Śliwa
Prunus domestica drzewo owocowe
Co zrobić we wrześniu
- Tnij śliwę po zbiorze, nie zimą Śliwa jest drzewem pestkowym — rany cięte zimą goją się źle i są wrotami dla srebrzystości liści (ranga +++), raka bakteryjnego i leukostomozy. Cięcie w okresie wegetacji zamyka rany znacznie szybciej.
- Zamaluj rany tego samego dnia Srebrzystość liści, rak bakteryjny i leukostomoza wchodzą wyłącznie przez rany i zranienia kory. Przy śliwie to szczególnie ważne, bo srebrzystość ma tu rangę najwyższą (+++), wyższą niż na wiśni.
- Sprawdź liście i owoce pod kątem szarki Ospowatość śliwy (szarka) to najgroźniejsza choroba śliwy w Polsce — ranga +++, brak jakiegokolwiek leczenia, a wektorem są mszyce. Porażone owoce przedwcześnie dojrzewają i opadają, a miąższ jest przebarwiony i gąbczasty. Chore drzewo zaraża sąsiednie przez cały okres, w którym stoi.
- W okresie wybarwiania sprawdzaj owoce
- Od czerwca monitoruj muszkę plamoskrzydłą
Pielęgnacja
- Sadzenie Materiał gołokorzenny — sadź w mar, kwi, paź, lis · zalecenie ogólne dla grupy
Zalecenia dla gatunku — przy konkretnej odmianie mogą się różnić.
Kalendarz zabiegów
| Styczeń |
|
|---|---|
| Luty |
|
| Marzec |
|
| Kwiecień |
|
| Maj |
|
| Czerwiec |
|
| Lipiec |
|
| Sierpień |
|
| Wrzesień |
|
| Październik |
|
| Listopad |
|
| Grudzień |
|
Zależne od pogody i obserwacji
- Okno pogodowe na zabieg
Choroby
- Ospowatość śliwy (szarka) Plum pox virus (PPV) — Na liściach wiosną i na początku lata jasnozielone, chlorotyczne plamy, pierścienie lub smugi — lepiej widoczne w upalne lata. Na rosnących owocach fioletowe przebarwienia kontrastujące z zieloną skórką, potem wklęsłości; miąższ pod nimi przebarwiony na czerwono, gąbczasty lub ziarnisty. Owoce przedwcześnie dojrzewają i opadają. Na pestkach ciemnoczerwone plamy lub pierścienie.
- Brunatna zgnilizna drzew pestkowych Monilinia laxa, Monilinia fructigena — Zgorzel kwiatów widoczna już w maju (rzadziej niż na wiśni), zbrunatnienie i zasychanie kwiatów oraz zamieranie pędów. Na dojrzewających owocach brunatne plamy gnilne pokrywające się szarymi, pylącymi skupieniami zarodników; skórka marszczy się, owoc zasycha i mumifikuje.
- Srebrzystość liści Chondrostereum purpureum — Liście zmieniają barwę z zielonej na ołowianoszarą lub srebrzystą — to objaw wtórny, wywołany toksynami grzyba. Gałęzie i konary zamierają, miękisz korowy staje się gąbczasty, drewno brunatnieje i się rozkłada. W zaawansowanym stadium na pniach pojawiają się dachówkowato ułożone owocniki, szare od góry i fioletowawe od spodu.
- Rak bakteryjny drzew owocowych Pseudomonas syringae pv. syringae, pv. morsprunorum — Zrakowacenia z wyciekami gumy, powstające po infekcji pąków, kwiatów, śladów poliściowych i uszkodzeń kory. Kora w miejscu porażenia zapada się, tkanka podkorowa jest pomarańczowa do brunatnej. Na liściach plamy żółte, potem ciemnobrunatne; martwa tkanka wykrusza się i liść wygląda jak „przestrzelony”. Owoce porażane tylko w stadium zawiązka.
- Leukostomoza drzew pestkowych Leucostoma cincta, Leucostoma persoonii — Objawy widoczne już 2–4 tygodnie po pękaniu pąków: wokół martwych pąków i śladów poliściowych powstają eliptyczne, potem rozległe nekrozy kory. Porażone tkanki ciemnieją i wydziela się z nich bursztynowa guma. Na martwych tkankach masowo tworzą się czarne piknidia wielkości główki od szpilki.
- Czerwona plamistość liści śliwy Polystigma rubrum — Na przełomie maja i czerwca na obu stronach liści (zwłaszcza dolnej) okrągłe, jasnopomarańczowe plamki o średnicy 3–10 mm. Z czasem stają się pomarańczowoczerwone, a tkanka w tym miejscu grubieje — początkowo mięsista, potem skórzasta. Pod koniec czerwca na plamach pojawiają się czarne kropki piknidiów.
- Dziurkowatość liści drzew pestkowych Clasterosporium carpophilum — Na liściach okrągłe plamy o regularnych brzegach, do 5 mm średnicy — początkowo jasnozielone, potem brunatne z czerwoną obwódką. Martwa tkanka wykrusza się, zostawiając charakterystyczne dziurki. Na wierzchołkach młodych pędów drobne rany i narośle z wyciekami gumy.
- Torbiel śliwek Taphrina pruni — Owoce są większe i wydłużone niż zdrowe, silnie zdeformowane, zagięte i pozbawione pestek (tzw. torbiele). Miąższ skórzasty i łykowaty, a na skórce szarobiały, matowy nalot. Porażone owoce nie mają wartości użytkowej.
Szkodniki
- Owocówka śliwkóweczka Grapholita funebrana — Gąsienica drąży korytarz w miąższu owocu, z otworu wycieka guma; porażone owoce przedwcześnie opadają. To sprawca „robaczywych” śliwek.
- Mszyce (m.in. mszyca śliwowo-trzcinowa) Hyalopterus pruni, Brachycaudus helichrysi — Wysysają soki, powodując zwijanie liści i osłabienie wzrostu. Przede wszystkim jednak są **wektorem szarki** — najgroźniejszej choroby śliwy.
- Owocnice (żółtoroga i jasna) Hoplocampa flava, Hoplocampa minuta — Larwy drążą młode zawiązki, które opadają; jedna larwa niszczy kilka owoców, przechodząc z jednego do drugiego.
- Przędziorek owocowiec i chmielowiec Panonychus ulmi, Tetranychus urticae — Wysysają soki z liści; liście matowieją, brązowieją i przedwcześnie opadają.
- Pordzewiacz śliwowy Aculus fockeui — Szpeciel żerujący na liściach; liście brązowieją i przedwcześnie opadają, młode przyrosty są zahamowane.
- Misecznik śliwowiec Sphaerolecanium prunastri — Czerwiec wysysający soki z gałęzi; wydziela rosę miodową, na której rozwijają się grzyby sadzakowe. Silnie zasiedlone gałęzie zamierają.
- Muszka plamoskrzydła Drosophila suzukii — Składa jaja w zdrowych, dojrzewających owocach; owoce zapadają się i psują w ciągu kilku dni.
- Pędraki Melolontha melolontha — Larwy żerują na korzeniach młodych drzewek — drzewko słabo rośnie i zamiera.
Odmiany
Odmiany dziedziczą zalecenia po gatunku; różnią się pokrojem, barwą i wysokością.
- Śliwa 'Amers' Prunus domestica 'Amers'
- Śliwa 'Bluefre' Prunus domestica 'Bluefre'
- Śliwa 'Brzoskwiniowa' Prunus domestica 'Brzoskwiniowa'
- Śliwa 'Cacanska Lepotica' Prunus domestica 'Cacanska Lepotica'
- Śliwa 'Cacanska Najbolja' Prunus domestica 'Cacanska Najbolja'
- Śliwa 'Cacanska Rana' Prunus domestica 'Cacanska Rana'
- Śliwa 'Diana' Prunus domestica 'Diana'
- Śliwa 'Earliblue' Prunus domestica 'Earliblue'
- Śliwa 'Empress' Prunus domestica 'Empress'
- Śliwa 'Fruca' Prunus domestica 'Fruca'
- Śliwa 'Herman' Prunus domestica 'Herman'
- Śliwa 'Imperial' Prunus domestica 'Imperial'
- Śliwa 'Jubileum' Prunus domestica 'Jubileum'
- Śliwa 'Kalipso' Prunus domestica 'Kalipso'
- Śliwa 'Katinka' Prunus domestica 'Katinka'
- Śliwa 'Królowa Wiktoria' Prunus domestica 'Królowa Wiktoria'
- Śliwa 'Lűtzelsachska' Prunus domestica 'Lűtzelsachska'
- Śliwa 'Mirabelka z Nancy' Prunus domestica 'Mirabelka z Nancy'
- Śliwa 'Mirabelle de Nancy' Prunus domestica 'Mirabelle de Nancy'
- Śliwa 'Oneida' Prunus domestica 'Oneida'
- Śliwa 'Opal' Prunus domestica 'Opal'
- Śliwa 'President' Prunus domestica 'President'
- Śliwa 'Renkloda Althana' Prunus domestica 'Renkloda Althana'
- Śliwa 'Renkloda Ulena' Prunus domestica 'Renkloda Ulena'
- Śliwa 'Ruth Gerstetter' Prunus domestica 'Ruth Gerstetter'
- Śliwa 'Sanctus Hubertus' Prunus domestica 'Sanctus Hubertus'
- Śliwa 'Stanley' Prunus domestica 'Stanley'
- Śliwa 'Valor' Prunus domestica 'Valor'
- Śliwa 'Węgierka Dąbrowicka' Prunus domestica 'Węgierka Dąbrowicka'
- Śliwa 'Węgierka Łowicka' Prunus domestica 'Węgierka Łowicka'
- Śliwa 'Węgierka Wczesna' Prunus domestica 'Węgierka Wczesna'
- Śliwa 'Węgierka Zwykła' Prunus domestica 'Węgierka Zwykła'