Orlik 'Pas1258489'

Aquilegia 'Pas1258489' bylina

Odmiana rośliny Orlik (Aquilegia spp.). Zalecenia poniżej dotyczą rodzaju.

Co zrobić w październiku

Od kwitnienia oglądaj młode liście — mączniak prawdziwy orlika
Latem przeglądaj liście na plamy — plamistość i septorioza orlika
Białawe korytarze w liściach — miniarka na orliku
Odchwaszczaj wokół kępy — ale uważaj na samosiewki Metodyka wiąże zachwaszczenie bezpośrednio z chorobami plamistymi: ich rozwój ogranicza się, unikając nadmiernego zagęszczenia roślin i ich zachwaszczenia, bo to zmniejsza nadmierną wilgotność wokół roślin. Chwasty bywają też źródłem infekcji patogenów i kryjówką szkodników. Przy orliku dochodzi haczyk, którego nie ma nigdzie indziej: część tego, co wygląda na chwast, to Twoje przyszłoroczne orliki.
Jesienią zetnij zamierające liście i wynieś je z rabaty To najważniejszy zabieg profilaktyczny w całym roku orlika. Sprawca septoriozy zimuje w postaci piknidiów i zarodników na resztkach roślin w podłożu, a metodyka zaleca jesienne zbieranie opadłych liści właśnie po to, żeby nie dopuścić do przezimowania wielu grzybów chorobotwórczych i szkodników. Zostawiona na zimę kępa uschniętych liści to gotowe źródło infekcji dokładnie w tym miejscu, w którym wiosną odrośnie rozeta.
Okryj tylko to, co posadziłeś tej jesieni — zadomowiony orlik zimuje sam Orlik jest całkowicie mrozoodporny — karta NC State podaje dla rodzaju strefy od 3 do 8 — i zadomowiona kępa nie wymaga w Polsce żadnej ochrony zimowej: część nadziemna zamiera, a kłącze zimuje w ziemi. Osłony potrzebują wyłącznie rośliny posadzone tej jesieni i przeniesione samosiewki, które nie zdążyły się porządnie ukorzenić. PZD wskazuje też, że osłania się dopiero wtedy, gdy ujemna temperatura utrzymuje się przez kilka dni — za wcześnie założone okrycie zaparza roślinę.

Pielęgnacja

Sadzenie Materiał z pojemnika — sadź w kwi–maj · co min. 30 cm
Siew Wysiew w kwi–cze

Zalecenia ogólne dla rodzaju — odmiana dziedziczy je po nim.

Kalendarz zabiegów

Zabiegi opisane dla rodzaju — odmiana dziedziczy je po nim.

Marzec	Orlika raczej nie dokarmiaj — a już na pewno nie azotem To rzadki przypadek, w którym najlepszym nawożeniem jest jego brak. Orliki mają niewielkie wymagania glebowe i najlepiej rosną na ziemiach niezbyt zasobnych; nadmiar azotu daje u nich to samo co u innych bylin — bujny rozwój liści, słabe kwitnienie i tkanki wiotkie, podatne na patogeny i szkodniki. Metodyka dokłada bezpośredni związek z chorobami orlika: zbyt obfite nawożenie azotowe przy niedoborze fosforu powoduje występowanie w dużym nasileniu patogenów bezwzględnych, czyli mączniaków prawdziwych i rdz, a nawozy fosforowe i potasowe ograniczają te choroby. Odchwaszczaj wokół kępy — ale uważaj na samosiewki Metodyka wiąże zachwaszczenie bezpośrednio z chorobami plamistymi: ich rozwój ogranicza się, unikając nadmiernego zagęszczenia roślin i ich zachwaszczenia, bo to zmniejsza nadmierną wilgotność wokół roślin. Chwasty bywają też źródłem infekcji patogenów i kryjówką szkodników. Przy orliku dochodzi haczyk, którego nie ma nigdzie indziej: część tego, co wygląda na chwast, to Twoje przyszłoroczne orliki. Przedwiośnie — sprzątnij rabatę, zanim ruszy rozeta Wraz ze wzrostem temperatur rozgarnia się kopczyki i zdejmuje osłony z roślin, trzymając je w pogotowiu na wypadek powrotu mrozów. Przy orliku dochodzi drugi powód: jeśli jesienią nie zdążyłeś ściąć uschniętych liści, robi się to teraz — byliny przycina się mocno, nisko przy ziemi. Zeszłoroczne liście leżące na kępie to zimowisko sprawców septoriozy i plamistości, a odrastająca spod nich rozeta zakaża się jako pierwsza.
Kwiecień	Orlika raczej nie dokarmiaj — a już na pewno nie azotem To rzadki przypadek, w którym najlepszym nawożeniem jest jego brak. Orliki mają niewielkie wymagania glebowe i najlepiej rosną na ziemiach niezbyt zasobnych; nadmiar azotu daje u nich to samo co u innych bylin — bujny rozwój liści, słabe kwitnienie i tkanki wiotkie, podatne na patogeny i szkodniki. Metodyka dokłada bezpośredni związek z chorobami orlika: zbyt obfite nawożenie azotowe przy niedoborze fosforu powoduje występowanie w dużym nasileniu patogenów bezwzględnych, czyli mączniaków prawdziwych i rdz, a nawozy fosforowe i potasowe ograniczają te choroby. Białawe korytarze w liściach — miniarka na orliku Liście zjedzone do unerwienia — piłecznica orlikowa Odchwaszczaj wokół kępy — ale uważaj na samosiewki Metodyka wiąże zachwaszczenie bezpośrednio z chorobami plamistymi: ich rozwój ogranicza się, unikając nadmiernego zagęszczenia roślin i ich zachwaszczenia, bo to zmniejsza nadmierną wilgotność wokół roślin. Chwasty bywają też źródłem infekcji patogenów i kryjówką szkodników. Przy orliku dochodzi haczyk, którego nie ma nigdzie indziej: część tego, co wygląda na chwast, to Twoje przyszłoroczne orliki.
Maj	Od kwitnienia oglądaj młode liście — mączniak prawdziwy orlika Latem przeglądaj liście na plamy — plamistość i septorioza orlika Ciepło i deszcz — warunki dla plamistości liści orlika Upalny deszcz — warunki dla septoriozy orlika Białawe korytarze w liściach — miniarka na orliku Liście zjedzone do unerwienia — piłecznica orlikowa Odchwaszczaj wokół kępy — ale uważaj na samosiewki Metodyka wiąże zachwaszczenie bezpośrednio z chorobami plamistymi: ich rozwój ogranicza się, unikając nadmiernego zagęszczenia roślin i ich zachwaszczenia, bo to zmniejsza nadmierną wilgotność wokół roślin. Chwasty bywają też źródłem infekcji patogenów i kryjówką szkodników. Przy orliku dochodzi haczyk, którego nie ma nigdzie indziej: część tego, co wygląda na chwast, to Twoje przyszłoroczne orliki.
Czerwiec	Wysiej orlika w czerwcu na rozsadniku — kwitnienie przyjdzie za rok Orlik jest byliną krótkowieczną i najtańszym sposobem na to, żeby był w ogrodzie na stałe, jest własny wysiew. PZD umieszcza orlika wprost na czerwcowej liście bylin do wysiewu: sieje się na rozsadniku albo w skrzyneczkach, a we wrześniu sadzi na miejsce stałe. Rośliny wysiane w czerwcu w tym samym roku nie zakwitną — kwiatów doczekasz się w maju następnego sezonu, bo orlik musi najpierw wykształcić 10–15 liści właściwych. Od kwitnienia oglądaj młode liście — mączniak prawdziwy orlika Latem przeglądaj liście na plamy — plamistość i septorioza orlika Ciepło i deszcz — warunki dla plamistości liści orlika Upalny deszcz — warunki dla septoriozy orlika Białawe korytarze w liściach — miniarka na orliku Liście zjedzone do unerwienia — piłecznica orlikowa Przekwitłe pędy — zdecyduj, zanim mieszki pękną i nasiona się wysypią Orliki chętnie się wysiewają, ale mieszańce nie powtarzają cech z nasion — tak podsumowuje je Extension z Illinois; Extension z Wisconsin dodaje, że orliki łatwo krzyżują się między gatunkami, a przekwitłe pędy można ściąć dla porządku. PZD radzi zbierać nasiona orlika ogrodowego, zanim rozsieją się same. Wynika z tego prosty wybór: odmianę zachowasz tylko przez podział, a samosiew da rośliny inne niż rodzic. Odchwaszczaj wokół kępy — ale uważaj na samosiewki Metodyka wiąże zachwaszczenie bezpośrednio z chorobami plamistymi: ich rozwój ogranicza się, unikając nadmiernego zagęszczenia roślin i ich zachwaszczenia, bo to zmniejsza nadmierną wilgotność wokół roślin. Chwasty bywają też źródłem infekcji patogenów i kryjówką szkodników. Przy orliku dochodzi haczyk, którego nie ma nigdzie indziej: część tego, co wygląda na chwast, to Twoje przyszłoroczne orliki.
Lipiec	Wybierz orlikowi półcień i przepuszczalną ziemię — bez zastoisk wody Orlik jest jedną z niewielu bylin, przy których stanowisko rozstrzyga się prawie samo: pochodzi z widnych zarośli, brzegów lasów i polan, więc półcień jest dla niego naturalny, a i słońce toleruje — brak światła osłabia tylko kwitnienie i sprawia, że kwiaty są bledsze. Ważniejsze jest coś innego: orliki mają niewielkie wymagania glebowe i najlepiej rosną na ziemiach niezbyt zasobnych, średnio ciężkich, próchnicznych, wilgotnych, ale przepuszczalnych. Przy nadmiernej wilgoci podłoża korzenie szybko brązowieją i zamierają — to jest ta jedna rzecz, która orlika naprawdę zabija. Przekop miejsce pod orlika i przejrzyj ziemię Od kwitnienia oglądaj młode liście — mączniak prawdziwy orlika Latem przeglądaj liście na plamy — plamistość i septorioza orlika Ciepło i deszcz — warunki dla plamistości liści orlika Upalny deszcz — warunki dla septoriozy orlika Białawe korytarze w liściach — miniarka na orliku Liście zjedzone do unerwienia — piłecznica orlikowa Po kwitnieniu przerzedź kępę z liści zniszczonych i chorych Po kwitnieniu kępa orlika zwykle wygląda najgorzej w całym sezonie: część liści jest podziurawiona przez larwy pilarza, część ma miny, część plamy albo nalot mączniaka. Metodyka zaleca w takiej sytuacji usuwanie pojedynczych chorych liści lub zasiedlonych przez szkodniki, a przy chorobach plamistych — unikanie nadmiernego zagęszczenia, które podtrzymuje wilgoć wokół roślin. Przerzedzenie kępy latem załatwia obie rzeczy naraz i zwykle wystarczy, żeby dotrwała do jesieni w przyzwoitej formie. Przekwitłe pędy — zdecyduj, zanim mieszki pękną i nasiona się wysypią Orliki chętnie się wysiewają, ale mieszańce nie powtarzają cech z nasion — tak podsumowuje je Extension z Illinois; Extension z Wisconsin dodaje, że orliki łatwo krzyżują się między gatunkami, a przekwitłe pędy można ściąć dla porządku. PZD radzi zbierać nasiona orlika ogrodowego, zanim rozsieją się same. Wynika z tego prosty wybór: odmianę zachowasz tylko przez podział, a samosiew da rośliny inne niż rodzic. Odchwaszczaj wokół kępy — ale uważaj na samosiewki Metodyka wiąże zachwaszczenie bezpośrednio z chorobami plamistymi: ich rozwój ogranicza się, unikając nadmiernego zagęszczenia roślin i ich zachwaszczenia, bo to zmniejsza nadmierną wilgotność wokół roślin. Chwasty bywają też źródłem infekcji patogenów i kryjówką szkodników. Przy orliku dochodzi haczyk, którego nie ma nigdzie indziej: część tego, co wygląda na chwast, to Twoje przyszłoroczne orliki.
Sierpień	Wybierz orlikowi półcień i przepuszczalną ziemię — bez zastoisk wody Orlik jest jedną z niewielu bylin, przy których stanowisko rozstrzyga się prawie samo: pochodzi z widnych zarośli, brzegów lasów i polan, więc półcień jest dla niego naturalny, a i słońce toleruje — brak światła osłabia tylko kwitnienie i sprawia, że kwiaty są bledsze. Ważniejsze jest coś innego: orliki mają niewielkie wymagania glebowe i najlepiej rosną na ziemiach niezbyt zasobnych, średnio ciężkich, próchnicznych, wilgotnych, ale przepuszczalnych. Przy nadmiernej wilgoci podłoża korzenie szybko brązowieją i zamierają — to jest ta jedna rzecz, która orlika naprawdę zabija. Przekop miejsce pod orlika i przejrzyj ziemię Sadź orliki luźno — 30 cm i więcej od sąsiada Karta rodzaju Aquilegia w Toolboxie NC State podaje dla orlików od około 30 cm do 90 cm miejsca na roślinę i szerokość kępy od 15 do 60 cm, zależnie od gatunku i odmiany. Luźne sadzenie ma przy orliku konkretny powód: metodyka ogrodów przydomowych przypomina, że zbyt gęsto rosnące rośliny są słabe, wiotkie i podatne na choroby, a orlik ma w tym rekordzie mączniaka, dwie plamistości i szarą pleśń — wszystkie lubią zagęszczoną, wolno schnącą kępę. Tę samą metodykę cytujemy przy technice: sadzi się wcześnie rano albo wieczorem, a przy upale okrywa świeże nasadzenie na kilka dni białą agrowłókniną. Świeżo posadzone orliki podlewaj co tydzień aż do zimy Posadzona jesienią roślina ma kilka tygodni, żeby się ukorzenić, a do tego czasu korzysta tylko z wody w bryle. Metodyka ogrodów przydomowych podaje objaw niedoboru wody — brązowienie i zasychanie brzegów liści — i sposób podlewania: najlepiej deszczówką o temperaturze zbliżonej do temperatury powietrza, bez moczenia liści na noc, bo to sprzyja szarej pleśni. Przy orliku liście mokre od podlewania rozsiewają też zarodniki plamistości i septoriozy. Ściółkuj cienko — gruba warstwa zdusi także samosiew orlika Przenieś samosiewki na miejsce stałe i zaplanuj następcę kępy Orlik jest w pełni mrozoodporny, ale krótkowieczny — po czterech latach kępa zaczyna zamierać. To nie jest choroba i nie da się temu zapobiec pielęgnacją; trzeba po prostu mieć następcę. Źródło wskazuje trzy równorzędne drogi: odnowienie przez podział, z siewu albo wykorzystanie siewek z samosiewu. Ta ostatnia jest darmowa i wymaga tylko tego, żeby we właściwym momencie nie wygrabić siewek razem z chwastami. Podziel kępę w sierpniu lub wrześniu — orlik odmładza się przez podział Od kwitnienia oglądaj młode liście — mączniak prawdziwy orlika Latem przeglądaj liście na plamy — plamistość i septorioza orlika Ciepło i deszcz — warunki dla plamistości liści orlika Upalny deszcz — warunki dla septoriozy orlika Białawe korytarze w liściach — miniarka na orliku Liście zjedzone do unerwienia — piłecznica orlikowa Po kwitnieniu przerzedź kępę z liści zniszczonych i chorych Po kwitnieniu kępa orlika zwykle wygląda najgorzej w całym sezonie: część liści jest podziurawiona przez larwy pilarza, część ma miny, część plamy albo nalot mączniaka. Metodyka zaleca w takiej sytuacji usuwanie pojedynczych chorych liści lub zasiedlonych przez szkodniki, a przy chorobach plamistych — unikanie nadmiernego zagęszczenia, które podtrzymuje wilgoć wokół roślin. Przerzedzenie kępy latem załatwia obie rzeczy naraz i zwykle wystarczy, żeby dotrwała do jesieni w przyzwoitej formie. Przekwitłe pędy — zdecyduj, zanim mieszki pękną i nasiona się wysypią Orliki chętnie się wysiewają, ale mieszańce nie powtarzają cech z nasion — tak podsumowuje je Extension z Illinois; Extension z Wisconsin dodaje, że orliki łatwo krzyżują się między gatunkami, a przekwitłe pędy można ściąć dla porządku. PZD radzi zbierać nasiona orlika ogrodowego, zanim rozsieją się same. Wynika z tego prosty wybór: odmianę zachowasz tylko przez podział, a samosiew da rośliny inne niż rodzic. Odchwaszczaj wokół kępy — ale uważaj na samosiewki Metodyka wiąże zachwaszczenie bezpośrednio z chorobami plamistymi: ich rozwój ogranicza się, unikając nadmiernego zagęszczenia roślin i ich zachwaszczenia, bo to zmniejsza nadmierną wilgotność wokół roślin. Chwasty bywają też źródłem infekcji patogenów i kryjówką szkodników. Przy orliku dochodzi haczyk, którego nie ma nigdzie indziej: część tego, co wygląda na chwast, to Twoje przyszłoroczne orliki.
Wrzesień	Sadź orliki luźno — 30 cm i więcej od sąsiada Karta rodzaju Aquilegia w Toolboxie NC State podaje dla orlików od około 30 cm do 90 cm miejsca na roślinę i szerokość kępy od 15 do 60 cm, zależnie od gatunku i odmiany. Luźne sadzenie ma przy orliku konkretny powód: metodyka ogrodów przydomowych przypomina, że zbyt gęsto rosnące rośliny są słabe, wiotkie i podatne na choroby, a orlik ma w tym rekordzie mączniaka, dwie plamistości i szarą pleśń — wszystkie lubią zagęszczoną, wolno schnącą kępę. Tę samą metodykę cytujemy przy technice: sadzi się wcześnie rano albo wieczorem, a przy upale okrywa świeże nasadzenie na kilka dni białą agrowłókniną. Świeżo posadzone orliki podlewaj co tydzień aż do zimy Posadzona jesienią roślina ma kilka tygodni, żeby się ukorzenić, a do tego czasu korzysta tylko z wody w bryle. Metodyka ogrodów przydomowych podaje objaw niedoboru wody — brązowienie i zasychanie brzegów liści — i sposób podlewania: najlepiej deszczówką o temperaturze zbliżonej do temperatury powietrza, bez moczenia liści na noc, bo to sprzyja szarej pleśni. Przy orliku liście mokre od podlewania rozsiewają też zarodniki plamistości i septoriozy. Ściółkuj cienko — gruba warstwa zdusi także samosiew orlika Przenieś samosiewki na miejsce stałe i zaplanuj następcę kępy Orlik jest w pełni mrozoodporny, ale krótkowieczny — po czterech latach kępa zaczyna zamierać. To nie jest choroba i nie da się temu zapobiec pielęgnacją; trzeba po prostu mieć następcę. Źródło wskazuje trzy równorzędne drogi: odnowienie przez podział, z siewu albo wykorzystanie siewek z samosiewu. Ta ostatnia jest darmowa i wymaga tylko tego, żeby we właściwym momencie nie wygrabić siewek razem z chwastami. Podziel kępę w sierpniu lub wrześniu — orlik odmładza się przez podział Od kwitnienia oglądaj młode liście — mączniak prawdziwy orlika Latem przeglądaj liście na plamy — plamistość i septorioza orlika Ciepło i deszcz — warunki dla plamistości liści orlika Upalny deszcz — warunki dla septoriozy orlika Białawe korytarze w liściach — miniarka na orliku Liście zjedzone do unerwienia — piłecznica orlikowa Po kwitnieniu przerzedź kępę z liści zniszczonych i chorych Po kwitnieniu kępa orlika zwykle wygląda najgorzej w całym sezonie: część liści jest podziurawiona przez larwy pilarza, część ma miny, część plamy albo nalot mączniaka. Metodyka zaleca w takiej sytuacji usuwanie pojedynczych chorych liści lub zasiedlonych przez szkodniki, a przy chorobach plamistych — unikanie nadmiernego zagęszczenia, które podtrzymuje wilgoć wokół roślin. Przerzedzenie kępy latem załatwia obie rzeczy naraz i zwykle wystarczy, żeby dotrwała do jesieni w przyzwoitej formie. Przekwitłe pędy — zdecyduj, zanim mieszki pękną i nasiona się wysypią Orliki chętnie się wysiewają, ale mieszańce nie powtarzają cech z nasion — tak podsumowuje je Extension z Illinois; Extension z Wisconsin dodaje, że orliki łatwo krzyżują się między gatunkami, a przekwitłe pędy można ściąć dla porządku. PZD radzi zbierać nasiona orlika ogrodowego, zanim rozsieją się same. Wynika z tego prosty wybór: odmianę zachowasz tylko przez podział, a samosiew da rośliny inne niż rodzic. Odchwaszczaj wokół kępy — ale uważaj na samosiewki Metodyka wiąże zachwaszczenie bezpośrednio z chorobami plamistymi: ich rozwój ogranicza się, unikając nadmiernego zagęszczenia roślin i ich zachwaszczenia, bo to zmniejsza nadmierną wilgotność wokół roślin. Chwasty bywają też źródłem infekcji patogenów i kryjówką szkodników. Przy orliku dochodzi haczyk, którego nie ma nigdzie indziej: część tego, co wygląda na chwast, to Twoje przyszłoroczne orliki.
Październik	Od kwitnienia oglądaj młode liście — mączniak prawdziwy orlika Latem przeglądaj liście na plamy — plamistość i septorioza orlika Białawe korytarze w liściach — miniarka na orliku Odchwaszczaj wokół kępy — ale uważaj na samosiewki Metodyka wiąże zachwaszczenie bezpośrednio z chorobami plamistymi: ich rozwój ogranicza się, unikając nadmiernego zagęszczenia roślin i ich zachwaszczenia, bo to zmniejsza nadmierną wilgotność wokół roślin. Chwasty bywają też źródłem infekcji patogenów i kryjówką szkodników. Przy orliku dochodzi haczyk, którego nie ma nigdzie indziej: część tego, co wygląda na chwast, to Twoje przyszłoroczne orliki. Jesienią zetnij zamierające liście i wynieś je z rabaty To najważniejszy zabieg profilaktyczny w całym roku orlika. Sprawca septoriozy zimuje w postaci piknidiów i zarodników na resztkach roślin w podłożu, a metodyka zaleca jesienne zbieranie opadłych liści właśnie po to, żeby nie dopuścić do przezimowania wielu grzybów chorobotwórczych i szkodników. Zostawiona na zimę kępa uschniętych liści to gotowe źródło infekcji dokładnie w tym miejscu, w którym wiosną odrośnie rozeta. Okryj tylko to, co posadziłeś tej jesieni — zadomowiony orlik zimuje sam Orlik jest całkowicie mrozoodporny — karta NC State podaje dla rodzaju strefy od 3 do 8 — i zadomowiona kępa nie wymaga w Polsce żadnej ochrony zimowej: część nadziemna zamiera, a kłącze zimuje w ziemi. Osłony potrzebują wyłącznie rośliny posadzone tej jesieni i przeniesione samosiewki, które nie zdążyły się porządnie ukorzenić. PZD wskazuje też, że osłania się dopiero wtedy, gdy ujemna temperatura utrzymuje się przez kilka dni — za wcześnie założone okrycie zaparza roślinę.
Listopad	Od kwitnienia oglądaj młode liście — mączniak prawdziwy orlika Latem przeglądaj liście na plamy — plamistość i septorioza orlika Białawe korytarze w liściach — miniarka na orliku Odchwaszczaj wokół kępy — ale uważaj na samosiewki Metodyka wiąże zachwaszczenie bezpośrednio z chorobami plamistymi: ich rozwój ogranicza się, unikając nadmiernego zagęszczenia roślin i ich zachwaszczenia, bo to zmniejsza nadmierną wilgotność wokół roślin. Chwasty bywają też źródłem infekcji patogenów i kryjówką szkodników. Przy orliku dochodzi haczyk, którego nie ma nigdzie indziej: część tego, co wygląda na chwast, to Twoje przyszłoroczne orliki. Jesienią zetnij zamierające liście i wynieś je z rabaty To najważniejszy zabieg profilaktyczny w całym roku orlika. Sprawca septoriozy zimuje w postaci piknidiów i zarodników na resztkach roślin w podłożu, a metodyka zaleca jesienne zbieranie opadłych liści właśnie po to, żeby nie dopuścić do przezimowania wielu grzybów chorobotwórczych i szkodników. Zostawiona na zimę kępa uschniętych liści to gotowe źródło infekcji dokładnie w tym miejscu, w którym wiosną odrośnie rozeta. Okryj tylko to, co posadziłeś tej jesieni — zadomowiony orlik zimuje sam Orlik jest całkowicie mrozoodporny — karta NC State podaje dla rodzaju strefy od 3 do 8 — i zadomowiona kępa nie wymaga w Polsce żadnej ochrony zimowej: część nadziemna zamiera, a kłącze zimuje w ziemi. Osłony potrzebują wyłącznie rośliny posadzone tej jesieni i przeniesione samosiewki, które nie zdążyły się porządnie ukorzenić. PZD wskazuje też, że osłania się dopiero wtedy, gdy ujemna temperatura utrzymuje się przez kilka dni — za wcześnie założone okrycie zaparza roślinę.

Zależne od pogody i obserwacji

W suszy podlewaj do ziemi — nigdy po liściach Orlik lubi glebę umiarkowanie wilgotną i w dłuższą suszę liście brzegiem brązowieją i zasychają. Ale sposób podlewania jest tu ważniejszy niż sam termin: zarodniki sprawców septoriozy i plamistości liści rozprzestrzeniają się z kroplami wody podczas opadów lub podlewania roślin, a zwilżanie roślin i pozostawianie ich mokrych na noc sprzyja porażeniu przez choroby, głównie szarą pleśń. Podlewanie z sitka po liściach w letni wieczór to najprostszy sposób, żeby rozsiać septoriozę po całej kępie.
Gdy mączniak się rozwija mimo cięcia — zabieg grzybobójczy
Porażony liść oberwij od razu i wynieś z działki Przy orliku, dla którego nie ma żadnego programu ochrony ani zarejestrowanych zabiegów, usuwanie porażonych części jest najskuteczniejszym narzędziem, jakie masz. Metodyka mówi to wprost: po stwierdzeniu chorób lub szkodników wycina się silnie porażone części, a niekiedy usuwa pojedyncze chore liście albo liście zasiedlone przez szkodniki. Zostawiony w kępie liść z zarodnikującymi plamami zaraża wszystkie sąsiednie, a jesienią przenosi chorobę na następny sezon.
Zasiedlone liście oberwij — to całe zwalczanie miniarki Larwa miniarki siedzi wewnątrz blaszki liściowej, między dwiema warstwami skórki. Żaden preparat kontaktowy do niej nie dotrze, a sięganie po środki systemiczne na szkodnika, który robi wyłącznie szkodę estetyczną, jest wbrew zasadzie integrowanej ochrony — metodyka stawia metodę chemiczną na końcu i podkreśla, że w ogrodzie przydomowym metody mechaniczne są jednym z głównych sposobów ograniczania szkodników, tanim i bez wpływu na środowisko. Oberwanie liścia usuwa szkodnika razem z jego kryjówką.
Larwy piłecznicy zbieraj ręcznie — najprościej i najskuteczniej Larwy pilarza żerują gromadnie i na wierzchu, więc ręczne zbieranie działa tu lepiej niż przy większości szkodników. Metodyka opisuje mechaniczne metody ochrony — ręczne zbieranie szkodników i usuwanie zasiedlonych części roślin — jako jeden z głównych sposobów w ogrodach przydomowych, o niskim koszcie i bez ujemnego wpływu na środowisko. Przy roślinie ozdobnej, przy której nie ma progu szkodliwości, tylko „próg estetyczności”, to jest właściwa odpowiedź: reagujesz wtedy, gdy szkody zaczynają Ci przeszkadzać, i reagujesz ręką.

Choroby

Mączniak prawdziwy orlika Erysiphe aquilegiae — Biały, mączysty nalot grzybni i zarodnikowania na powierzchni młodych liści i pędów, niekiedy także płatków kwiatowych. Początkowo pojedyncze plamy nalotu na blaszce liściowej, w ciągu kilku dni nalot pokrywa całą powierzchnię najmłodszych liści i pędów. Na grzybni formowane są bardzo liczne, okrągłe, drobne, jasnobrązowe, a następnie czarne otocznie. Wzrost porażonych roślin jest zahamowany, silnie porażone liście i pędy zamierają.
Plamistość liści orlika Ascochyta aquilegiae, Cercospora aquilegiae — Na liściach pojawiają się pojedyncze lub liczne jasnobrązowe plamy, szybko powiększające się. Wokół plam może występować ciemniejsza obwódka o szerokości 1–2 mm. W miarę wzrostu blaszek liściowych martwa tkanka w obrębie plam wykrusza się. Przy dużym nasileniu choroby liście żółkną, brązowieją i masowo opadają. Na powierzchni obumarłych tkanek pojawiają się zarodniki grzyba: u Ascochyta na powierzchni plam tworzą się skupienia zarodnikowania w postaci piknidiów, u Cercospora na spodniej stronie liści przez aparaty szparkowe wyrastają w pęczkach trzonki z zarodnikami konidialnymi, widoczne jako delikatny nalot.
Septorioza orlika Septoria aquilegiae — Objawy na liściach w postaci brązowych plam o średnicy od kilkunastu milimetrów do kilku centymetrów, otoczonych ciemnobrązową lub czerwoną obwódką. Na powierzchni plam znajdują się liczne, czarne punkty — piknidia, czyli skupienia zarodników grzyba; to one odróżniają septoriozę od zwykłej plamistości liści. Silnie porażone liście żółkną i masowo opadają. W czasie zwilżenia roślin z piknidiów uwalniane są zarodniki konidialne, sklejone galaretowatą substancją, która rozluźnia się pod wpływem wody; zarodniki przenoszone są z kroplami wody podczas opadów lub podlewania, a także przez owady, i wnikają do liści przez aparaty szparkowe. W zależności od rośliny żywicielskiej objawy pojawiają się po kilku, a nawet kilkunastu dniach od infekcji. Piknidia i zarodniki zimują na resztkach roślin w podłożu.
Szara pleśń Botrytis cinerea — Choroba wielu gatunków bylin oraz krzewów liściastych i iglastych, uprawianych w niekorzystnych warunkach; objawy pojawiają się na każdym etapie rozwoju rośliny i na wszystkich jej częściach nadziemnych. Na liściach tworzą się pojedyncze, wodniste, brązowe, szybko powiększające się plamy, które zamierają. Na pędach nekroza rozpoczyna się od miejsca cięcia i stopniowo obejmuje cały obwód, co prowadzi do zamierania pędu. Najczęściej objawy pojawiają się na kwiatach w okresie kwitnienia: na płatkach powstają pojedyncze plamy, które w ciągu 2–3 dni zabijają tkankę. Przy wysokiej wilgotności powietrza plamy są wodniste i gwałtownie się powiększają, a na ich powierzchni tworzy się obfity, szary, pylący nalot zarodników; przy niskiej wilgotności plamy nie rozszerzają się, zasychają i wykruszają. Na obumarłych tkankach pojawiają się czarne, błyszczące, twarde sklerocja o średnicy 1–15 mm.
Fytoftoroza (zgnilizna podstawy pędu i korzeni) Phytophthora cryptogea, Phytophthora plurivora — Choroba wielu gatunków bylin oraz roślin iglastych i liściastych. Objawy widoczne początkowo na części pędów, które szarzeją lub brązowieją, następnie choroba rozszerza się stopniowo na całą roślinę. U nasady, po niewielkim usunięciu kory, widać brązową zgniliznę rozszerzającą się nawet do 20 cm nad podłożem oraz na korzenie. Na bylinach rozwój choroby jest znacznie szybszy niż na roślinach liściastych. U orlika obraz nakłada się na typowy dla niego objaw nadmiaru wody: przy nadmiernej wilgoci podłoża korzenie szybko brązowieją i zamierają.
Rizoktonioza Rhizoctonia solani — Choroba występująca bardzo często na roślinach jednorocznych, dwuletnich i bylinach, a także na sadzonkach zielnych i zdrewniałych. Grzyb tworzy bardzo liczne, brązowawe strzępki grzybni, które infekują podstawę pędu i korzenie, i rosną również na powierzchni wilgotnego podłoża, porażając kolejne rośliny. Pierwszym objawem jest zamieranie pojedynczych pędów i stopniowe rozszerzanie się zgnilizny. Szczególnie wrażliwe są młode, intensywnie rosnące rośliny — u orlika dotyczy to przede wszystkim siewek na rozsadniku i świeżo przesadzonych samosiewek.

Zagrożenia opisane dla rodzaju — odmiana dziedziczy je po nim.

Szkodniki

Piłecznica orlikowa Pristiphora aquilegiae — Błonkówka z rodziny pilarzowatych (Tenthredinidae); metodyka wymienia orlika jako jedynego żywiciela tego gatunku. Larwy wygryzają w liściach dziury nieregularnego kształtu, a przy silnym żerowaniu blaszki liściowe są zjedzone prawie w całości, z wyjątkiem unerwienia — z liścia zostaje sam szkielet żyłek. Osobniki dorosłe błonkówek mają dwie pary błoniastych skrzydeł, narządy gębowe typu gryzącego, a odwłok samicy zakończony jest pokładełkiem; larwy mają ciało segmentowane, zaopatrzone w 10–11 par nóg, i przypominają gąsienice motyli. Szkoda ma charakter estetyczny, ale przy pełnym ogołoceniu kępy w okresie kwitnienia odbija się też na kondycji rośliny.
Miniarka rutewkówka Phytomyza minuscula — Muchówka z rodziny miniarkowatych; metodyka wymienia dla niej dwóch żywicieli — orlika i rutewkę. Objaw: w liściach wygryzione krótkie, białawe korytarze, czyli miny. Larwa jest kształtu robakowatego, beznoga, bez wyraźnie wyodrębnionej głowy, i żeruje wewnątrz blaszki liściowej, wyjadając miękisz między skórkami; poczwarka jest typu zamkniętego (bobówka). Uszkodzenie jest czysto estetyczne — liść z miną nadal pracuje, choć wygląda źle. Metodyka wymienia osobno miniarkę ogrodówkę (Chromatomyia horticola) jako szkodnika wielu gatunków bylin, robiącego długie, kręte korytarze; orlika przy niej nie wymienia.
Szkodniki glebowe (pędraki, drutowce, rolnice, larwy opuchlaków) Melolonthidae, Elateridae, Agrotis spp., Otiorhynchus spp. — Larwy żerujące w glebie na korzeniach i podziemnych częściach roślin. Metodyka podkreśla, że są to owady o kilkuletnim cyklu rozwojowym, więc pozostawienie ich bez działań zagraża roślinom przez wiele sezonów. Drutowce osiągają do 25 mm długości, mają ciało walcowate lub spłaszczone, barwy żółtej lub brązowej; gąsienice rolnic są nagie, ciemne, z podłużnymi paskami, zwijają się spiralnie przy zaniepokojeniu. Najliczniej występują na glebach lekkich i przy dużym zachwaszczeniu. Metodyka nie wymienia orlika przy tych szkodnikach — to zalecenie przedsadzeniowe dla nasadzeń ozdobnych w ogóle.

Zagrożenia opisane dla rodzaju — odmiana dziedziczy je po nim.

Dane o tej roślinie pochodzą z: RHS — profile roślin, e-katalogroslin.pl. Pełny wykaz z licencjami: źródła danych.