Porzeczka skalna

Ribes petraeum krzew owocowy

Co zrobić w październiku

Sadzenie Materiał gołokorzenny — sadź w mar, kwi, paź, lis · zalecenie ogólne dla grupy
Prześwietl krzew — wytnij najstarsze pędy Zagęszczony krzew długo pozostaje wilgotny w środku, a to warunki wprost dla antraknozy i szarej pleśni. Przy okazji cięcia usuwasz pędy z zimującym przeziernikiem i pryszczarkiem.
Przetnij wycięte pędy wzdłuż — przeziernik porzeczkowiec
Jesienią wygrab i usuń opadłe liście Antraknoza i biała plamistość zimują właśnie w opadłych liściach — usunięcie ich przerywa cykl obu chorób bez żadnego zabiegu.
Okryj na zimę Ta roślina przetrwa mróz tylko pod okryciem — okryj ją, zanim przyjdą pierwsze mrozy.

Pielęgnacja

Sadzenie Materiał gołokorzenny — sadź w mar, kwi, paź, lis · zalecenie ogólne dla grupy
Siew Wysiew przed zimą, na mróz

Zalecenia dla gatunku — przy konkretnej odmianie mogą się różnić.

Wymagania

Stanowisko	słońce, półcień · szacunek
Wysokość	1 m–2 m · szacunek
Kwitnienie	kwi–maj
Kolor kwiatów	różowy
Gleba	kamienista, przepuszczalna · szacunek
Wilgotność	umiarkowanie wilgotna · szacunek
Odczyn	obojętna
Mrozoodporność	mrozoodporna pod okryciem · strefa 6+
Pokrój	krzew
Zastosowanie	nasadzenia naturalistyczne · szacunek

Kalendarz zabiegów

Zabiegi opisane dla rodzaju — wybrane te, które dotyczą także tego gatunku i odmiany.

Styczeń	Dokończ cięcie zimą, w dzień bez mrozu Na bezlistnym krzewie widać całą budowę, więc łatwiej trafić w pędy stare, chore i uszkodzone. Metodyka wskazuje okres jesienno-zimowy jako porę usuwania pędów z przeziernikiem i pryszczarkiem, a przewiewny krzew wolniej łapie antraknozę i szarą pleśń. Obejrzyj jednoroczne pędy — pryszczarek pędowy
Luty	Dokończ cięcie zimą, w dzień bez mrozu Na bezlistnym krzewie widać całą budowę, więc łatwiej trafić w pędy stare, chore i uszkodzone. Metodyka wskazuje okres jesienno-zimowy jako porę usuwania pędów z przeziernikiem i pryszczarkiem, a przewiewny krzew wolniej łapie antraknozę i szarą pleśń. Obejrzyj jednoroczne pędy — pryszczarek pędowy
Marzec	Dokończ cięcie zimą, w dzień bez mrozu Na bezlistnym krzewie widać całą budowę, więc łatwiej trafić w pędy stare, chore i uszkodzone. Metodyka wskazuje okres jesienno-zimowy jako porę usuwania pędów z przeziernikiem i pryszczarkiem, a przewiewny krzew wolniej łapie antraknozę i szarą pleśń. Obejrzyj jednoroczne pędy — pryszczarek pędowy Sprawdź pąki, gdy zrobi się cieplej niż 10°C
Kwiecień	Sprawdzaj spody liści — przędziorek chmielowiec Przeglądaj pędy na mszyce co dwa tygodnie Sprawdź pąki, gdy zrobi się cieplej niż 10°C Ciepło i mokro — zagrożenie antraknozą liści Pogoda sprzyja szarej pleśni — przejrzyj i przerzedź
Maj	Zawieś pułapkę feromonową na przeziernika Sprawdzaj spody liści — przędziorek chmielowiec Przeglądaj pędy na mszyce co dwa tygodnie Zawieś pułapkę na muszkę plamoskrzydłą przed dojrzewaniem Ciepło i mokro — zagrożenie antraknozą liści Pogoda sprzyja szarej pleśni — przejrzyj i przerzedź
Czerwiec	Zawieś pułapkę feromonową na przeziernika Sprawdzaj spody liści — przędziorek chmielowiec Przeglądaj pędy na mszyce co dwa tygodnie Zawieś pułapkę na muszkę plamoskrzydłą przed dojrzewaniem Ciepło i mokro — zagrożenie antraknozą liści Pogoda sprzyja szarej pleśni — przejrzyj i przerzedź
Lipiec	Zawieś pułapkę feromonową na przeziernika Sprawdzaj spody liści — przędziorek chmielowiec Przeglądaj pędy na mszyce co dwa tygodnie Zawieś pułapkę na muszkę plamoskrzydłą przed dojrzewaniem Ciepło i mokro — zagrożenie antraknozą liści Pogoda sprzyja szarej pleśni — przejrzyj i przerzedź
Sierpień	Sprawdzaj spody liści — przędziorek chmielowiec Zawieś pułapkę na muszkę plamoskrzydłą przed dojrzewaniem Ciepło i mokro — zagrożenie antraknozą liści
Wrzesień	Sprawdzaj spody liści — przędziorek chmielowiec Zawieś pułapkę na muszkę plamoskrzydłą przed dojrzewaniem Ciepło i mokro — zagrożenie antraknozą liści
Październik	Prześwietl krzew — wytnij najstarsze pędy Zagęszczony krzew długo pozostaje wilgotny w środku, a to warunki wprost dla antraknozy i szarej pleśni. Przy okazji cięcia usuwasz pędy z zimującym przeziernikiem i pryszczarkiem. Przetnij wycięte pędy wzdłuż — przeziernik porzeczkowiec Jesienią wygrab i usuń opadłe liście Antraknoza i biała plamistość zimują właśnie w opadłych liściach — usunięcie ich przerywa cykl obu chorób bez żadnego zabiegu. Okryj na zimę Ta roślina przetrwa mróz tylko pod okryciem — okryj ją, zanim przyjdą pierwsze mrozy.
Listopad	Prześwietl krzew — wytnij najstarsze pędy Zagęszczony krzew długo pozostaje wilgotny w środku, a to warunki wprost dla antraknozy i szarej pleśni. Przy okazji cięcia usuwasz pędy z zimującym przeziernikiem i pryszczarkiem. Dokończ cięcie zimą, w dzień bez mrozu Na bezlistnym krzewie widać całą budowę, więc łatwiej trafić w pędy stare, chore i uszkodzone. Metodyka wskazuje okres jesienno-zimowy jako porę usuwania pędów z przeziernikiem i pryszczarkiem, a przewiewny krzew wolniej łapie antraknozę i szarą pleśń. Obejrzyj jednoroczne pędy — pryszczarek pędowy Przetnij wycięte pędy wzdłuż — przeziernik porzeczkowiec Jesienią wygrab i usuń opadłe liście Antraknoza i biała plamistość zimują właśnie w opadłych liściach — usunięcie ich przerywa cykl obu chorób bez żadnego zabiegu. Okryj na zimę Ta roślina przetrwa mróz tylko pod okryciem — okryj ją, zanim przyjdą pierwsze mrozy.
Grudzień	Dokończ cięcie zimą, w dzień bez mrozu Na bezlistnym krzewie widać całą budowę, więc łatwiej trafić w pędy stare, chore i uszkodzone. Metodyka wskazuje okres jesienno-zimowy jako porę usuwania pędów z przeziernikiem i pryszczarkiem, a przewiewny krzew wolniej łapie antraknozę i szarą pleśń. Obejrzyj jednoroczne pędy — pryszczarek pędowy Okryj na zimę Ta roślina przetrwa mróz tylko pod okryciem — okryj ją, zanim przyjdą pierwsze mrozy.

Zależne od pogody i obserwacji

Podlewaj pod krzew, nie po liściach Mokre liście to warunki do infekcji antraknozą, białą plamistością i szarą pleśnią. Woda podana pod krzew daje ten sam efekt nawodnienia bez ryzyka.
Okno pogodowe na zabieg

Choroby

Antraknoza liści porzeczki Drepanopeziza ribis — Chlorotyczne, potem brunatniejące plamy głównie na brzegach liści, najpierw w dolnych partiach krzewu, z czasem coraz wyżej. W czasie deszczu na spodzie liści w miejscu plam pojawiają się delikatne wycieki zarodników. Przy silnym porażeniu plamy zlewają się, a krzew traci liście już w lipcu.
Rewersja porzeczki czarnej Blackcurrant reversion virus (BRV) — Najwyraźniejsze objawy na kwiatach: pąki fioletowo-czerwone i pozbawione włosków, grona ubogie, zawiązujące pojedyncze owoce. Liście mają słabiej wykształcone klapy, bywają trójklapowe zamiast pięcioklapowych, ząbki są zaokrąglone. Krzewy niższe, wiosną jaśniejsze, z pędami o „pokrzywowatym” wyglądzie.
Amerykański mączniak agrestu Podosphaera mors-uvae — Wczesną wiosną porażone wierzchołki pędów; pierwsze mączyste plamy na liściach i pędach pod koniec maja lub na początku czerwca. Biały nalot z czasem brunatnieje i pokrywa wszystkie zielone części rośliny, wierzchołki pędów zamierają.
Biała plamistość liści porzeczki Mycosphaerella ribis — Od połowy maja małe, kanciaste plamy, początkowo brunatne, potem szarobiałe, równomiernie rozrzucone po blaszce liściowej. Plamy są suche, z czarnymi punktami piknidiów na powierzchni.
Szara pleśń Botrytis cinerea — Pierwsze objawy po kwitnieniu: chlorotyczne, potem rozległe brunatne plamy nekrotyczne na kwiatach, młodych pędach, liściach i owocach. Najbardziej charakterystyczny jest szary nalot na dojrzewających i pękających owocach — owoce gniją i opadają.
Rdza wejmutkowo-porzeczkowa Cronartium ribicola — Od początku lipca na górnej stronie liści chlorotyczne, potem brunatne plamki, a pod nimi na spodzie liścia pomarańczowo-rdzawe skupiska zarodników. Silnie porażone liście zasychają i przedwcześnie opadają.
Rdza porzeczkowo-turzycowa Puccinia caricina var. pringsheimiana — Tuż po kwitnieniu na liściach, ogonkach i owocach powstają nabrzmienia, które przyjmują postać żółtopomarańczowych czarek. Porażone i zniekształcone owoce opadają.

Zagrożenia opisane dla rodzaju — przy konkretnym gatunku i odmianie nasilenie bywa inne.

Szkodniki

Wielkopąkowiec porzeczkowy Cecidophyopsis ribis — Szpeciel żerujący wewnątrz pąków — pąki nabrzmiewają, kulą się i zamierają. Najgroźniejszy jako wektor rewersji porzeczki czarnej.
Przędziorek chmielowiec Tetranychus urticae — Wysysa soki ze spodu liści; liście szarzeją, brązowieją i przedwcześnie opadają.
Przeziernik porzeczkowiec Synanthedon tipuliformis — Gąsienica drąży rdzeń pędu od środka; pęd zamiera nagle, często dopiero z owocami. Z zewnątrz nie widać nic.
Pryszczarek porzeczkowiec pędowy Resseliella ribis — Larwy żerują pod skórką pędów; w miejscach żerowania pędy pękają i zamierają.
Pryszczarek porzeczkowiak kwiatowy Dasineura tetensi — Larwy uszkadzają pąki kwiatowe — kwiaty nie zawiązują owoców.
Pryszczarek porzeczkowiak liściowy Dasineura tetensi — Larwy żerują na najmłodszych liściach na wierzchołkach pędów — liście deformują się i zasychają, wzrost pędu ustaje.
Zwójka różóweczka i inne zwójki Archips rosana — Gąsienice zwijają i zjadają liście oraz uszkadzają zawiązki owoców.
Krzywik porzeczkowiaczek Incurvaria capitella — Gąsienice wyjadają wnętrze pąków, zanim te się rozwiną.
Mszyce Cryptomyzus ribis, Aphis schneideri — Wysysają soki z młodych liści i wierzchołków; liście deformują się i tworzą charakterystyczne czerwone pęcherze.
Muszka plamoskrzydła Drosophila suzukii — Składa jaja w zdrowych, dojrzewających owocach; owoce psują się w ciągu kilku dni po zbiorze.

Zagrożenia opisane dla rodzaju — przy konkretnym gatunku i odmianie nasilenie bywa inne.

Odmiany

Odmiany dziedziczą zalecenia po gatunku; różnią się pokrojem, barwą i wysokością.

Porzeczka skalna 'Biała z Juteborg' Ribes petraeum 'Biała z Juteborg'

Dane o tej roślinie pochodzą z: Manual of Cultivated Trees and Shrubs Hardy in North America, TRY Plant Trait Database (wydanie 6.0), The Woody Plant Seed Manual (Agriculture Handbook 727, 2008), Wikidata, Wikipedia (polska), Zeigerwerte von Pflanzen & Flechten in Mitteleuropa. Pełny wykaz z licencjami: źródła danych.