. Nie pracuj przy roślinach, gdy są mokre Bakteryjna cętkowatość rozprzestrzenia się z kroplami wody i mechanicznie — na rękach, nożyczkach, ubraniu. Praca przy mokrych roślinach rozwozi ją po całej grządce w kilka minut. Przejrzyj spody liści — stonka ziemniaczana Sprawdzaj rośliny na mszyce raz w tygodniu Rośliny podgryzione przy ziemi — rolnice
Czerwiec	Nie pracuj przy roślinach, gdy są mokre Bakteryjna cętkowatość rozprzestrzenia się z kroplami wody i mechanicznie — na rękach, nożyczkach, ubraniu. Praca przy mokrych roślinach rozwozi ją po całej grządce w kilka minut. Przejrzyj spody liści — stonka ziemniaczana Sprawdzaj rośliny na mszyce raz w tygodniu Zajrzyj pod liście roślin z brzegu grządki — przędziorek Rośliny podgryzione przy ziemi — rolnice Długo wilgotno — realne zagrożenie zarazą ziemniaka Ciepło i bardzo wilgotno — zagrożenie alternariozą Usuwaj porażone owoce i liście na bieżąco Każdy chory owoc zostawiony na grządce produkuje zarodniki, które zakażają sąsiednie rośliny. Usuwanie źródła jest tu skuteczniejsze niż kolejny oprysk.
Lipiec	Nie pracuj przy roślinach, gdy są mokre Bakteryjna cętkowatość rozprzestrzenia się z kroplami wody i mechanicznie — na rękach, nożyczkach, ubraniu. Praca przy mokrych roślinach rozwozi ją po całej grządce w kilka minut. Przejrzyj spody liści — stonka ziemniaczana Sprawdzaj rośliny na mszyce raz w tygodniu Zajrzyj pod liście roślin z brzegu grządki — przędziorek Rośliny podgryzione przy ziemi — rolnice Długo wilgotno — realne zagrożenie zarazą ziemniaka Ciepło i bardzo wilgotno — zagrożenie alternariozą Zbieraj owoce, zanim przejrzeją na krzaku Antraknoza atakuje właśnie owoce przetrzymywane zbyt długo po osiągnięciu dojrzałości. Wcześniejszy zbiór eliminuje problem bez żadnego zabiegu. Usuwaj porażone owoce i liście na bieżąco Każdy chory owoc zostawiony na grządce produkuje zarodniki, które zakażają sąsiednie rośliny. Usuwanie źródła jest tu skuteczniejsze niż kolejny oprysk.
Sierpień	Nie pracuj przy roślinach, gdy są mokre Bakteryjna cętkowatość rozprzestrzenia się z kroplami wody i mechanicznie — na rękach, nożyczkach, ubraniu. Praca przy mokrych roślinach rozwozi ją po całej grządce w kilka minut. Sprawdzaj rośliny na mszyce raz w tygodniu Rośliny podgryzione przy ziemi — rolnice Długo wilgotno — realne zagrożenie zarazą ziemniaka Ciepło i bardzo wilgotno — zagrożenie alternariozą Zbieraj owoce, zanim przejrzeją na krzaku Antraknoza atakuje właśnie owoce przetrzymywane zbyt długo po osiągnięciu dojrzałości. Wcześniejszy zbiór eliminuje problem bez żadnego zabiegu. Usuwaj porażone owoce i liście na bieżąco Każdy chory owoc zostawiony na grządce produkuje zarodniki, które zakażają sąsiednie rośliny. Usuwanie źródła jest tu skuteczniejsze niż kolejny oprysk.
Wrzesień	Nie pracuj przy roślinach, gdy są mokre Bakteryjna cętkowatość rozprzestrzenia się z kroplami wody i mechanicznie — na rękach, nożyczkach, ubraniu. Praca przy mokrych roślinach rozwozi ją po całej grządce w kilka minut. Sprawdzaj rośliny na mszyce raz w tygodniu Rośliny podgryzione przy ziemi — rolnice Długo wilgotno — realne zagrożenie zarazą ziemniaka Ciepło i bardzo wilgotno — zagrożenie alternariozą Zbieraj owoce, zanim przejrzeją na krzaku Antraknoza atakuje właśnie owoce przetrzymywane zbyt długo po osiągnięciu dojrzałości. Wcześniejszy zbiór eliminuje problem bez żadnego zabiegu. Usuwaj porażone owoce i liście na bieżąco Każdy chory owoc zostawiony na grządce produkuje zarodniki, które zakażają sąsiednie rośliny. Usuwanie źródła jest tu skuteczniejsze niż kolejny oprysk. Po zbiorach usuń wszystkie resztki roślin Resztki pozostawione na grządce to miejsce zimowania alternariozy, antraknozy, szarej pleśni, bakteryjnej cętkowatości oraz jaj mszyc. Ich usunięcie to najprostszy sposób na czysty start w przyszłym sezonie.
Październik	Nie pracuj przy roślinach, gdy są mokre Bakteryjna cętkowatość rozprzestrzenia się z kroplami wody i mechanicznie — na rękach, nożyczkach, ubraniu. Praca przy mokrych roślinach rozwozi ją po całej grządce w kilka minut. Sprawdzaj rośliny na mszyce raz w tygodniu Rośliny podgryzione przy ziemi — rolnice Długo wilgotno — realne zagrożenie zarazą ziemniaka Ciepło i bardzo wilgotno — zagrożenie alternariozą Zbieraj owoce, zanim przejrzeją na krzaku Antraknoza atakuje właśnie owoce przetrzymywane zbyt długo po osiągnięciu dojrzałości. Wcześniejszy zbiór eliminuje problem bez żadnego zabiegu. Usuwaj porażone owoce i liście na bieżąco Każdy chory owoc zostawiony na grządce produkuje zarodniki, które zakażają sąsiednie rośliny. Usuwanie źródła jest tu skuteczniejsze niż kolejny oprysk. Po zbiorach usuń wszystkie resztki roślin Resztki pozostawione na grządce to miejsce zimowania alternariozy, antraknozy, szarej pleśni, bakteryjnej cętkowatości oraz jaj mszyc. Ich usunięcie to najprostszy sposób na czysty start w przyszłym sezonie.

Zależne od pogody i obserwacji

Podlewaj pod korzeń, regularnie i bez skoków Zraszanie z góry przy gęstym sadzeniu to prosta droga do zarazy ziemniaka i szarej pleśni. Dodatkowo szara pleśń atakuje właśnie wtedy, gdy wilgotność i temperatura skaczą — bo tkanka owoców i łodyg pęka.

Choroby

Zaraza ziemniaka Phytophthora infestans — Na liściach najpierw stalowoszare, potem zielonobrunatne plamy nekrotyczne; przy wysokiej wilgotności na spodzie liścia pojawia się białoszary nalot. Ogonki liściowe i łodygi brązowieją. Na młodych zawiązkach szarozielone, szybko brązowiejące plamy o twardej, lekko wzniesionej powierzchni.
Alternarioza pomidora Alternaria solani — Suche, ciemnobrunatne plamki, czasem z żółtą obwódką, z widocznymi gołym okiem koncentrycznymi pierścieniami. Na owocach rozległe plamy o wyraźnych brzegach, najczęściej przy szypułce. Pierwsze objawy zwykle od połowy czerwca.
Szara pleśń Botrytis cinerea — Jasnobrunatne lub szare plamy nekrotyczne na wszystkich organach; przy wysokiej wilgotności pokrywają się szarym, puszystym nalotem. W chłodną i wilgotną pogodę owoce masowo gniją i opadają.
Antraknoza owoców pomidora Colletotrichum coccodes — Na przejrzewających owocach brązowawe, wklęsłe plamy ze strefowo ułożonymi skupieniami sklerocjów; przy wysokiej wilgotności lub po deszczu pojawiają się na nich różowe skupienia zarodników. Na korzeniach i podstawie łodygi zewnętrzna tkanka gnije i łatwo oddziela się od rdzenia.
Bakteryjna cętkowatość pomidora Pseudomonas syringae pv. tomato — Drobne, ciemne cętki na wszystkich nadziemnych częściach rośliny — liściach, łodygach i owocach. Pierwsze objawy mogą wystąpić już 5–6 dni po infekcji, a rośliny bywają porażone już w fazie rozsady.
Zgnilizna pierścieniowa pomidora Phytophthora nicotianae var. nicotianae — Trzy postacie. Zgnilizna korzeni: roślina hamuje wzrost, liście więdną i żółkną, nekroza może przejść na szyjkę. Zgnilizna łodygi tuż przy ziemi: szarobrunatne, wodniste plamy obejmujące łodygę dookoła, na przekroju brunatny rdzeń i wiązki, łodyga przewęża się, pustoszeje i zasycha. Zgnilizna owoców dolnych gron, które dotykają ziemi: plamy z naprzemiennymi jaśniejszymi i ciemniejszymi pierścieniami. Patogen może też powodować zgorzel siewek.
Zgnilizna twardzikowa Sclerotinia sclerotiorum — Mokra zgnilizna łodyg i owoców pokryta obfitą białą grzybnią, na której z czasem powstają czarne, twarde sklerocja. Choroba pojawia się gniazdami, najczęściej w wilgotnych miejscach grządki.
Fuzaryjne więdnięcie pomidora Fusarium oxysporum f. sp. lycopersici — Starsze rośliny żółkną od dolnych liści, często tylko z jednej strony; liście więdną i zamierają, a w upalne słoneczne dni cała roślina więdnie w ciągu dnia. Na przekroju łodygi brunatne wiązki przewodzące, na szyjce korzeniowej nekrotyczne smugi, czasem z pomarańczowymi skupieniami zarodników na białej grzybni.
Zgorzel siewek Pythium spp., Fusarium spp., Rhizoctonia spp., Botrytis spp., Alternaria spp. — Kiełki brunatnieją i czernieją jeszcze pod ziemią (zgorzel przedwschodowa) albo wschodzące siewki żółkną, przewracają się i zamierają; szyjka korzeniowa jest brunatna i przewężona.

Szkodniki

Stonka ziemniaczana Leptinotarsa decemlineata — Chrząszcze i larwy wyjadają tkankę liścia między nerwami, powodując gołożery aż do zeszkieletowania rośliny.
Mszyce (brzoskwiniowa i ziemniaczana smugowa) Myzus persicae, Macrosiphum euphorbiae — Wysysają soki; liście żółkną i zaginają się łyżkowato w dół, rośliny słabiej rosną. Mszyce przenoszą też wirusy.
Przędziorek chmielowiec Tetranychus urticae — Wysysa soki ze spodu liści; przy suchej i upalnej pogodzie populacja rośnie lawinowo, liście szarzeją i zasychają.
Rolnice (gąsienice sówkowatych) Agrotis segetum i inne — Starsze gąsienice kryją się dniem w glebie, a nocą podgryzają rośliny przy ziemi; rośliny przewracają się, ubytki wychodzą placami. Jedna gąsienica niszczy do kilkunastu roślin.
Drutowce (larwy sprężykowatych) Agriotes spp. — Larwy żerują na korzeniach i podstawie łodyg; rośliny słabo rosną i więdną mimo podlewania.
Pędraki Melolontha melolontha, Amphimallon solstitiale, Phyllopertha horticola — Larwy chrząszczy żukowatych żerują w glebie na korzeniach i podziemnej części łodyg; młode rośliny więdną, żółkną i zamierają. Dorosłe chrząszcze wygryzają dziury w liściach.
Guzak północny Meloidogyne hapla — Nicień pasożytujący w korzeniach: korzenie są skrócone i zniekształcone, z guzowatymi wyroślami wokół samic. Rośliny słabiej rosną i gorzej znoszą słońce i suszę, bo korzenie źle przewodzą wodę.

Dane o tej roślinie pochodzą z: Extension Gardener Plant Toolbox, GRIN Taxonomy, PLANTS Database, Seed Germination Theory and Practice (1993), The Woody Plant Seed Manual (Agriculture Handbook 727, 2008). Pełny wykaz z licencjami: źródła danych.