Rudbekia

Rudbeckia spp. roślina ozdobna

Co zrobić we wrześniu

Pielęgnacja

Zalecenia dla gatunku — przy konkretnej odmianie mogą się różnić.

Kalendarz zabiegów

Marzec
  • Słońce, przewiew i luźna rozstawa — reszta zdrowia bierze się stąd Rudbekia jest w materiałach PZD wymieniana wśród bylin odpornych na zmiany klimatu, a zwłaszcza na suszę — czyli takich, które radzą sobie na stanowisku pełnosłonecznym i nagrzewającym się. Metodyka dokłada drugą połowę tej decyzji: „Należy unikać nadmiernego zagęszczania roślin. Zbyt dużo roślin rosnących razem powoduje, że rośliny są słabe, wiotkie i podatne na choroby oraz szkodniki”. Kępa w cieniu i w zwarciu dłużej pozostaje mokra, a to jest dokładny warunek rozwoju mączniaka rzekomego i szarej pleśni.
  • Sadź rudbekię wiosną, nie jesienią PZD umieszcza rudbekie na liście bylin, których kępy wykopuje się, dzieli i sadzi na przedwiośniu — obok astrów, funkii, żurawek, liliowców, traw i paproci. Bylina posadzona wiosną ma cały sezon na zbudowanie systemu korzeniowego, a rudbekia kwitnie do późnej jesieni i posadzona we wrześniu nie ma już z czego odbudować korzeni przed mrozem.
  • Podziel kępę na przedwiośniu — inaczej wyłysieje w środku PZD wymienia rudbekie z nazwy wśród bylin, których kępy dzieli się i sadzi na przedwiośniu. Podział jest jednocześnie odmłodzeniem, rozmnożeniem i rozluźnieniem zbyt gęstej kępy — a rozluźnienie to ta sama rzecz, którą metodyka zaleca przeciwko septoriozie i szarej pleśni: mniej zagęszczenia, mniej wilgoci wokół roślin.
  • Podzielone i świeżo posadzone kępy podlewaj przez pierwsze tygodnie Rudbekia znosi suszę dopiero wtedy, gdy ma zbudowany system korzeniowy. Świeżo podzielony fragment ma korzenie przycięte i kilka pąków — przez pierwsze tygodnie zachowuje się jak sadzonka, nie jak bylina odporna na suszę.
  • Ściółkuj wokół kępy, ale nie na samą kępę Metodyka poleca ściółkowanie jako element metody mechanicznej, który w połączeniu z ręcznym odchwaszczaniem „jest wystarczający i nie ma potrzeby stosowania środków chemicznych do niszczenia chwastów”. Ściółka utrzymuje też równomierną wilgotność gleby, dzięki czemu rudbekia rzadziej wymaga podlewania.
  • Przedwiośnie — zetnij zeszłoroczne pędy i uprzątnij rabatę Zeszłoroczne pędy zostawione na zimę trzeba w końcu usunąć, bo to na nich zimują sprawcy septoriozy i szarej pleśni, a w resztkach roślinnych — także szkodniki. PZD wpisuje zdejmowanie zimowych okryć, zbieranie resztek roślinnych i spulchnienie gleby w standardowy zestaw prac przedwiosennych. Cięcie musi wyprzedzić wybicie nowych pędów, inaczej obcina się to, co już wyrosło.
Kwiecień
  • Sadź rudbekię wiosną, nie jesienią PZD umieszcza rudbekie na liście bylin, których kępy wykopuje się, dzieli i sadzi na przedwiośniu — obok astrów, funkii, żurawek, liliowców, traw i paproci. Bylina posadzona wiosną ma cały sezon na zbudowanie systemu korzeniowego, a rudbekia kwitnie do późnej jesieni i posadzona we wrześniu nie ma już z czego odbudować korzeni przed mrozem.
  • Podziel kępę na przedwiośniu — inaczej wyłysieje w środku PZD wymienia rudbekie z nazwy wśród bylin, których kępy dzieli się i sadzi na przedwiośniu. Podział jest jednocześnie odmłodzeniem, rozmnożeniem i rozluźnieniem zbyt gęstej kępy — a rozluźnienie to ta sama rzecz, którą metodyka zaleca przeciwko septoriozie i szarej pleśni: mniej zagęszczenia, mniej wilgoci wokół roślin.
  • Podzielone i świeżo posadzone kępy podlewaj przez pierwsze tygodnie Rudbekia znosi suszę dopiero wtedy, gdy ma zbudowany system korzeniowy. Świeżo podzielony fragment ma korzenie przycięte i kilka pąków — przez pierwsze tygodnie zachowuje się jak sadzonka, nie jak bylina odporna na suszę.
  • Zasil kępę wiosną — ale bez nadmiaru azotu Metodyka mówi o tym wprost i akurat o chorobie numer jeden rudbekii: „Zbyt obfite nawożenie nawozami azotowymi przy niedoborze fosforu jest przyczyną występowania w dużym nasileniu patogenów bezwzględnych (mączniaki prawdziwe, rdze), zaś nawozy fosforowe i potasowe ograniczają występowanie tych chorób”. Nadmiar azotu daje bujny rozwój liści, słabe kwitnienie i tkanki wiotkie, podatne na patogeny i szkodniki — a przy okazji pędy, które kładą się po deszczu.
  • Ściółkuj wokół kępy, ale nie na samą kępę Metodyka poleca ściółkowanie jako element metody mechanicznej, który w połączeniu z ręcznym odchwaszczaniem „jest wystarczający i nie ma potrzeby stosowania środków chemicznych do niszczenia chwastów”. Ściółka utrzymuje też równomierną wilgotność gleby, dzięki czemu rudbekia rzadziej wymaga podlewania.
Maj
  • Odchwaszczaj — chwasty podnoszą wilgotność wokół kępy Metodyka wraca do tego przy septoriozie i przy szarej pleśni tym samym zdaniem: unikać nadmiernego zagęszczenia roślin i ich zachwaszczenia, zmniejszając nadmierną wilgotność wokół roślin. Dodaje, że chwasty „mogą być źródłem infekcji wielu patogenów i szkodników”, a nie tylko konkurencją o wodę i składniki pokarmowe.
  • Zbieraj poplamione i opadłe liście przez cały sezon Metodyka kończy opis septoriozy jednoznacznie: opadłe liście z roślin należy zbierać, bo zimują na nich piknidia i zarodniki. To samo zalecenie wraca przy szarej pleśni i przy mączniakach. Liście zostawione pod kępą to gotowe źródło infekcji na kolejne tygodnie i na przyszły sezon — a przy rudbekii, u której choroby liści nasilają się dopiero w drugiej połowie lata, systematyczne sprzątanie jest tańsze niż jakikolwiek oprysk.
  • Przeglądaj kępy co 7–14 dni przez cały sezon
  • Czarne plamy między nerwami liści — węgorek chryzantemowiec
  • Koniec maja — biała piana na pędach
  • Kręte, jasne korytarze w liściach — miniarka ogrodówka
  • Sprzędzione liście wierzchołkowe — zwójka lucernianka
Czerwiec
  • Czerwiec — wysiej rudbekię na rozsadniku PZD wymienia rudbekię wprost wśród bylin, których nasiona wysiewa się w czerwcu na rozsadniku lub w skrzyneczkach, a po wzejściu przerywa lub pikuje i we wrześniu sadzi na miejsce stałe. To najtańszy sposób na obsadzenie większej rabaty i najprostsza droga do własnych roślin z zebranych jesienią nasion.
  • Odchwaszczaj — chwasty podnoszą wilgotność wokół kępy Metodyka wraca do tego przy septoriozie i przy szarej pleśni tym samym zdaniem: unikać nadmiernego zagęszczenia roślin i ich zachwaszczenia, zmniejszając nadmierną wilgotność wokół roślin. Dodaje, że chwasty „mogą być źródłem infekcji wielu patogenów i szkodników”, a nie tylko konkurencją o wodę i składniki pokarmowe.
  • Zbieraj poplamione i opadłe liście przez cały sezon Metodyka kończy opis septoriozy jednoznacznie: opadłe liście z roślin należy zbierać, bo zimują na nich piknidia i zarodniki. To samo zalecenie wraca przy szarej pleśni i przy mączniakach. Liście zostawione pod kępą to gotowe źródło infekcji na kolejne tygodnie i na przyszły sezon — a przy rudbekii, u której choroby liści nasilają się dopiero w drugiej połowie lata, systematyczne sprzątanie jest tańsze niż jakikolwiek oprysk.
  • Przeglądaj kępy co 7–14 dni przez cały sezon
  • Czarne plamy między nerwami liści — węgorek chryzantemowiec
  • Koniec maja — biała piana na pędach
  • Kręte, jasne korytarze w liściach — miniarka ogrodówka
  • Sprzędzione liście wierzchołkowe — zwójka lucernianka
Lipiec
  • Ostatni azot do końca lipca — potem już nie
  • Odchwaszczaj — chwasty podnoszą wilgotność wokół kępy Metodyka wraca do tego przy septoriozie i przy szarej pleśni tym samym zdaniem: unikać nadmiernego zagęszczenia roślin i ich zachwaszczenia, zmniejszając nadmierną wilgotność wokół roślin. Dodaje, że chwasty „mogą być źródłem infekcji wielu patogenów i szkodników”, a nie tylko konkurencją o wodę i składniki pokarmowe.
  • Ustaw podpory, zanim wysokie pędy urosną na całą wysokość PZD przypomina, że wysokie byliny oraz te obficie kwitnące wymagają podpór. U wysokich rudbekii cały ciężar siedzi na szczytach pędów — po pierwszym deszczu z wiatrem kępa rozkłada się na boki i już się nie podnosi, a złamany pęd nie odbuduje się do końca sezonu. Niskie, sztywne odmiany podpór nie potrzebują.
  • Zapowiadany deszcz w czasie kwitnienia — sprawdź podpory
  • Wycinaj przekwitłe koszyczki — to one przedłużają kwitnienie PZD zaleca regularne usuwanie przekwitłych kwiatostanów, bo poprawia to wygląd i zdrowotność roślin oraz przedłuża kwitnienie. U rudbekii, która kwitnie od lipca do jesieni, jest to zabieg, od którego wprost zależy długość sezonu ozdobnego. Drugi powód podaje metodyka: objawy szarej pleśni najczęściej pojawiają się na kwiatach w okresie kwitnienia, a plamy na płatkach zamierają w ciągu 2–3 dni i stają się źródłem zarodnikowania w środku kępy.
  • Masz rudbekię nagą? Nie pozwól jej się rozsiać
  • Zbieraj poplamione i opadłe liście przez cały sezon Metodyka kończy opis septoriozy jednoznacznie: opadłe liście z roślin należy zbierać, bo zimują na nich piknidia i zarodniki. To samo zalecenie wraca przy szarej pleśni i przy mączniakach. Liście zostawione pod kępą to gotowe źródło infekcji na kolejne tygodnie i na przyszły sezon — a przy rudbekii, u której choroby liści nasilają się dopiero w drugiej połowie lata, systematyczne sprzątanie jest tańsze niż jakikolwiek oprysk.
  • Przeglądaj kępy co 7–14 dni przez cały sezon
  • Od lipca oglądaj liście co tydzień — mączniak prawdziwy
  • 15–20°C i wysoka wilgotność — warunki dla mączniaka rzekomego
  • Brązowe plamy z czarnymi punktami — septorioza rudbekii
  • Ciepło około 25°C i deszcz — okno infekcji septoriozy
  • Wilgotność powyżej 94% — warunki dla szarej pleśni
  • Czarne plamy między nerwami liści — węgorek chryzantemowiec
  • Kręte, jasne korytarze w liściach — miniarka ogrodówka
  • Sprzędzione liście wierzchołkowe — zwójka lucernianka
Sierpień
  • Ostatni azot do końca lipca — potem już nie
  • Odchwaszczaj — chwasty podnoszą wilgotność wokół kępy Metodyka wraca do tego przy septoriozie i przy szarej pleśni tym samym zdaniem: unikać nadmiernego zagęszczenia roślin i ich zachwaszczenia, zmniejszając nadmierną wilgotność wokół roślin. Dodaje, że chwasty „mogą być źródłem infekcji wielu patogenów i szkodników”, a nie tylko konkurencją o wodę i składniki pokarmowe.
  • Zapowiadany deszcz w czasie kwitnienia — sprawdź podpory
  • Wycinaj przekwitłe koszyczki — to one przedłużają kwitnienie PZD zaleca regularne usuwanie przekwitłych kwiatostanów, bo poprawia to wygląd i zdrowotność roślin oraz przedłuża kwitnienie. U rudbekii, która kwitnie od lipca do jesieni, jest to zabieg, od którego wprost zależy długość sezonu ozdobnego. Drugi powód podaje metodyka: objawy szarej pleśni najczęściej pojawiają się na kwiatach w okresie kwitnienia, a plamy na płatkach zamierają w ciągu 2–3 dni i stają się źródłem zarodnikowania w środku kępy.
  • Masz rudbekię nagą? Nie pozwól jej się rozsiać
  • Zbieraj poplamione i opadłe liście przez cały sezon Metodyka kończy opis septoriozy jednoznacznie: opadłe liście z roślin należy zbierać, bo zimują na nich piknidia i zarodniki. To samo zalecenie wraca przy szarej pleśni i przy mączniakach. Liście zostawione pod kępą to gotowe źródło infekcji na kolejne tygodnie i na przyszły sezon — a przy rudbekii, u której choroby liści nasilają się dopiero w drugiej połowie lata, systematyczne sprzątanie jest tańsze niż jakikolwiek oprysk.
  • Przeglądaj kępy co 7–14 dni przez cały sezon
  • Od lipca oglądaj liście co tydzień — mączniak prawdziwy
  • 15–20°C i wysoka wilgotność — warunki dla mączniaka rzekomego
  • Brązowe plamy z czarnymi punktami — septorioza rudbekii
  • Ciepło około 25°C i deszcz — okno infekcji septoriozy
  • Wilgotność powyżej 94% — warunki dla szarej pleśni
  • Czarne plamy między nerwami liści — węgorek chryzantemowiec
  • Kręte, jasne korytarze w liściach — miniarka ogrodówka
  • Sprzędzione liście wierzchołkowe — zwójka lucernianka
Wrzesień
  • Zanim posadzisz — sprawdź odczyn gleby
  • Odchwaszczaj — chwasty podnoszą wilgotność wokół kępy Metodyka wraca do tego przy septoriozie i przy szarej pleśni tym samym zdaniem: unikać nadmiernego zagęszczenia roślin i ich zachwaszczenia, zmniejszając nadmierną wilgotność wokół roślin. Dodaje, że chwasty „mogą być źródłem infekcji wielu patogenów i szkodników”, a nie tylko konkurencją o wodę i składniki pokarmowe.
  • Zapowiadany deszcz w czasie kwitnienia — sprawdź podpory
  • Wycinaj przekwitłe koszyczki — to one przedłużają kwitnienie PZD zaleca regularne usuwanie przekwitłych kwiatostanów, bo poprawia to wygląd i zdrowotność roślin oraz przedłuża kwitnienie. U rudbekii, która kwitnie od lipca do jesieni, jest to zabieg, od którego wprost zależy długość sezonu ozdobnego. Drugi powód podaje metodyka: objawy szarej pleśni najczęściej pojawiają się na kwiatach w okresie kwitnienia, a plamy na płatkach zamierają w ciągu 2–3 dni i stają się źródłem zarodnikowania w środku kępy.
  • Wrzesień — zbierz własne nasiona
  • Masz rudbekię nagą? Nie pozwól jej się rozsiać
  • Zbieraj poplamione i opadłe liście przez cały sezon Metodyka kończy opis septoriozy jednoznacznie: opadłe liście z roślin należy zbierać, bo zimują na nich piknidia i zarodniki. To samo zalecenie wraca przy szarej pleśni i przy mączniakach. Liście zostawione pod kępą to gotowe źródło infekcji na kolejne tygodnie i na przyszły sezon — a przy rudbekii, u której choroby liści nasilają się dopiero w drugiej połowie lata, systematyczne sprzątanie jest tańsze niż jakikolwiek oprysk.
  • Przeglądaj kępy co 7–14 dni przez cały sezon
  • Od lipca oglądaj liście co tydzień — mączniak prawdziwy
  • 15–20°C i wysoka wilgotność — warunki dla mączniaka rzekomego
  • Brązowe plamy z czarnymi punktami — septorioza rudbekii
  • Ciepło około 25°C i deszcz — okno infekcji septoriozy
  • Wilgotność powyżej 94% — warunki dla szarej pleśni
  • Czarne plamy między nerwami liści — węgorek chryzantemowiec
  • Kręte, jasne korytarze w liściach — miniarka ogrodówka
  • Sprzędzione liście wierzchołkowe — zwójka lucernianka
Październik
  • Zanim posadzisz — sprawdź odczyn gleby
  • Wycinaj przekwitłe koszyczki — to one przedłużają kwitnienie PZD zaleca regularne usuwanie przekwitłych kwiatostanów, bo poprawia to wygląd i zdrowotność roślin oraz przedłuża kwitnienie. U rudbekii, która kwitnie od lipca do jesieni, jest to zabieg, od którego wprost zależy długość sezonu ozdobnego. Drugi powód podaje metodyka: objawy szarej pleśni najczęściej pojawiają się na kwiatach w okresie kwitnienia, a plamy na płatkach zamierają w ciągu 2–3 dni i stają się źródłem zarodnikowania w środku kępy.
  • Wrzesień — zbierz własne nasiona
  • Masz rudbekię nagą? Nie pozwól jej się rozsiać
  • Część koszyczków zostaw na zimę — ale nie te chore PZD Okręg w Poznaniu wymienia rudbekię błyskotliwą wśród bylin będących cennym źródłem pożywienia dla ptaków; suche koszyczki stojące nad śniegiem to gotowy karmnik i zarazem zimowa dekoracja rabaty. Jest jednak druga strona: metodyka podaje, że piknidia i zarodniki septoriozy oraz sklerocja szarej pleśni zimują właśnie na resztkach roślin. Dlatego to nie jest decyzja „ścinać albo nie ścinać”, tylko wybór, które pędy zostają.
  • Zbieraj poplamione i opadłe liście przez cały sezon Metodyka kończy opis septoriozy jednoznacznie: opadłe liście z roślin należy zbierać, bo zimują na nich piknidia i zarodniki. To samo zalecenie wraca przy szarej pleśni i przy mączniakach. Liście zostawione pod kępą to gotowe źródło infekcji na kolejne tygodnie i na przyszły sezon — a przy rudbekii, u której choroby liści nasilają się dopiero w drugiej połowie lata, systematyczne sprzątanie jest tańsze niż jakikolwiek oprysk.
  • Przeglądaj kępy co 7–14 dni przez cały sezon
  • Od lipca oglądaj liście co tydzień — mączniak prawdziwy
  • Brązowe plamy z czarnymi punktami — septorioza rudbekii
  • Czarne plamy między nerwami liści — węgorek chryzantemowiec
  • Kręte, jasne korytarze w liściach — miniarka ogrodówka
Listopad
  • Wycinaj przekwitłe koszyczki — to one przedłużają kwitnienie PZD zaleca regularne usuwanie przekwitłych kwiatostanów, bo poprawia to wygląd i zdrowotność roślin oraz przedłuża kwitnienie. U rudbekii, która kwitnie od lipca do jesieni, jest to zabieg, od którego wprost zależy długość sezonu ozdobnego. Drugi powód podaje metodyka: objawy szarej pleśni najczęściej pojawiają się na kwiatach w okresie kwitnienia, a plamy na płatkach zamierają w ciągu 2–3 dni i stają się źródłem zarodnikowania w środku kępy.
  • Wrzesień — zbierz własne nasiona
  • Masz rudbekię nagą? Nie pozwól jej się rozsiać
  • Część koszyczków zostaw na zimę — ale nie te chore PZD Okręg w Poznaniu wymienia rudbekię błyskotliwą wśród bylin będących cennym źródłem pożywienia dla ptaków; suche koszyczki stojące nad śniegiem to gotowy karmnik i zarazem zimowa dekoracja rabaty. Jest jednak druga strona: metodyka podaje, że piknidia i zarodniki septoriozy oraz sklerocja szarej pleśni zimują właśnie na resztkach roślin. Dlatego to nie jest decyzja „ścinać albo nie ścinać”, tylko wybór, które pędy zostają.
  • Zbieraj poplamione i opadłe liście przez cały sezon Metodyka kończy opis septoriozy jednoznacznie: opadłe liście z roślin należy zbierać, bo zimują na nich piknidia i zarodniki. To samo zalecenie wraca przy szarej pleśni i przy mączniakach. Liście zostawione pod kępą to gotowe źródło infekcji na kolejne tygodnie i na przyszły sezon — a przy rudbekii, u której choroby liści nasilają się dopiero w drugiej połowie lata, systematyczne sprzątanie jest tańsze niż jakikolwiek oprysk.
  • Przeglądaj kępy co 7–14 dni przez cały sezon
  • Brązowe plamy z czarnymi punktami — septorioza rudbekii
  • Czarne plamy między nerwami liści — węgorek chryzantemowiec
  • Kręte, jasne korytarze w liściach — miniarka ogrodówka
Grudzień
  • Masz rudbekię nagą? Nie pozwól jej się rozsiać
  • Część koszyczków zostaw na zimę — ale nie te chore PZD Okręg w Poznaniu wymienia rudbekię błyskotliwą wśród bylin będących cennym źródłem pożywienia dla ptaków; suche koszyczki stojące nad śniegiem to gotowy karmnik i zarazem zimowa dekoracja rabaty. Jest jednak druga strona: metodyka podaje, że piknidia i zarodniki septoriozy oraz sklerocja szarej pleśni zimują właśnie na resztkach roślin. Dlatego to nie jest decyzja „ścinać albo nie ścinać”, tylko wybór, które pędy zostają.
  • Zbieraj poplamione i opadłe liście przez cały sezon Metodyka kończy opis septoriozy jednoznacznie: opadłe liście z roślin należy zbierać, bo zimują na nich piknidia i zarodniki. To samo zalecenie wraca przy szarej pleśni i przy mączniakach. Liście zostawione pod kępą to gotowe źródło infekcji na kolejne tygodnie i na przyszły sezon — a przy rudbekii, u której choroby liści nasilają się dopiero w drugiej połowie lata, systematyczne sprzątanie jest tańsze niż jakikolwiek oprysk.
  • Przeglądaj kępy co 7–14 dni przez cały sezon
  • Brązowe plamy z czarnymi punktami — septorioza rudbekii

Zależne od pogody i obserwacji

Choroby

Szkodniki

Odmiany

Odmiany dziedziczą zalecenia po gatunku; różnią się pokrojem, barwą i wysokością.

Dane o tej roślinie pochodzą z: RHS — profile roślin. Pełny wykaz z licencjami: źródła danych.